Răn đe Donald Trump, Trung Quốc có thể khuấy động Biển Đông và Đài Loan

Tổng thống Mỹ vừa đắc cử Donald Trump trong những ngày qua đã không ngần ngại chọc giận Trung Quốc về Đài Loan, vấn đề được cho là nhạy cảm nhất trong quan hệ Mỹ-Trung. Cho đến nay, Bắc Kinh chỉ mới phản ứng bằng lời nói, qua các tuyên bố, nhưng theo hãng tin Anh Reuters ngày 13/12, Trung Quốc có trong tay nhiều để trả đũa Mỹ, từ kinh tế đến quân sự, trong đó có việc tập trận gần Đài Loan và nhất là khuấy đảo tại Biển Đông.

Theo Reuters, tình hình Biển Đông hiện nay đã chuyển biến đến mức rất dễ trở thành đấu trường Mỹ-Trung, và Trung Quốc cũng có thể răn đe chính quyền Donald Trump bằng cách gây nên một sự cố. Điều này đặc biệt có ý nghĩa sau vụ ông Trump chỉ trích Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông.

Giới diều hâu Trung Quốc rất bực tức trước các cuộc tuần tra do hải quân Mỹ tiến hành trên Biển Đông, gần các đảo nhân tạo mà Bắc Kinh cho bồi đắp trái phép cả ở Hoàng Sa lẫn Trường Sa. Gần đây là chuyến tuần tra gần khu vực đảo Tri Tôn ở Hoàng Sa do một chiến hạm của Hạm đội 3 thực hiện.

Reuters ghi nhận Trung Quốc trước đây chỉ phản ứng một cách thụ động trước các cuộc tuần tra của Mỹ, bằng lời nói hay bằng cách cử tàu của họ bám đuôi chiến hạm Mỹ. Tuy nhiên hiện nay để tỏ thái độ phản đối, Trung Quốc có thể dùng đến những biện pháp mạnh mẽ hơn.

Cần nhắc lại sự cố năm 2001, khi một máy bay do thám của Mỹ đã bị buộc phải hạ cánh xuống đảo Hải Nam của Trung Quốc, sau khi va chạm với một chiến đấu cơ Trung Quốc trên Biển Đông. Bắc Kinh cũng có thể chơi lại trò dùng tàu cá quấy nhiễu tàu Mỹ, như họ đã từng làm vào năm 2009 với tàu khảo sát  USNS Impeccable.


Nhưng Reuters lưu ý nếu khuấy đảo trên Biển Đông, Trung Quốc sẽ phải cân nhắc hai điểm: Một là chính Bắc Kinh cũng cần đến một khu vực Biển Đông hòa bình và ổn định vì đó là nơi có các tuyến thương mại sinh tử đối với Trung Quốc. Thứ hai, Bắc Kinh phải chú ý là tính khí khó lường của ông Donald Trump. Không ai biết là ông có thể phản ứng ra sao trong trường hợp Mỹ bị khiêu khích.

Hãng tin Anh cho rằng Trung Quốc có thể cho thấy rõ quyết tâm không buông Đài Loan của mình bằng một cuộc tập trận gần hòn đảo này. Như vậy, Trung Quốc sẽ đồng thời đạt được hai mục tiêu, vừa «dằn mặt» chính quyền mới của Mỹ, vừa cảnh cáo chính phủ tại Đài Bắc trong tay đảng Dân Tiến chủ trương đòi độc lập.

Khi tập trận, dĩ nhiên Trung Quốc sẽ phải ban hành các biện pháp như cấm bay qua khu vực, cấm tàu bè qua lại trên biển để có thể tiến hành các vụ bắn tên lửa thị uy xuống vùng biển đông dân cư ở phía tây Đài Loan. Hành động đó dứt khoát sẽ gây tiếng vang lớn, làm dấy lên quan ngại sâu sắc trong khu vực và trên thế giới, thúc đẩy các nước khác tạo sức ép trên chính quyền Mỹ.

Mặt khác, Trung Quốc còn có thể ban hành lệnh trừng phạt các công ty Mỹ có dính líu đến việc bán vũ khí cho Đài Loan. Đây là biện pháp Trung Quốc từng nhắc đến vào năm 2010, khi chính quyền ông Obama xúc tiến một thương vụ bán vũ khí có quy mô lớn cho Đài Loan. Tuy nhiên đó chỉ là lời đe dọa suông chứ chưa hề được thực hiện.

Theo Reuters, Bắc Kinh còn có thể thực thi một loạt những biện pháp khác, chẳng hạn như ồ ạt bán đi lượng trái phiếu Mỹ khổng lồ (1.160 tỷ USD tính đến tháng 9/2016) mà Trung Quốc nắm trong tay, gây áp lực trên các tập đoàn Mỹ làm ăn với Trung Quốc, hoặc giảm nhẹ áp lực với Triều Tiên…

Nhìn chung, Bắc Kinh không thiếu biện pháp để đấu với Washington, nhưng biện pháp nào cũng sẽ có hậu quả tai hại cho Trung Quốc, và chính đây là điều khiến nước này không dám manh động, Reuters kết luận.