Chuyên mục
Sứ mệnh bí mật của tổng thống Mỹ tại Nga
BÌNH LUẬN
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.

Sứ mệnh bí mật của tổng thống Mỹ tại Nga

Thứ hai 09/09/2013 17:25 GMT + 7
Như tin đã đưa, trong các ngày 5 và 6/9/2013, Tổng thống Mỹ B.Obama đã có mặt tại Nga để dự Hội nghị thượng đỉnh G-20. Ngoài chương trình nghị sự dày đặc của hội nghị liên quan đến các vấn đề kinh tế và những sứ mệnh không mấy dễ dàng xung quanh vấn đề Syria, B.Obama còn một “nhiệm vụ” nữa ít được các các phương tiện truyền thông chú ý - đó là gây sức ép lên chính quyền Nga để làm rõ số phận của nhà ngoại giao Thụy Điển Raoul Wallenburg bị Hồng quân Liên Xô bắt tại Hungaria và đưa về Liên Xô từ đầu năm 1945 của thế kỷ trước.

Để tiện theo dõi, xin đi ngược dòng thời gian:

1. Raoul Wallenberg là ai?
 
Nói một cách ngắn gọn nhất (vì rất nhiều người đã biết) thì ông là nhà ngoại giao Thụy Điển, làm việc tại Cơ quan ngoại giao nước này tại Budapest (Hungaria) thời kỳ Thế chiến II, trong các năm 1944- 1945 đã cứu rất nhiều người Do thái khỏi họa diệt chủng trong các lò hơi ngạt của Phát xít Đức bằng cách cấp cho họ hộ chiếu Thụy Điển (Thụy Điển lúc ấy là nước trung lập), cho ẩn náu tại Cơ quan ngoại giao và những biện pháp khác. Ngoài ra, ông còn thuyết phục được một số chỉ huy cao cấp của Đức không thực hiên lệnh của cấp trên về việc hủy diệt hoàn toàn trại tập trung Budapest (cùng các tù nhân Do thái ở đó). Tính tổng cộng, ông đã cứu hơn 100.000 người Do thái-Hungaria thoát khỏi lưỡi hái tủ thần. Năm 1963, Tổ hợp tưởng niệm Do thái “Iad Vashem” đã công nhận ông là “Con chiên ngoan đạo của tất cả các dân tộc trên thế giới”. Năm 2000, Viện kiểm sát tối cao Nga đã thừa nhận R.Wallenberg là nạn nhân của các vụ đàn áp chính trị và phục hồi danh dự cho ông.


Raoul Wallenberg

Cho đến nay, vẫn còn rất nhiều góc khuất trong tiểu sử của R.Wallenberg- đặc biệt là những chi tiết về sứ mệnh cứu những người Do thái-Hungaria của ông. Điều gì đã khiến một nhà ngoại giao, một doanh nhân thành đạt sinh trưởng trong một gia đình giàu có (đồng chủ sở hữu một nhà băng lớn ở Thụy Điển) lại có những hành động mạo hiểm nhưng cao cả như vậy? Không ai biết. Chỉ biết một điều tương đối chắc chắn là chính người Mỹ khi đó đã đưa ra ý tưởng cứu những người Do thái và ông là một trong những người thực hiện sứ mệnh đó (từ năm 1944, Mỹ đã thành lập một ủy ban đặc biệt giúp đỡ những người Do thái tại các khu vực bị Đức chiếm đóng).   


Những người Do thái bị đưa về Trại tập trung Auschwits từ Hungaria. Sau đấy là gì chắc bạn đọc đã hiểu.

2. Và sau đó

Vào cuối năm 1944, quân đội Xô Viết bao vây Budapest. Đến tháng 1 năm 1945,  Wallenberg mất tích. Trên thực tế,  R. Wallenburg bị phản gián Xô Viết “Smerch” bắt giữ (có giả thiết cho rằng ông chủ động đến gặp Bộ chỉ huy quân sự Xô Viết tại Budapest). Trong tình huống nào? không ai biết.

Hiện có nhiều giả thiết khác nhau nhưng chỉ chắc chắn một điều: Lệnh bắt R.Wallenburg do đích thân thứ trưởng Bộ quốc phòng Liên Xô N. Bulganhin ký (tờ lệnh về việc bắt ông này gửi Tư lệnh Phương diện quân Ucraina số 2  Malinovski  đã được giải mật vào năm 1993). 


Thứ trưởng Bộ quốc phòng Liên Xô Bulganhin, người ký lệnh bắt R.Wallenburg

3. Tại sao phản gián Liên Xô lại bắt giữ R.Wallenberg?

Tại sao Chính quyền Xô Viết lại quan tâm đến Wallenburg? Điều này cho đến bây giờ vẫn là một bí ẩn không có lời giải đáp. Trong tờ phiếu tù nhân của nhà tù Bộ an ninh quốc gia (nhà tù Lubianka nổi tiếng), được công bố năm 1991, các mục “tội danh” và “theo điều ..của Bộ luật hình sự” để trống. Quy chế của nhà ngoại giao Thụy điển được ghi là “tù binh chiến tranh”.

