Barcelona: Không chỉ là một câu lạc bộ

FC Barcelona (viết tắt của Futbol Club Barcelona trong tiếng Catalan) thuộc vùng tự trị Catalan, được thành lập vào năm 1899 bởi một nhóm cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ, Anh và Catalan, dẫn dắt bởi Joan Gamper. Khẩu hiệu là Més que un club (Không chỉ là một câu lạc bộ). Với tổng cộng 75 danh hiệu lớn giành được, FC Barcelona là câu lạc bộ giàu thành thích nhất Tây Ban Nha. Tại đấu trường nội địa, Barça trở thành nhà vô địch đầu tiên khi giải La Liga được thành lập vào năm 1929 và kể từ đó cho đến nay chưa bao giờ xuống hạng (cùng với Real Madrid và Athletic Bilbao).

Kể tới Barça không thể không nhắc tới thời kì đen tối của câu lạc bộ, điều thú vị là nó liên quan tới… Real Madrid.

Trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha (1936 – 1939), người dân xứ Catalan đứng về phía của những chiến sỹ tự do chống lại lực lượng phát xít độc tài tàn ác của tướng Francisco Franco. Sau thất bại của phe Cộng hòa, Franco lên nắm quyền và với cái máu lạnh đã thủ tiêu tất cả các quyền tự trị của Catalan, hàng nghìn người bao gồm cả những thành viên của Barcelona đã bị hành hình dưới máy chém. Cùng với việc cấm sử dụng ngôn ngữ Catalan, tên độc tài Franco còn bắt giam chủ tịch cậu lạc bộ của Barça năm 1936 là Josep Sunyol. Từ đó Barça luôn bị coi là cái gai trong mắt Franco và những trận đấu giữa Barça và Real Madrid (El Clasico) là cơ hội để Franco răn đe người dân xứ Catalan.

Trong 40 năm cai trị của Franco là 40 năm Catalan lầm than. Đặc biệt, sau khi Real Madrid cướp tay trên của đội bóng xứ Catalan tiền đạo lừng danh Di Stefano bằng những trò đàn áp chính trị, 2 đội chính thức tuyên bố mối quan hệ thù địch, với Barça là phe của người Catalan, những người dân đấu tranh đòi quyền tự do, còn Real Madrid thuộc về phe của Franco và lớp những người giàu có, những người hoàng gia. Bởi một lẽ Franco yêu thích Real và căm ghét Barcelona. Chính vì thế mà, những bàn thắng được phát không cho Real, cầu thủ Real có quyền đánh người, có quyền ăn vạ đòi penalty. Còn Barcelona bị vùi dập, bị đẩy về phía những kẻ ly khai và bị gán cho cái mác phản quốc. Trọng tài có cũng như không, hoặc chỉ để bắt lỗi Barça. Những trận đấu không còn cảm xúc, không còn động lực... ban huấn luyện Barça bất lực, còn các culé chỉ biết khóc và kêu trời.

Cựu chủ tịch Joan Gamper từng nói: "Mỗi cuộc chiến với Real là cơ hội để chúng ta nhắc lại và nói với thế giới rằng chúng ta là ai, chúng ta đã làm gì để có được ngày hôm nay".

HLV Bobby Robson sau những năm dẫn dắt Barça đã thốt lên: "Catalan là một quốc gia và FC Barcelona là đội quân của nó".

Với điểm tựa quá khứ bi hùng của Barça. La Masia là cái nôi nuôi dưỡng những tài năng bóng đá trẻ cho CLB. Xuất phát từ ý tưởng của Johan Cruyff, La Masia đã sản sinh những trụ cột của Barça trải suốt ở các Dream Teams. Tôi xin mạn đàm về ba cầu thủ với những đóng góp không thể lớn hơn cho thành công của một CLB những năm gần đây: trung vệ Puyol, tiền vệ Xavi, và tiền đạo Messi, họ cùng được đào tạo ở lò La Masia, họ là Barça và Barça luôn ở trong họ.

 

"Xương sống" của Barcelona trong giai đoạn thành công vừa qua: Puyol - Xavi - Messi. Ảnh: Getty. 

Có lẽ cầu thủ ấn tượng với tôi từ rất lâu chính là người có mái tóc bồng bềnh – Carles Puyol. Hẳn người xem đá bóng khó tính nhất cũng không tiếc lời khen ngợi về bầu nhiệt huyết không bao giờ cạn của Puyol. Điều đó có thể là tính chuyên nghiệp của một cầu thủ hàng đầu, nhưng tôi cũng cho rằng một phần trong đó là do anh có trong người “dòng máu” của Catalan, dòng màu bản sắc mà không nhiều nơi có được. Mặc dù đá ở vị trí trung vệ, nhưng hiếm khi người ta thấy anh phạm lỗi. Nhiều pha bóng người ta cảm thấy anh quá phung phí sức lực. Nhưng anh là thế! “Cháy” hết mình trong mọi trận cầu.

