Trung Quốc cố ý giấu diếm lượng than đá tiêu thụ

Những nỗ lực nhằm hạn chế tình trạng trái đất nóng dần lên có thể sẽ gặp khó khăn hơn, khi theo một số liệu mới được công bố gần đây, Trung Quốc cố ý giấu diếm lượng than đá tiêu thụ, theo báo New York Times.  

Thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) chìm trong khói bụi ô nhiễm.

Theo số liệu mới, lượng than đá thực sự mà Trung Quốc tiêu thụ cao hơn 17%/năm so với số liệu mà chính phủ nước này đã công bố trước đó

Như vậy, lượng khí CO2 mà Trung Quốc thải ra gần 1 tỉ tấn, vượt hơn dự tính trước đó.

Lời thú nhận của một cựu quan chức

Đấy là lý do Trung Quốc là quốc gia có lượng khí thải nhà kính từ việc đốt than đá nhiều nhất thế giới.  

Thậm chí, chỉ tính riêng lượng tăng khí thải trong năm nay của Trung Quốc, cũng đã nhiều hơn lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch của Đức.

Ông Dương Phú Cường, một cựu quan chức ngành năng lượng Trung Quốc và hiện đang là cố vấn cho Hội đồng bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, cho biết: 

Dù chính phủ Trung Quốc đã cam kết đến năm 2030 sẽ cắt giảm 60-65% lượng khí thải CO2 trên mỗi đơn vị GDP, nhưng với số liệu mới được công bố nói trên, nước này khó mà đạt được mục tiêu này đúng hạn.

“Trung Quốc sử dụng quá nhiều than đá và thải ra nhiều khí thải hơn chúng ta tưởng tượng. Điều này giải thích vì sao chất lượng không khí ở Trung Quốc lại tệ như vậy và đã đến lúc giới lãnh đạo nghiêm túc xem xét vấn đề này”, ông Dương cho biết.

Theo một quyển niên giám thống kê năng lượng của Trung Quốc, từ năm 2000 và đặc biệt là trong những năm gần đây, lượng tiêu thụ than của nước này đã bị tính thấp đi.

Số liệu mới mà quyển niên giám thống kê này cho thấy, lượng tiêu thụ than đá của Trung Quốc đã tăng thêm khoảng 600 triệu tấn so với năm 2012, chiếm hơn 70% lượng tiêu thụ than đá hàng năm của Mỹ.

Ayaka Jones, nhà phân tích về Trung Quốc thuộc Cơ quan thông tin năng lượng Washington, cho biết: 

Những số liệu mới nói trên đã chứng thực cho những thống kê sơ bộ mà bà đã làm, về sự tăng lên đáng kể lượng tiêu thụ than đá nói riêng và lượng tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc nói chung.

Theo số liệu thống kê mới, sự tăng lượng sử dụng than chủ yếu là do các ngành công nghiệp nặng như sản xuất hóa chất từ than, sản xuất xi măng và sản xuất thép trong khi lượng sử dụng than cho sản xuất điện thì ít hơn, bà Jones cho biết.

Ông Lâm Bá Cường, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế năng lượng Trung Quốc thuộc ĐH Hạ Môn cho biết: 

Giới chức Trung Quốc dù đã thừa nhận phải sửa đổi tình trạng “báo cáo láo” lượng tiêu thụ than đá trong các số liệu thống kê cũ, nhưng không hề đưa ra bất cứ bình luận gì về số liệu mới được công bố.

Cũng theo ông Lâm, số liệu mới sẽ khiến việc xây dựng và đánh giá các mục tiêu năng lượng sạch của Trung Quốc trở nên phức tạp hơn.

“Dữ liệu đã gây nên nhiều sự hoang mang. Chúng ta phải điều chỉnh lại dữ liệu của mình và các tổ chức quốc tế cũng vậy, và điều này sẽ gây nên phiền toái vì nhiều dự báo và cam kết trước đó đã được xây dựng dựa trên dữ liệu cũ”, ông Lâm cho biết.

