Chuyên mục
10 sự kiện chi phối toàn thế giới năm 2013
BÌNH LUẬN
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.

10 sự kiện chi phối toàn thế giới năm 2013

Thứ tư 18/12/2013 06:52 GMT + 7
Ông Nelson Mandela qua đời, những tiết lộ rúng động của cựu điệp viên Edward Snowden hay nạn hiếp dâm nhức nhối tại Ấn Độ là 3 trong số 10 sự kiện thế giới có ảnh hưởng lớn nhất năm 2013.

 
Ảnh minh họa. (Nguồn: BizLIVE)

10. Nạn cưỡng bức tình dục nhức nhối tại Ấn Độ

 

Câu chuyện rúng động về vụ hiếp dâm tập thể tại Delhi cuối năm 2012 vẫn còn tiếp diễn sang năm 2013. Một phụ nữ Ấn Độ đã bị nhóm 5 người đàn ông bạo hành trên một chiếc xe buýt, và qua đời 13 ngày sau khi nhập viện. 

Rất nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra trong năm để đòi hỏi một sự bảo vệ và quyền bình đẳng đối phụ nữ. Phiên tòa xét xử 5 kẻ phạm tội, trong đó có 4 án tử hình được đưa ra vào tháng 9 trước. 

Nhưng liên tiếp trong năm, nhiều vụ hiếp dâm nhức nhối vẫn diễn ra trên khắp cả nước, điển hình là vụ có nạn nhân là một thiếu nữ 23 tuổi tại Mumbai và một nhà báo ngoại quốc đã làm dấy lên làn sóng phản đối trên khắp thế giới. 

Chế độ gia trưởng hà khắc của Ấn Độ đã bị lên án mạnh mẽ. Vấn nạn xã hội này cũng khiến nhiều người đặt câu hỏi với một hiện trạng đang xảy ra tràn lan tại Ấn Độ, nơi có hơn 2 triệu thiếu nữ sinh con trước 14 tuổi.

9. Năm của khủng bố cực đoan khắp châu Phi

 

Sự can thiệp của Pháp vào Mali để đẩy lùi các phần tử Hồi giáo cực đoan vào tháng 1 năm nay được lên kế hoạch ban đầu là một cuộc càn quét “đánh nhanh thắng nhanh”. Nhưng sau đó Pháp không rút được chân ra ngay mà phải theo đuổi chiến dịch này trong suốt năm, mặc dù kết quả cuối cùng khá khả quan. 

2013 là một năm trỗi dậy của các thế lực khủng bố cực đoan khắp châu Phi, trong đó có vụ tấn công cơ sở dầu khí và bắt cóc người nước ngoài tại Algeria đã cướp đi sinh mạng của 39 nạn nhân; nhiều vụ tấn công ồ ạt của phiến quân Boko Haram vào Nigeria; và đỉnh điểm là vụ tấn công đẫm máu tại trung tâm thương mại ở thủ đô Nairobi do nhóm al-Shabab của Somalia cầm đầu làm ít nhất 68 người thiệt mạng.

Tình trạng bạo lực trong khu vực đã thu hút sự chú ý của nhiều quốc gia phương Tây. 

Mỹ xây dựng trung tâm chống khủng bố tại Sahel vào tháng 2 và triển khai nhiều chiến dịch càn quét đặc biệt tại Libya và Somalia, bao gồm 1 cuộc biệt kích không thành với thủ lĩnh al-Shabab, kẻ được cho rằng đứng sau vụ tấn công trung tâm thương mại Westgate tại Nairobi. 

Trong tháng 11, Pháp tuyên bố sẽ tiếp tục điều thêm 800 binh sỹ đến Cộng hòa Trung Phi nhằm ngăn chặn tình hình an ninh ở quốc gia này vượt ngoài tầm kiểm soát, theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước này cho hay.

8. Bạo động lật đổ chính quyền tại Ai Cập

 

Trong một bài phát biểu trên truyền hình ngày 3/7, Thủ lĩnh quân đội Ai Cập - Abdul Fatah el-Sisi - nói với hàng triệu người dân Ai Cập rằng quân đội đã phế truất Tổng thống Mohamed Morsi, người được bầu lên bằng hình thức bầu cử dân chủ. 

Động thái này nhận được sự ủng hộ của hàng triệu người Ai Cập tràn xuống đường biểu tình phản đối 1 năm cầm quyền gây chia rẽ dân tộc của vị tổng thống theo đạo Hồi, người bị giới phân tích chính trị cho rằng đã lợi dụng vị trí của mình để củng cố quyền lực cho Tổ chức Anh em Hồi giáo thân cận.