Theo nhà sử học N.Petrov, phó giám đốc Trung tâm thông tin-khoa học và giáo dục Nga thì Wallenburg có quy chế của một tù binh chiến tranh Đức cao cấp- có nghĩa là có thể bị giam giữ vô thời hạn.   

Có nhiều cách giải thích về việc Matxcova bắt giữ nhà ngoại giao Thụy Điển này. Đó là phản gián Liên Xô nghi ngờ ông này hợp tác với tình báo của một số nước, mà cụ thể là Anh, Mỹ và Đức- đây là nhận định  của của P.Sudoplatov, Cục trưởng Cục 4 Bộ nội vụ Liên Xô trong những năm chiến tranh trong cuốn hồi ký “Tình báo và Điện Cremlin”.

Cùng có một nhận xét như vậy là L.Bezưmenski, nguyên phiên dịch của Phòng tình báo Bộ tham mưu Phương diện quân sông Đông. Tuy nhiên, điểm khác trong nhận định của Bezưmenski là Wallenberg không làm việc cho tình báo Anh mà cộng tác với tinh báo Liên Xô và Thụy Điển.   

Lại có giả thuyết cho rằng Wallenberg là điệp viên hai mang, làm việc cho cả tình báo Đức và tình báo Liên Xô. Nếu quả thực ông này có làm việc cho tình báo Liên Xô thì ít nhất cũng có 2 lý do để cách ly ông này – không muốn để xảy ra khả năng rò rỉ thông tin mật cho Phương Tây và cố gắng khai thác từ ông càng nhiều thông tin đã nhận được từ các cơ quan tình báo nước ngoài càng tốt. Có thể nhà ngoại giao Thụy Điển này đã tham gia vào việc tổ chức các cuộc đàm phán riêng rẽ giữa người Đức với các đại diện các nước trong phe đồng minh. Nếu như vậy thì R. Wallenberg lại càng trở nên đặc biệt có giá trị với Matxcova – nhất định phải như vậy nên lệnh bắt ông mới do đích thân thứ trưởng Bộ quốc phòng ký.  

Còn có một cách giải thích nữa. Trong báo cáo của Ủy ban hỗn hợp Nga- Thụy Điển điều tra về vụ mất tích của Wallenberg công bố  năm 2000, có đưa ra một giả thiết là Liên Xô có thể đã bắt giữ Wallenberg để sau đó trao đổi với Thụy Điển các công dân Liên Xô bỏ trốn sang Thụy Điển. Lại có một giả thiết khác là:  bằng việc bắt giữ ông, Matxcova muốn lấy ông làm con tin để đảm bảo là Thụy Điển sẽ cung cấp cho Liên Xô các khoản tín dụng lớn.

Và giả thiết cuối cùng, - muốn trừng phạt Wallenberg vì gia đình ông – đồng chủ sở hữu ngân hàng Stockholm Enskilda Bank lúc đó đang tích cực vận động để ngân hàng này từ chối mọi phi vụ làm ăn với Liên Xô.  Tất nhiên đấy chỉ là các giả thiết, thực hư như thế nào, chỉ có người ký lệnh bắt ông mới biết chắc chắn.

Nhưng thông tin sau đây thì rất chính xác: sau khi bắt giữ Wallenberg, Matxcova đã tìm cách xóa mọi dấu vết bằng cách thông qua đài phát thanh Budapest thông báo là Wallenberg đã bị quân phát xít giết hại. Tuy nhiên sau này, khi nhận được chất vấn trực tiếp từ phía Thụy Điển, chính quyền Xô Viết đã tuyên bố là ông này đang được Matxcova bảo vệ.

Và duy nhất chỉ có lần đó, thời gian tiếp theo, Matxcova đã không trả lời bất kỳ một chất vấn nào  của phía Thụy Điển nữa và trong suốt các năm sau đó, hoàn toàn không có một tin tức gì về Wallenberg. Mãi đến năm 1957, khi Khrushov đã lên nắm quyền, dưới sức ép mạnh mẽ và liên tục của Xtockholm, Matxcova đã trao cho Thụy Điển bản photo một bản báo cáo về cái chết của Wallenberg trong buồng giam của nhà từ ngày 14 tháng 7 năm 1947. Nguyên nhân cái chết của ông được xác định là do nhồi máu cơ tim.          