Thiago, một người đồng đội đã chia sẻ: “Anh ấy chắc chắn là biểu tượng trong lòng chúng tôi, một vị thủ quân tài tình. Puyol là minh hoạ rõ nét nhất cho những giá trị đích thực của CLB”. 

Nhìn Xavi Hernandez đá bóng, người ta cứ nghĩ anh đang chơi đùa với trái bóng cho dù đó là những trận cầu đinh. Anh là người có bộ óc siêu việt của một tiền vệ kiến thiết. Anh vừa bao quát, vừa giữ nhịp, vừa lách qua sự truy cản của đối phương, vừa là người có thể vạch ra khoảng trống trên sân ở bất kì thời điểm khó khăn nào. Và hệ quả quan trọng cuối cùng là tung ra những đường chuyền dọn cỗ cho đồng đội ghi bàn. Trong những trận bóng đá đỉnh cao, người ta mới thấy được hết được tầm vóc của một tiền vệ kiến tạo thượng thừa như Xavi.

Sau trận chung kết Champions League giữa Barça và Man United, Wayne Rooney đã phải thốt lên sau trận đấu ấy: "Nếu phải loại một ai trong đội hình Barça, tôi chọn Xavi". Diego Maradona phát biểu: "Nếu như muốn có một cầu thủ trong đội hình Argentina, tôi sẽ chọn Xavi. Nhìn anh ấy thi đấu luôn mang lại cho tôi cảm giác thỏa mãn". HLV Juanma Lillo bình luận: “Xavi trong bóng đá không khác gì Gary Kasparov trong môn cờ Vua”. HLV Joachim Loew từng nhận xét: “Xavi chính là linh hồn của tiqui-taca. Barça và Tây Ban Nha phòng ngự bằng Xavi và tấn công cũng bằng Xavi.” Còn Johan Cruyff thì nói:"Cristiano Ronaldo và Lionel Messi quả là những cầu thủ phi thường. Nhưng nó còn tùy thuộc vào cách bạn nhìn trận đấu. Từ góc nhìn của tôi, Xavi mới xứng đáng giành Quả bóng Vàng, không phải vì anh ấy là người giỏi nhất mà vì anh ấy là dạng cầu thủ giúp cho những người xung quanh cùng chơi tốt." 

Với Messi, người ta đã có quá nhiều mĩ từ để nói về “siêu nhân” này. Với tôi, Messi là một cầu thủ rất đặc biệt về kĩ thuật với niềm đam mê trái bóng là vô tận, và quan trọng nữa là không bao giờ hành động mang dáng vẻ trịch thượng. Ghi 72 bàn thắng trong cả mùa bóng, đồng nghĩa với việc phá vỡ một kỉ lục mà sau gần 80 năm trong một thế giới bóng đá phát triển thế này thì thử hỏi còn từ nào diễn tả được nữa! Có nhiều HLV, nhiều danh thủ nói về tài năng của cầu thủ 3 năm liền quả bóng vàng FIFA (2009, 2010, 2011), nhưng như Pep nói: “Nếu dùng từ để nói về Messi, tôi nghĩ là không đủ”. Cá nhân tôi thích câu nhận xét của Frank Rijkaard: “Anh ấy là cầu thủ duy nhất, là cầu thủ đáng được chú ý nhất trên thế giới bởi vì anh ta có thể làm những điều mà người khác không thể làm được.”

Vậy thì cầu thủ nào sẽ đại diện cho Barça? Tôi không ngần ngại chọn chàng Tarzan-Puyol với mái tóc bồng bềnh, có huyết thống Catalan thuần khiết. Vì với tôi, anh là hình ảnh của lớp người bình dị, trung thành và khiêm nhường nhưng mạnh mẽ và ý chí khát khao chiến đấu tới cùng. Puyol là minh hoạ rõ nét nhất cho những giá trị đích thực của Barça. Không nhiều cầu thủ có được sự tôn trọng tuyệt đối từ các đồng đội, và ngay cả từ phía đối thủ như anh.

Nhà của anh là Camp Nou. Lịch sử của anh là lịch sử của Barça.

Điều gì của đội bóng làm cổ động viên yêu mến? Không gian địa lý, thành tích, lối chơi đội bóng, cầu thủ họ yêu thích, huấn luyện viên họ ngưỡng mộ? Với tôi, ngoại trừ không gian địa lý (tôi không ở Barcelona), thì tôi có đầy đủ các lý do trên. Nhưng như thế mới chỉ là một nửa lý do tôi yêu Barça. Nửa còn lại là vì triết lý bóng đá của Barça.