Nhưng mọi chuyện không đơn giản như vậy, việc trục xuất Morsi đã dẫn đến xung đột giữa phe ủng hộ và chống lại ông, khiến xã hội Ai Cập hỗn loạn. 

Chính phủ tạm quyền với sự hỗ trợ của quân đội đã thẳng tay trừng trị các lãnh đạo của Tổ chức Anh em Hồi giáo và những người ủng hộ họ trong các vụ hỗn chiến trên đường phố, đỉnh điểm là đợt trấn áp biểu tình vào ngày 14/8 khiến hàng trăm người thiệt mạng. 

Ông Sisi và chế độ kỹ trị mới sẽ tiếp tục củng cố quyền lực cũng như dọn đường quay lại cho chế độ dân chủ mới sau một thời gian dài đất nước nằm dưới sự thống trị của Tổng thống độc tài Hosni Mubarak (bị lật đổ tháng 2/2011). 

Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình, ông Sisi để ngỏ khả năng tổ chức một cuộc bầu cử sớm vào năm sau.

7. Iran bước sang một chương mới trong lịch sử

 

Rõ ràng là Tổng thống Iran mới đắc cử hồi tháng 6 - Hassan Rouhani - đã nỗ lực thực thi một chiến lược mới khi ông gửi lời chúc tới toàn thể người dân Do Thái vào ngày lễ Rosh Hashanah, lễ đón năm mới của người Do Thái.

Chỉ trong có vài tháng, Rouhani và nội các của ông đã làm thay đổi bầu không khí bao trùm Iran, một quốc gia bị cô lập bởi sự hiếu chiến của người tiền nhiệm - cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad. 

Tháng 9, sau khi lấy lòng báo giới quốc tế tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, ông Rouhani đã thực hiện cuộc điện đàm lịch sử với Tổng thống Mỹ Obama, cuộc đàm thoại trực tiếp đầu tiên giữa một lãnh đạo Mỹ và người đồng cấp Iran trong suốt 3 thập kỷ. 

Tháng 11, Iran đã đi tới một thỏa thuận sơ bộ với Mỹ và một số cường quốc khác (Iran và nhóm P5+1) về kiểm soát chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt hàng tỷ USD. 

Nhiều người nghi ngờ có sự can thiệp của Israel ở đây, nhưng thỏa thuận này có thể là bước khởi động cho một kỷ nguyên mới với quan hệ của một quốc gia hồi giáo, điều được kỳ vọng sẽ gây tiếng vang trong khu vực.

6. Chính biến tại Thái Lan

 

Sau ba năm tương đối ổn định, các cuộc biểu tình phổ biến ở Bangkok chống đối chính quyền Thủ tướng Yingluck Shinawatra lại bùng lên, được châm ngòi bởi một dự luật ân xá cho tất cả các đảng phái cũng như các cá nhân liên quan đến các vụ bạo động đường phố và bị bắt kể từ năm 2004. 

Phe đối lập cho rằng anh trai thủ tướng Yingluck là người hưởng lợi nhiều nhất từ luật ân xá này và sẽ có cơ hội quay lại chính trường Thái Lan. 

Dự luật này cho dù bị bác bỏ nhưng vẫn làm dấy lên làn sóng phản đối khi dân chúng cho rằng chính phủ hiện giờ vẫn chịu sự tác động của cựu Thủ tướng Thaksin dù ông này đã sống lưu vong. 

Phó Thủ tướng Suthep Thaugsuban đã tình nguyện rút khỏi Đảng để cầm đầu cuộc biểu tình và tuyên bố chỉ dừng lại khi chính phủ đương thời bị lật đổ.

Tình hình bạo động bị đẩy lên cao trào khi cảnh sát bắt đầu dùng hơi cay và sóng tần số cao để trấn áp người biểu tình. 

Thủ tướng Yingluck đã trải qua bỏ phiếu bất tín nhiệm ở Quốc hội nhưng đã vượt qua được đợt bỏ phiếu. Bà tuyên bố sẽ từ chức và giải tán Quốc hội để bầu cử sớm vì an ninh hòa bình đất nước, đồng thời bác bỏ khả năng giao quyền lực cho Hội đồng nhân dân của phe đối lập đề xuất. 

Hiện giờ sự vụ vẫn chưa đi đến hồi kết khi phe phản đối tuyên bố sẽ làm mọi thứ để ngăn chặn cuộc bầu cử diễn ra trong tương lai gần.

5. Nguy cơ về cuộc chiến tấn công Syria bị dập tắt

 

Sáng 21/8, khí độc sarin được phát hiện trong một vụ tấn công ở ngoại ô Thủ đô Damascus, một sự kiện chấn động trong cuộc nội chiến đã lấy đi sinh mạng của 100.000 người và đẩy cuộc khủng hoảng tị nạn lớn nhất nước này lên một nấc thang mới. 