Báo cáo về cái chết của R.Wallenberg của A.Smolsov

Người viết báo cáo trên gửi đích danh Bộ trưởng Bộ an ninh quốc gia V. Abakumov là A.Smolsov, đại tá quân y và là chủ tịch Ủy ban y tế của Bộ này. Suy từ bản báo cáo có thể thấy rằng V. Abakumov đã đích thân giao nhiệm vụ cho A.Smolsov trực tiếp theo dõi sức khỏe của Wallenberg. Trong dòng ghi chú ở góc trái cũng do chính A.Smolsov viết có nói rõ là đã nhận được lệnh hỏa táng  R.Wallenberg ngay và không cần phải khám nghiệm. (A.Smolsov cũng đã chết năm 1953 do nhồi máu cơ tim).   

Cũng như tất cả những vấn đề liên quan đến việc bắt giữ Wallenberg, cái chết của ông đặt ra rất nhiều nghi vấn và cho đến nay vẫn không có câu giải đáp đủ thuyết phục. Dĩ nhiên, câu hỏi đầu tiên được đặt ra là: ông chết do bệnh tật hay là bị sát hại. Sudoplatov (đã nói ở phần trên) trong hồi ký của mình cho rằng nhiều khả năng hơn cả là Wallenberg bị đầu độc theo lệnh của đích thân Bộ trưởng ngoại giao V.Molotov bằng một loại chất độc được sản xuất tại Phòng nghiên cứu độc tố Bộ an ninh quốc gia. 

Còn năm 2000, chủ tịch Hội đồng khôi phục danh dự cho nạn nhân các vụ đàn áp chính trị trực thuộc Tổng thống (Nga) viện sỹ A.Iakovlev tuyên bố là căn cứ vào các thông tin nhận được từ Cựu chủ tịch Ủy ban an ninh quốc gia (KGB) V.Kriuchkov thì Wallenberg đã bị xử bắn.        

Cũng có rất nhiều giả thiết được đưa ra về lý do R. Wallenberg bị hành hình- có thể do ông này biết quá nhiều những thông tin quý giá. Ngoài ra, Kremli cũng không thể trả tự do cho ông này sau một thời gian quá dài bị thẩm vấn (và nhiều khả năng là bị tra tấn). Có một giả thiết khác cho rằng, Wallenberg là nạn nhân của một cuộc đấu đá nội bộ tranh giành quyền lực.

Theo E.Zirnov – nhà phân tích của Tạp chí “Thương nhân-  Quyền lực” thì chính L. Beria – thành viên Đoàn chủ tịch Trung ương Đảng cộng sản Liên Xô và thứ trưởng Bộ nội vụ I.Serov – những đối thủ không đội trời chung với Abakumov là những kẻ gây ra cái chết của ông này vì muốn hạ bệ Abakumov. Giả thiết này cũng tương đối thuyết phục vì Wallenberg phải có giá trị đặc biệt đối với Abakumov thì ông này mới lệnh cho một đại tá quân y trực tiếp theo dõi sức khỏe và chỉ báo cáo riêng cho đích thân ông ta.  

Lại có những giả thiết cho rằng, Wallenberg không chết vào năm 1947. Nhiều nhân chứng từng có mặt tại các nhà tù Xô Viết khẳng định là họ đã tận mắt nhìn thấy Wallenberg sau năm 1947 và thậm chí còn nói chuyện với ông ta. Không những thế, lần gặp cuối cùng là vào năm 1989. Những nơi mà các nhân chứng cho rằng đã gặp Wallenberg là nhà tù “Lubianka” (ở Matxcova), nhà tù “Lefortovo”  (cũng ở Matxcova), nhà tù Butưrka, các trại cải tạo ở Ural, Vùng Povolze, Xibiri và thậm chí là bệnh viện tâm thần ở Matxcova.   

Những khẳng định trên có các nhân chứng cũng không hoàn toàn vô lý. Năm 2010 mới đây, hai nhà khoa học lịch sử Mỹ là Susanne Berger và Vadim Birstein đã công bố một nghiên cứu, trong đó có đưa ra một bằng chứng: căn cứ vào các tài liệu lưu trữ của FSB (Cơ quan an ninh Liên Bang Nga) thì ngày 23/7/1947 (tức là 6 ngày sau khi Wallenberg được cho là đã chết), Trưởng phòng 4 của Tổng cục III Bộ an ninh quốc gia (Cơ quan phản gián quân sự) Liên Xô khi đó vẫn đang còn thẩm vấn ông này cùng người lái xe là V. Langfelder.   

4. Không ai bị quên lãng và không điều gì bị lãng quên

Cho đến nay, những người thân của Wallenberg vẫn cho rằng Matxcova còn giấu diếm điều gì đó về số phận của Wallenberg và quyết tâm tìm ra sự thật. Ngày 4/9, trong chặng dừng chân tại Thụy Điển trước khi sang St. Peterburg dự Hội nghị G-20, Tổng thống Mỹ B. Obama đã có cuộc gặp với những người thân còn sống của Wallenberg là người em gái cùng cha khác mẹ (hoặc cùng mẹ khác cha) Nhina Lagergren và vợ góa của người em trai khác là Matilda fon Dardel.

