Bài 2: Đầu tư nhà máy may tại Nga - Cơ hội từ khoảng trống thị trường và các đơn hàng lớn (Phân tích thị trường cập nhật đến tháng 3/2026)

Sau các biến động địa chính trị từ năm 2022, ngành may mặc tại Nga đang trải qua một giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng. Việc nhiều thương hiệu phương Tây rút khỏi thị trường đã tạo ra khoảng trống đáng kể trong chuỗi cung ứng và hệ thống bán lẻ.

Trong bối cảnh đó, chính phủ Nga thúc đẩy chiến lược nội địa hóa sản xuất (import substitution), mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào lĩnh vực sản xuất may mặc.

Tuy nhiên, cơ hội này chỉ thực sự rõ ràng khi đặt trong bối cảnh kinh tế – thị trường cụ thể của Nga hiện nay: một thị trường tiêu dùng lớn, nhưng đang chịu tác động từ lãi suất cao, biến động tỷ giá và những thay đổi trong cấu trúc chuỗi cung ứng.

Bài viết này tập trung phân tích các dữ liệu thị trường, cấu trúc doanh nghiệp và cơ hội thực tế cho các nhà máy may tại Nga, đặc biệt đối với các nhà đầu tư và chủ xưởng may đang tìm kiếm cơ hội tham gia thị trường.

Quy mô thị trường may mặc Nga

Nga là một trong những thị trường tiêu dùng quần áo lớn tại khu vực Á – Âu. Với dân số khoảng 145 triệu người năm 2026, nhu cầu tiêu dùng quần áo duy trì ổn định, đặc biệt do yếu tố khí hậu lạnh kéo dài và văn hóa tiêu dùng chú trọng trang phục mùa đông.

Theo số liệu của Rosstat và Bộ Công nghiệp và Thương mại Nga (Minpromtorg):

• Quy mô thị trường may mặc Nga năm 2024 ước khoảng 3,6–3,8 nghìn tỷ rúp.
• Năm 2025 tăng lên khoảng 4,1 nghìn tỷ rúp.
• Tương đương khoảng 45–50 tỷ USD theo tỷ giá trung bình.

Cơ cấu thị trường gồm ba nhóm chính:

Một yếu tố quan trọng của thị trường Nga là tỷ lệ nhập khẩu cao. Trước năm 2022, khoảng 60–70% quần áo bán tại Nga là hàng nhập khẩu, chủ yếu từ:

• Trung Quốc
• Bangladesh
• Thổ Nhĩ Kỳ
• Việt Nam

Sau năm 2022, tỷ lệ nhập khẩu giảm do hạn chế logistics và thương mại, trong khi chính phủ Nga thúc đẩy sản xuất trong nước.

Khoảng trống sau khi các thương hiệu phương Tây rút lui

Trước năm 2022, nhiều thương hiệu quốc tế chiếm thị phần lớn trong thị trường bán lẻ thời trang Nga, đặc biệt tại các trung tâm thương mại ở Moscow và Saint Petersburg.

Một số thương hiệu lớn đã rút khỏi thị trường:

• Zara (Inditex)
• H&M
• Uniqlo
• Nike
• Adidas (thu hẹp hoạt động)

Theo ước tính của các hiệp hội bán lẻ Nga, khoảng 20–25% thị phần thời trang bán lẻ đã bị bỏ trống trong giai đoạn 2022–2024.

Khoảng trống này đang được thay thế bởi:

• Thương hiệu nội địa Nga
• Doanh nghiệp châu Á
• Sản xuất theo nhãn riêng (private label)

Điều này khiến nhu cầu gia công sản xuất trong nước tăng lên, đặc biệt đối với các nhà máy may.

Các doanh nghiệp may mặc lớn tại Nga

Ngành may mặc Nga không phải là ngành công nghiệp quy mô lớn như Trung Quốc hay Bangladesh, nhưng vẫn có một số tập đoàn đáng chú ý.

Các doanh nghiệp may mặc lớn gồm:

1. BTK Group

 
Đây là tập đoàn may mặc lớn nhất Nga, chuyên sản xuất:

• Đồng phục quân đội
• Trang phục kỹ thuật
• Đồng phục công nghiệp

BTK là nhà cung cấp lớn cho Bộ Quốc phòng Nga và nhiều cơ quan nhà nước.

2. Gloria Jeans

Một trong những thương hiệu thời trang nội địa lớn nhất Nga.

• Hơn 600 cửa hàng bán lẻ.
• Tập trung vào phân khúc thời trang phổ thông.

Công ty này chủ yếu đặt hàng gia công tại:

• Nga
• Trung Quốc
• Bangladesh

3. Melon Fashion Group

Sở hữu các thương hiệu:
• Befree
• Zarina
• Love Republic
• Sela

Đây là một trong những tập đoàn bán lẻ thời trang lớn nhất tại Nga.

4. Sportmaster

Một trong những chuỗi bán lẻ đồ thể thao lớn tại Nga.

• Hệ thống cửa hàng rộng khắp.
• Nhập khẩu và gia công sản xuất tại nhiều quốc gia.

5. O'Stin

Thương hiệu thời trang phổ thông với hệ thống bán lẻ lớn.