10 ngày sau khi báo cáo tình báo được tung ra trong đó buộc tội Tổng thống Syria Bashar Assad đã sử dụng vũ khí hóa học và giết chết ít nhất 1.429 người, Tổng thống Obama tuyên bố ông sẽ xin ý kiến Quốc hội cho phép tấn công các cơ sở vũ khí hóa học của Syria. 

Trong khi ông Assad và liên minh bác bỏ mọi cáo buộc, phe nổi đã dậy tranh thủ tìm mọi cách để lật đổ ông ta, chuẩn bị cho một sự thay đổi chính trị lớn.

Nhưng điều này đã không xảy ra, người dân Mỹ giờ đây “dị ứng” với những động thái can thiệp một lần nữa ở Trung Đông. Nga - một trong số những phe ủng hộ mạnh mẽ nhất của Assad - đã nỗ lực thuyết phục Damascus giao nộp kho vũ khí hóa học cho Hội đồng bảo an Liên hợp quốc. 

Chế độ Assad được cho là đã hợp tác với các thanh tra viên LHQ trong việc loại bỏ kho vũ khí này. 

Trong suốt thời gian này, các xung đột nội chiến vẫn diễn ra ác liệt, tàn phá các thành phố và cộng đồng dân cư. Quân nổi dậy – một liên minh lỏng lẻo của các nhóm dân quân – đã trở nên rệu rã, còn phe Hồi giáo và các đảng phái tôn giáo khác giao tranh dữ dội với nhau. 

Kế hoạch đàm phán hòa bình tại Geneva đầu năm sau thì chưa chắc có thể diễn ra sớm, nhưng một số bên tỏ ra lạc quan về những tiến bộ nhất định đã đạt được.

4. Vụ bê bối tình báo Mỹ do Snowden phát giác

 

Hàng loạt tài liệu mật đã được công bố bởi cựu nhân viên Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ (NSA) - Edward Snowden - về hoạt động gián điệp của Mỹ tại nhiều nơi trên thế giới, đe dọa mối quan hệ giữa Mỹ với các nước đồng minh. 

Những quốc gia đã công khai bày tỏ sự tức giận với sự nhóm ngó của Mỹ với các hoạt động nội bộ. Thủ tướng Đức Angela Merkel - một đồng minh của Nhà trắng - đã yêu cầu Mỹ giải trình về các cáo buộc NSA nghe lén điện thoại di động của bà. 

Trong khi đó, Tổng thống Brazil Dilma Rousseff đã hủy chuyến công du tới Mỹ và phàn nàn trước các đại biểu Liên hợp quốc sau đó, cho rằng đây là một “sự sỉ nhục” đối với chủ quyền của Brazil.

Tác động của vụ bê bối này vượt ra ngoài khuôn khổ của cộng đồng tình báo: Các công ty web Mỹ có thể mất hàng tỷ USD vì người dùng quốc tế chuyển sang các sản phẩm mà họ nghĩ ít có khả năng bị theo dõi hơn. 

Ngoài ra, nó còn khiến cho mối quan hệ giữa Washington và Moscow thêm căng thẳng khi Nga cấp quy chế tị nạn cho “kẻ tội đồ của Mỹ”.

3. Căng thẳng vùng phòng không Trung Quốc

 

Tốc độ phát triển nền kinh tế Trung Quốc dường như không tỷ lệ thuận với mối quan hệ giữa nước này và các quốc gia khác trong châu Á. Tranh chấp lãnh hải trên cả biển Hoa Nam và Tây Trung Quốc chưa hề nguội đi, nhất là với Hàn Quốc và Nhật Bản trong năm nay.

Vào tháng 1, Philippines đã đâm đơn kiện Trung Quốc ra Tòa án Liên Hợp quốc về vấn đề tranh chấp quần đảo. Trong bản đệ trình, Philippines cho biết cái gọi là “đường 9 đoạn” Bắc Kinh vẽ tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết Biển Đông là bất hợp pháp. Vùng tranh chấp này cũng liên đới tới vài nước Đông Nam Á khác, trong đó có Việt Nam.

Thêm vào đó, Trung Quốc gây hấn với cả Nhật Bản trong năm nay. Trước đây, việc tranh chấp dãy quần đảo do Nhật quản lý trên biển Tây Trung Quốc đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình đả đảo Nhật Bản tại Trung Quốc năm 2012. 

