Bài 4: Chế biến gỗ và nội thất tại Nga - Nguồn tài nguyên lớn nhưng thiếu công nghiệp chế biến sâu (Phân tích thị trường cập nhật đến tháng 3/2026)

Nga là quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên rừng lớn nhất thế giới, nhưng nghịch lý là ngành chế biến gỗ và sản xuất nội thất của nước này vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.

Trong nhiều năm, phần lớn gỗ khai thác tại Nga được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu thô hoặc bán thành phẩm, trong khi các sản phẩm nội thất và đồ gỗ hoàn thiện lại phụ thuộc khá nhiều vào nhập khẩu.

Sau các biến động địa chính trị từ năm 2022, ngành lâm nghiệp và chế biến gỗ tại Nga đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Chính phủ Nga thúc đẩy mạnh chính sách hạn chế xuất khẩu gỗ tròn và khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến sâu trong nước. Điều này mở ra cơ hội đáng kể cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực chế biến gỗ, sản xuất nội thất và vật liệu gỗ.

Nga – quốc gia có trữ lượng rừng lớn nhất thế giới

Theo số liệu của Cơ quan Lâm nghiệp Liên bang Nga (Rosleskhoz) và FAO, Nga sở hữu khoảng 815 triệu hecta rừng, chiếm gần 20% diện tích rừng toàn cầu.

Một số khu vực tập trung tài nguyên rừng lớn:

• Siberia
• Viễn Đông Nga
• vùng Arkhangelsk
• Karelia

Nguồn tài nguyên gỗ của Nga rất đa dạng, bao gồm:

• Gỗ thông
• Gỗ bạch dương
• Gỗ sồi
• Gỗ tùng

Tuy nhiên, trong nhiều năm, ngành lâm nghiệp Nga chủ yếu tập trung vào khai thác và xuất khẩu nguyên liệu thay vì chế biến sâu.

Quy mô ngành chế biến gỗ Nga

Theo Bộ Công nghiệp và Thương mại Nga (Minpromtorg), ngành công nghiệp gỗ của Nga trong những năm gần đây duy trì quy mô lớn trong nền kinh tế.

Giá trị ngành chế biến gỗ và giấy:

• 2023: khoảng 1,7 nghìn tỷ rúp
• 2024: khoảng 1,9 nghìn tỷ rúp
• 2025: khoảng 2,1 nghìn tỷ rúp

Trong đó, ngành sản xuất nội thất chiếm khoảng 650–700 tỷ rúp mỗi năm.

Các sản phẩm chính gồm:

• Ván ép (plywood)
• MDF
• Gỗ xẻ
• Đồ nội thất
• Vật liệu xây dựng từ gỗ

Tác động của các lệnh trừng phạt và sự dịch chuyển thị trường

Trước năm 2022, các sản phẩm gỗ của Nga được xuất khẩu nhiều sang:

• Liên minh châu Âu
• Nhật Bản
• Hàn Quốc

Sau khi các lệnh trừng phạt được áp dụng, xuất khẩu sang châu Âu giảm mạnh. Điều này buộc ngành gỗ Nga phải:

• Tìm thị trường mới
• Phát triển sản xuất nội địa

Các thị trường xuất khẩu mới gồm:

• Trung Quốc
• Ấn Độ
• Trung Đông
• Đông Nam Á

Đồng thời, chính phủ Nga ban hành nhiều biện pháp để thúc đẩy chế biến sâu trong nước.

Một trong những quyết định quan trọng là hạn chế xuất khẩu gỗ tròn, nhằm buộc doanh nghiệp đầu tư vào các nhà máy chế biến.

Các doanh nghiệp gỗ lớn tại Nga

Ngành công nghiệp gỗ Nga có một số tập đoàn lớn đang hoạt động.

Segezha Group

Một trong những tập đoàn gỗ lớn nhất Nga.

Hoạt động chính:

• Sản xuất gỗ xẻ
• Ván ép
• Giấy
• Bao bì

Ilim Group

Tập đoàn sản xuất bột giấy và giấy lớn nhất Nga.