Những người này đã đề nghị Tổng thống B. Obama gây sức ép (hoặc tác động) lên chính quyền Nga để làm rõ số phận  của Wallenberg và B. Obama đã nhận lời.


B.Obama gặp em gái cùng cha khác mẹ của Wallenberg trong một nhà thờ Do thái tại Stockholm trước khi lên đường sang Nga ngày 4/9.

5. Tại sao lại nhờ B.Obama.

Rất có thể, những người Thụy Điển này cho rằng chỉ có tổng thống Mỹ mới có thể gây tác động lên chính quyền Nga. Ngoài ra, một nguyên nhân rất quan trọng nữa là chính chính quyền Mỹ đã đưa ra sáng kiến cử Wallenberg tới Hungaria đang bị Phát xít Đức chiếm đóng để giúp đỡ cộng đồng người Do Thái.

Còn tại sao lại có yêu cầu giúp đỡ như trên. Lý do rất rõ. Cho đến tận bây giờ, những hoàn cảnh liên quan đến sự “biến mất” đầy bí ẩn và số phận tiếp theo của Wallenberg vẫn là một dấu hỏi như đã trình bày ở trên.

Lần cuối cùng có một câu trả lời chính thức tương đối rõ ràng về số phận Wallenberg là vào năm 1957, khi chính quyền Xô Viết thông báo với Thụy Điển về cái chết của ông này tại nhà tù Lubianka. Tất cả những thông tin nhận được sau này, ngay cả sau khi Liên Xô đã tan vỡ đều rất mù mờ. Một lý do nữa làm cho những người thân của Wallenberg luôn day dứt là cho đến tận bây giờ đôi khi vẫn xuất hiện những tin đồn là có người này người khác nhìn thấy ông rất nhiều năm sau ngày 17/7 năm 1947.   

6. Mấy lời kết 

B. Obama đã hứa sẽ thực hiện những mong muốn của những người thân R.Wallenberg và sẽ trao đổi với Chính quyền Nga về vấn đề này. Tuy nhiên, hứa là một chuyện, còn làm được hay không lại là một vấn đề khác. Trong lúc quan hệ hai bên đang căng thẳng về một loạt vấn đề và ngay cả công dân của mình là E.Snowden mà Mỹ cũng không thể nào thuyết phục được Nga để dẫn độ anh này về Mỹ thì khả năng Nga hợp tác điều tra làm rõ số phận của một công dân nước khác là không nhiều.

Đấy là chưa kể còn nhiều vấn đề tế nhị khác nếu như có một sự thật nào đấy về ông này cần phải giấu. Tại  Hội nghị G-20 V.Putin đã chủ động gặp B.Obama chỉ trong hơn 20 phút sau cuộc họp - trong cuộc trao đổi ngoài dự kiến này, hai bên chủ yếu trao đổi về vấn đề Syria và không có một dòng tin nào về việc B.Obama có đề cập đến vấn đề R. Wallenberg hay không. Cũng có thể B.Obama giao nhiệm vụ này cho các trợ lý của mình để chọn một thời điểm thích hợp nào đấy để trao đổi với phía Nga.

Còn lý do nữa nữa làm cho sứ mệnh nhân đạo của B.Obama rất khó thực hiện, đó là - theo Khristoforov, Cục trưởng Cục đăng ký và quỹ hồ sơ lưu trữ Liên bang Nga thi tất các các hồ sơ tài liệu lưu trữ có liên quan đến Wallenberg đã được chính quyền Nga giải mật từ lâu và đã chuyển hết cho phía Thụy Điển.   

Lê Hùng
Nguồn: baodatviet.vn
26 bạn đọc
Đánh giá tốt
Chuyên mục liên quan
X
Bình luận của bạn:

СМИ сетевое издание «Baonga.com» зарегистрировано в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций. Регистрационный номер средства массовой информации Эл № ФС77-73891 от 29 октября 2018 г. Учредитель Ха Вьет Лонг, номер телефона: +7(905) 238 89 99. Главный редактор: Чан Тхи Тху Ха: Адрес электронной почты: info@baonga.com; Номер телефона: +7(960) 222 19 99. Настоящий ресурс содержит материалы 16+. Использование информации с данного веб-сайта возможно исключительно на следующих условиях: В конце текста необходимо указывать ссылку на сайт https://baonga.com. Текст должен копироваться в первоначальном виде. Не допускается удаление ссылки на данный веб-сайт из текстов материалов. Реклама: Rus +7(926) 282 29 86 (Viber, Whatsapp, Zalo); Вьетнам +84.979.137.386.