Cuộc chiến kéo dài qua cả 2013 và chạm tới đỉnh điểm trong tháng 11 khi Trung Quốc đơn phương tuyên bố thành lập vùng phòng không chồng lấn lên hầu hết toàn bộ quần đảo. Bộ Ngoại giao Nhật cáo buộc động thái này “sẽ kích động những sự kiện khôn lường”. 

Mỹ cũng nhảy vào “mặt trận” khi điều ngay 2 máy bay ném bom B-52 bay qua vùng phòng không này mà không báo trước với Bắc Kinh chỉ vài ngày sau. Trung Quốc không phản ứng trước động thái này, những vẫn giữ nguyên lập trường về vùng không hải. 

Cho đến nay, tình hình tranh chấp địa lý trong khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều mâu thuẫn.

2. Siêu bão Haiyan đổ bộ Philippines

 

Cơn bão chết người ập vào Philippines trong năm nay có quy mô mạnh nhất kể từ siêu bão Tehlma năm 1991. Bão Haiyan đổ bộ vào quần đảo với sức gió lên tới 272km/h (nhanh hơn 32km/h so với sức gió tâm bão Karina) khiến sóng biển cao tới 6m ập vào bờ. 

Cho dù công tác chuẩn bị đã được triển khai trước đó với 800.000 người phải sơ tán, cơn bão vẫn cướp đi sinh mạng của hơn 5.000 người sau khi điên cuồng tàn phá vùng trung tâm Philippines và san phẳng thành phố ven biển Tacloban. Gần 2 triệu người đã mất nhà cửa sau thảm họa thiên nhiên này.

Viện trợ đổ về Philippines từ khắp các nước trên thế giới đã mở ra nhiều câu chuyện chính trị gây tranh luận. Trung Quốc – nước đang tranh chấp biển đảo với Philippines – chỉ nhón tay rút 100.000USD quyên góp, bằng 1/17 số tiền New Zealand chuyển về viện trợ. 

Trong khi đó, Mỹ đã chớp lấy cơ hội để nâng vị thế tại châu Á lên tầm cao mới khi cam kết cứu trợ tới 37 triệu USD và điều động nhiều máy bay tới hỗ trợ công tác cứu hộ.

1. Cựu tổng thống Nam Phi Nelson Mandela qua đời 

 

Nelson Mandela - cựu Tổng thống da màu do dân bầu đầu tiên của Nam Phi và là biểu tượng của sự hòa hợp – qua đời ở tuổi 95 vào ngày 5/12 tại nhà riêng  ở Houghton, Johannesburg, Nam Phi, sau một thời gian dài chống chọi với căn bệnh viêm phổi. 

Cựu tổng thống Nam Phi từng bị cầm tù suốt 27 năm vì các hoạt động chống lại chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid. Sau khi được phóng thích vào năm 1990, ông tiếp tục đấu tranh, dẫn dắt đất nước tới dân chủ, chấm dứt chế độ cai trị của người da trắng thiểu số và đảm bảo quyền bầu cử cho người da màu.

Ngày 27/4/1994, 4 năm sau khi được trả tự do, Nelson Mandela đã trở thành người da màu đầu tiên đắc cử Tổng thống Nam Phi. Chỉ 3 năm sau, tháng 7/1999, ông rời bỏ hoạt động chính trị sau khi kết thúc một nhiệm kỳ tổng thống và trở về sống tại Transkei. 

Cựu tổng thống Nam Phi Nelson Mandela từng được trao giải Nobel Hòa bình. Từ lâu, ông đã trở thành một biểu tượng cho cuộc đấu tranh vì một thế giới tốt đẹp hơn. 

Kể từ năm 2009, Đại hội đồng Liên hiệp quốc đã lấy ngày 18/7 hàng năm làm "Ngày Quốc tế Mandela", còn gọi là Ngày Mandela.
Nguồn: bizlive.vn
26 bạn đọc
Đánh giá tốt
Chuyên mục liên quan
X
Bình luận của bạn:

СМИ сетевое издание «Baonga.com» зарегистрировано в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций. Регистрационный номер средства массовой информации Эл № ФС77-73891 от 29 октября 2018 г. Учредитель Ха Вьет Лонг, номер телефона: +7(905) 238 89 99. Главный редактор: Чан Тхи Тху Ха: Адрес электронной почты: info@baonga.com; Номер телефона: +7(960) 222 19 99. Настоящий ресурс содержит материалы 16+. Использование информации с данного веб-сайта возможно исключительно на следующих условиях: В конце текста необходимо указывать ссылку на сайт https://baonga.com. Текст должен копироваться в первоначальном виде. Не допускается удаление ссылки на данный веб-сайт из текстов материалов. Реклама: Rus +7(926) 282 29 86 (Viber, Whatsapp, Zalo); Вьетнам +84.979.137.386.