Sản phẩm:

• Bột giấy
• Giấy công nghiệp
• Vật liệu bao bì

Sveza Group

Nhà sản xuất plywood (ván ép) lớn của Nga.

Sản phẩm được xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế.

ULK Group

Tập đoàn chế biến gỗ lớn tại vùng Arkhangelsk.

Hoạt động:

• Khai thác gỗ
• Sản xuất gỗ xẻ
• Sản xuất pellet sinh học

Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp lớn này tập trung vào sản xuất nguyên liệu hoặc bán thành phẩm, trong khi ngành nội thất hoàn thiện tại Nga vẫn còn nhiều khoảng trống.

Thị trường nội thất Nga

Theo Hiệp hội Nội thất Nga, thị trường nội thất của nước này năm 2024 đạt khoảng 680 tỷ rúp, tăng nhẹ so với năm 2023.

Năm 2025, thị trường này ước đạt 720–750 tỷ rúp.

Các phân khúc chính:

Trước năm 2022, nhiều sản phẩm nội thất tại Nga được nhập khẩu từ:

• Ba Lan
• Ý
• Đức
• Trung Quốc

Sau các lệnh trừng phạt, nguồn cung từ châu Âu giảm mạnh, khiến các doanh nghiệp trong nước phải tăng sản xuất.

Cơ hội cho các nhà máy chế biến gỗ

Trong bối cảnh hiện nay, một số phân khúc trong ngành gỗ Nga được đánh giá có tiềm năng lớn.

1. Sản xuất nội thất

Nga có nhu cầu lớn đối với:

• Bàn ghế
• Tủ
• Giường
• Nội thất căn hộ

Thị trường nhà ở và căn hộ tại các thành phố lớn tạo nhu cầu ổn định cho ngành nội thất.

2. Sản xuất sàn gỗ

Sàn gỗ và vật liệu hoàn thiện nhà ở có nhu cầu cao trong ngành xây dựng.

3. Nhà gỗ prefab

Tại Nga, nhà gỗ prefab đang trở nên phổ biến tại các khu vực ngoại ô.

4. Vật liệu gỗ công nghiệp

Các sản phẩm như:

• MDF
• Plywood
• OSB

Được sử dụng rộng rãi trong xây dựng.

Chuỗi sản xuất và cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ

Một đặc điểm quan trọng của ngành gỗ tại Nga là chuỗi sản xuất phân tán.

Các tập đoàn lớn thường:

• Khai thác gỗ
• Sản xuất nguyên liệu

Trong khi đó, các doanh nghiệp nhỏ tập trung vào:

• Sản xuất nội thất
• Gia công sản phẩm
• Hoàn thiện đồ gỗ

Điều này tạo cơ hội cho các doanh nghiệp mới tham gia thị trường thông qua:

• Gia công
• Sản xuất theo đơn đặt hàng
• Liên kết với các nhà cung cấp nguyên liệu

Những rủi ro cần lưu ý

Dù tiềm năng lớn, ngành chế biến gỗ tại Nga cũng tồn tại một số thách thức.

1. Chi phí logistics

Khoảng cách địa lý lớn khiến chi phí vận chuyển gỗ cao.

2. Công nghệ sản xuất

Một số nhà máy tại Nga vẫn sử dụng công nghệ cũ.

3. Biến động thị trường

Xuất khẩu gỗ phụ thuộc nhiều vào tình hình thương mại quốc tế.

Kết luận

Nga là quốc gia có nguồn tài nguyên gỗ lớn nhất thế giới, nhưng ngành chế biến sâu và sản xuất nội thất vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.

Trong bối cảnh các lệnh trừng phạt làm thay đổi chuỗi cung ứng và chính phủ Nga thúc đẩy nội địa hóa sản xuất, ngành chế biến gỗ có thể trở thành một trong những lĩnh vực công nghiệp đáng chú ý trong giai đoạn tới.

Đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp có kinh nghiệm trong sản xuất nội thất và vật liệu gỗ, thị trường Nga vẫn còn nhiều khoảng trống có thể khai thác.

Phân tích: Sâm Nguyễn / Baonga.com