Theo ông Dương cho biết, trước đây khi cam kết không tăng khí thải nhà kính đến năm 2030, Chủ tịch Tập Cận Bình không hề đưa ra mức khí thải trần. Và với số liệu mới công bố trên, mức khí thải trần mà Trung Quốc đưa ra sẽ cao hơn.

Hiện tại, giới chức Trung Quốc vẫn chưa đưa ra bình luận gì về việc thay đổi dữ liệu.

Thường xuyên cung cấp thông tin sai về lượng khí thải nhà kính

Đây không phải lần đầu tiên lượng tiêu thụ than đá của chính phủ Trung Quốc công bố không đúng thực tế.

Vào những năm 1990, các mỏ khai thác than nước này đã bị buộc phải đóng cửa, thay vì đóng cửa, họ vẫn hoạt động nhưng không hề báo cáo gì về sản lượng than với chính phủ. 

Trong một thời gian, điều này đã tạo nên một ấn tượng sai lầm rằng Trung Quốc đã thành công trong việc phát triển kinh tế mà không làm tăng lượng khí thải nhà kính.

Gần đây, cũng có một số nhà khoa học tin rằng lượng khí thải của Trung Quốc thật ra thấp hơn những gì mà mọi người luôn tin tưởng, vì than đá mà nước này sử dụng ít khí thải hơn. Tuy nhiên, ý kiến này lại gặp phải không ít tranh cãi, ông Dương cho biết.

Số liệu mới này không hề làm thay đổi lượng khí CO2 trong không khí mà các nhà khoa học ước tính, vì số liệu này được đo trực tiếp từ môi trường chứ không dựa vào số liệu tiêu thụ năng lượng của các nước.

Tuy nhiên, “nếu số liệu về lượng khí thải là sai, thì chúng ta cũng sẽ xác định sai các nguồn thải và nguồn hấp thụ khí CO2”, theo ông Josep G. Canadell, giám đốc điều hành Dự án chuyên nghiên cứu về các nguồn khí thải và sự lưu chuyển của khí thải nhà kính. 

IAEA phải sửa sai số liệu do Trung Quốc cung cấp

Vào tháng 12 tới, quan chức cấp cao của các nước sẽ đến Paris, tham gia Hội nghị Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP21) để đàm phán về một khuôn khổ quốc tế chung cho việc cắt giảm khí thải nhà kính.

Văn phòng báo chí thuộc Cơ quan năng lượng quốc tế IEA cho biết cơ quan này sẽ rà soát những dữ liệu của mình với dữ liệu bên phía Trung Quốc. 

Trước mắt, số liệu từ năm 2011 đến 2013 sẽ được điều chỉnh lại và sẽ được công bố vào ngày 5.11

IEA ước tính, dựa theo số liệu mới, lượng khí thải của Trung Quốc trong năm 2011 và 2012 sẽ tăng 4-6% so với dữ liệu cũ.

Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học lại cho rằng con số chênh lệch sẽ lớn hơn nhiều.

Theo phân tích sơ bộ của nhà nghiên cứu Jan Ivar Korsbakken thuộc Trung tâm nghiên cứu môi trường và khí hậu quốc tế, dữ liệu mới cho thấy trong khoảng thời gian 2011 đến 2013, lượng khí thải CO2 mà Trung Quốc thải ra, gồm số liệu cũ cộng thêm khoảng 900 triệu tấn, tương đương 11%, mà theo số liệu cũ từ IEA thì lượng khí thải của nước này trong năm 2012 đã là 8,5 tỷ tấn.

Theo số liệu mới, trong năm 2013, lượng tiêu thụ than đá của Trung Quốc là 4.2 tỷ, và lượng khí thải của Trung Quốc vượt xa Mỹ, nước có lượng khí thải nhiều thứ hai thế giới.

Theo phân tích của tiến sĩ Korsbakken, theo số liệu mới, lượng tiêu thụ than đá của Trung Quốc từ năm 2005 đến 2013 nhiều hơn 10-15% so với số liệu cũ.

Những số liệu mới này đã khiến các nhà kinh tế hoài nghi về những dữ liệu mà chính phủ Trung Quốc đưa ra, và cũng gây ra không ít tranh luận về việc sử dụng năng lượng cũng như khí thải nhà kính của nước này.