Năm thất bại của Trung Quốc qua phán quyết PCA

Trong phán quyết của ngày 12/7 của Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA), có 5 điểm cho thấy Trung Quốc thua Philippines tại “đấu trường pháp lý” ở The Hague.

Đó là nhận định của hai nhà báo David Tweed và Jason Koutsoukis thuộc hãng tin Bloomberg.


Năm điểm cho thấy Trung Quốc thua Philippines ở The Hague bao gồm:

Thứ nhất, đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc đối với các khu vực trong bản đồ "đường 9 đoạn" không có cơ sở pháp lý.

Thứ hai là không một thực thể nào trong quần đảo Trường Sa có thể tạo ra Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ).

Thứ ba là một số vùng biển mà Trung Quốc đòi hỏi nằm trong Vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Thứ tư, Bắc Kinh đã vi phạm các quyền chủ quyền của Philippines trong vùng đặc quyền kinh tế.

Thứ năm, việc bồi đắp xây 7 thực thể của Trung Quốc đã gây tổn hại nghiêm trọng cho môi trường sinh thái biển.

Về điểm thứ nhất là bản đồ “đường lưỡi bò”, Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) phán quyết Trung Quốc không thể viện chứng cớ lịch sử để đòi hỏi quyền làm chủ các nguồn tài nguyên ở bên trong cái gọi là bản đồ “đường 9 đoạn”.

Liên quan đến điểm thứ nhì, hai tác giả David Tweed và Jason Koutsoukis chú ý đến đảo Ba Bình (Itu Aba), thực thể quan trọng nhất trong quần đảo Trường Sa, và nhấn mạnh việc PCA khẳng định đây chỉ là một “bãi đá” và do vậy không được hưởng Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ). Philippines, Trung Quốc và các bên tranh chấp khác cần đàm phán để tìm một thỏa thuận chung. Tòa muốn nói đến Đài Loan, vì Đài Loan cũng dựa vào cái bản đồ “đường lưỡi bò” tự vẽ trong năm 1947 để khẳng định chủ quyền ở đảo Ba Bình.

Về quyền đánh bắt hải sản, phán quyết PCA cho rằng Bắc Kinh vi phạm luật pháp khi để cho các tàu cá xâm nhập vào Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Philippines. Bloomberg nhắc lại, trong tháng 6/2016 đã xảy ra nhiều vụ tàu cá Trung Quốc đối đầu với lực lượng tuần duyên Indonesia và Jakarta đã phải thông qua ngân sách bổ sung cho bộ Quốc Phòng để nâng cấp căn cứ quân sự trên quần đảo Natuna, phía nam Biển Đông.

Điểm thứ tư cho thấy Trung Quốc thua Philippines trước Tòa án Trọng tài Thường trực được hai nhà báo của Bloomberg nhấn mạnh là PCA đã dùng những lời lẽ rất cứng rắn với Bắc Kinh khi cho rằng khi xây dựng, bồi đắp đảo nhân tạo, Trung Quốc “vĩnh viễn phá hủy” tính chất tự nhiên của bãi đá hay bãi cạn và Bắc Kinh bị cho là “vi phạm” Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), khiến tranh chấp ở Biển Đông “càng thêm nghiêm trọng”.

Theo đánh giá của chuyên gia Felix Chang thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách đối Ngoại tại thành phố Philadelphia được Bloomberg trích dẫn, Tòa Trọng tài Thường trực gần như cho là Trung Quốc đã “cố ý vi phạm luật pháp quốc tế”.

Cuối cùng, hai tác giả David Tweed và Jason Koutsoukis đều cho rằng quyết định mà PCA vừa đưa ra tại The Hague đã làm sứt mẻ uy tín của Trung Quốc - nước luôn tự nhận là một siêu cường có trách nhiệm đối với an ninh ổn định trong khu vực và tôn trọng luật pháp quốc tế.