Nhìn chung, các doanh nghiệp này không sở hữu nhiều nhà máy may lớn, mà chủ yếu:

• Đặt hàng gia công.
• Sử dụng chuỗi nhà máy thầu phụ.

Xu hướng gia công và hệ thống thầu phụ

Một đặc điểm quan trọng của ngành may mặc tại Nga là chuỗi sản xuất phân tán.
Các doanh nghiệp bán lẻ lớn thường:

• Thiết kế sản phẩm.
• Quản lý thương hiệu.
• Đặt hàng sản xuất.

Trong khi đó, hoạt động may mặc được giao cho:

• Các nhà máy trong nước.
• Nhà máy tại châu Á.
• Các xưởng thầu phụ.

Theo các chuyên gia ngành dệt may Nga:

• Khoảng 40–50% đơn hàng của các thương hiệu nội địa được gia công bên ngoài.

Trong nhiều trường hợp, các nhà máy lớn tiếp tục chia nhỏ đơn hàng cho các xưởng thầu phụ.

Hình thức này hoàn toàn hợp pháp nếu:

• Doanh nghiệp chính chịu trách nhiệm chất lượng.
• Hợp đồng gia công được đăng ký đầy đủ.

Điều này mở ra cơ hội cho:

• Các xưởng may quy mô nhỏ.
• Các cụm nhà máy may.

Cơ hội từ các đơn hàng nhà nước

Một nguồn đơn hàng quan trọng nhưng ít được chú ý là khu vực nhà nước.

Các cơ quan và doanh nghiệp nhà nước Nga thường xuyên đặt hàng:

• Đồng phục quân đội.
• Đồng phục cảnh sát.
• Đồng phục ngành đường sắt.
• Trang phục bảo hộ lao động.
• Quần áo cho ngành dầu khí và năng lượng.

Các hợp đồng này thường có quy mô lớn và kéo dài nhiều năm.

Tuy nhiên, để tham gia các gói thầu này, doanh nghiệp phải đáp ứng nhiều yêu cầu nghiêm ngặt:

1. Tiêu chuẩn nhà xưởng

• Dây chuyền sản xuất đạt chuẩn.
• Kiểm soát an toàn lao động.

2. Quy trình sản xuất

• Hệ thống quản lý chất lượng.
• Truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

3. Kiểm tra chất lượng đầu ra

• Sản phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của Nga.

Vai trò của các cụm nhà máy may

Một thực tế quan trọng của ngành may mặc Nga là các đơn hàng nhà nước thường rất lớn. Do đó, một xưởng may nhỏ khó có thể đáp ứng toàn bộ đơn hàng.

Giải pháp được nhiều doanh nghiệp áp dụng là:

Tổ chức thành cụm nhà máy may

Các cụm này có thể gồm:

• Nhiều xưởng may
• Nhà máy cắt
• Nhà máy hoàn thiện sản phẩm

Việc liên kết này giúp:

• chứng minh năng lực sản xuất lớn
• đáp ứng đơn hàng quy mô lớn
• đảm bảo tiến độ giao hàng

Khi đạt được các hợp đồng nhà nước, doanh nghiệp có thể giải quyết được vấn đề lớn nhất của ngành may: nguồn đơn hàng ổn định.

Những yếu tố cần cân nhắc khi đầu tư

Dù cơ hội tồn tại, đầu tư vào ngành may mặc Nga vẫn cần cân nhắc nhiều yếu tố.

1. Chi phí lao động

Nga không phải là quốc gia có chi phí lao động thấp như Bangladesh hay Việt Nam.

2. Lãi suất cao

Lãi suất tại Nga năm 2025–2026 vẫn ở mức cao do chính sách chống lạm phát.

3. Biến động tỷ giá

Đồng rúp biến động mạnh trong các giai đoạn căng thẳng kinh tế.

4. Thiếu lao động

Nga đang đối mặt với tình trạng thiếu lao động trong ngành sản xuất.

Cơ hội thực tế cho nhà đầu tư

Đối với các chủ xưởng may và nhà đầu tư, thị trường Nga có thể mang lại ba cơ hội chính:

1. Gia công cho các thương hiệu nội địa

Các thương hiệu Nga đang cần mở rộng chuỗi sản xuất.

2. Tham gia chuỗi thầu phụ

Nhiều nhà máy lớn cần chia nhỏ đơn hàng.

3. Hợp đồng nhà nước

Nếu đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn đơn hàng ổn định.

Kết luận

Ngành may mặc tại Nga đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc quan trọng.

Sự rút lui của các thương hiệu phương Tây, chính sách nội địa hóa sản xuất và nhu cầu lớn từ khu vực nhà nước đang tạo ra nhiều cơ hội cho các nhà sản xuất mới.

Tuy nhiên, cơ hội này không dành cho những dự án nhỏ lẻ thiếu chuẩn bị. Các doanh nghiệp muốn tham gia thị trường cần xây dựng nhà máy đạt tiêu chuẩn, hồ sơ năng lực chuyên nghiệp và khả năng sản xuất quy mô lớn.

Trong bối cảnh đó, mô hình cụm nhà máy may liên kết có thể trở thành giải pháp hiệu quả để tham gia chuỗi cung ứng và tiếp cận các đơn hàng lớn tại thị trường Nga.

Phân tích: Sâm Nguyễn / Baonga.com