Barça hiện tại không đơn thuần là đội bóng hàng đầu, mà họ còn có triết lý riêng trong bóng đá. Triết lý tấn công và tấn công là triết lí duy nhất và là niềm tự hào của những con người xứ Catalan. Từ Joan Gamper - người đặt viên gạch đầu tiên cho đế chế Blaugrana khổng lồ cho tới Johan Cruyff, với lời tuyên bố nổi tiếng trong giới túc cầu: "Người Hà Lan thà thua 9-10 còn hơn thắng 1-0" và triết lý đó đã xuyên suốt lịch sử đội bóng. Người đặt nặng thành tích có thể cười khẩy vào câu nói của Cruyff, nhưng những Culé thì không. Và cũng không phải ngẫu nhiên khi Barça là CLB sở hữu nhiều quả bóng vàng châu Âu nhất, và là nơi trưởng thành của nhiều quái kiệt đến từ xứ sở Samba Brazil. Tiếp nối lịch sử, Pep đã kế thừa và phát triển xuất sắc tư tưởng của người thầy Cruyff và nâng tầm lối chơi thành Tiqui-taca, lối chơi đã nâng tầm triết lý tấn công và hiệu quả lên mức cả thế giới ngả mũ thán phục. Trong lối chơi đó, các cầu thủ cần có khả năng kiểm soát bóng, sự nhuần nhuyễn, sự cống hiến và quan trọng nhất là đức hi sinh. Nhờ Tiqui-taca, người ta nhận dễ dàng nhận ra được vinh quang cao nhất trong bóng đá cũng có thể đến với những cầu thủ có thể hình nhỏ, miễn là phải có kĩ thuật và sự đồng lòng.

Được chỉ đạo bởi một huấn luyện viên cùng “lò”, những cầu thủ ở La Masia hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Còn gì đẹp hơn thế, giữa cái thế giới bóng đá kim tiền này? Với tôi, Barça dưới kỉ nguyên của Pep đẹp như thiên thần, đội bóng được vận hành giống như một lò võ với sư phụ và các anh em huynh đệ có thời gian dài đồng cam cộng khổ từ đội trẻ. Thường xuyên có 7 hoặc 8 cầu thủ La Masia xuất quân trong đội hình chính của CLB khiến triết lý bóng đá đẹp mà Pep phát huy được cộng hưởng, các cầu thủ chuyền bóng cho nhau như là họ đang thở vậy. Đã có quá nhiều lời bình luận và khen ngợi về Barça trong thế giới bóng đá.

“Trong thời gian tôi là HLV, Barça là đội bóng mạnh nhất mà tôi phải đối mặt”, chỉ cần một câu thôi, được nói ra từ một HLV từng trải, nhiều thành công và vĩ đại như Alex Ferguson thôi cũng đủ để mọi người hình dung về tầm vóc của Barça.

Chính vì những lý do trên, tôi biết rằng Barça sẽ chiếm vị trí không thể thay đổi trong tình yêu bóng đá của tôi. Barça không chỉ cho tôi trải qua nhiều giây phút vui buồn, mà còn cho tôi cảm nhận được nét đẹp của văn hóa trong bóng đá và trong cả cuộc sống. Tôi cảm nhận được phần nào khẩu hiệu của câu lạc bộ “Més que un club”.

 

Tôi viết bài viết này, phần vì trải lòng về tình yêu với Barça, phần cũng như một lời chia tay Guardiola, vị huấn luyện viên “tu luyện” từ La Masia. Hãy nghe Raul, “hoàng tử” lâu năm thành Madrid nói về Guardiola: "Bóng đá cần sự giúp đỡ của Pep". Dưới sự dẫn dắt của Pep, ở mùa giải 2008-2009, Barça trở thành đội bóng đầu tiên trên thế giới giành được cú ăn 6 (đoạt cả sáu danh hiệu chính ở cả sáu giải đấu tham gia) trong cùng một mùa giải (Champions League, La Liga, Cúp Nhà vua Tây Ban Nha, Siêu cúp Tây Ban Nha, Siêu cúp bóng đá châu Âu và Cúp thế giới các câu lạc bộ).

Vẫn biết rằng bữa tiệc nào rồi cũng phải tàn, điều gì cũng có giới hạn của nó, đó là quy luật bất biến, điều đáng nói là tôi chưa chứng kiến sự kiện HLV chia tay CLB mà khiến nhiều người buồn như vậy. Nhưng sự kết thúc đó, những điều tốt đẹp sẽ còn đọng lại, chính nó tạo sự nảy mầm cho những điều mới hơn, đẹp hơn.

Chắc chắn còn lâu lắm chúng ta mới gặp được một HLV và một đội bóng cùng gắn bó, cùng tạo nên điều diệu kì trong bóng đá như vậy. Bạn có thể hình dung ra không khi Barça không Messi, Barça không Xavi, Barça không Puyol, Barça không Pep… và ngược lại Messi, Xavi, Puyol chơi cho một CLB nào khác ngoài Barça? Có thể lắm chứ! Nhưng hãy khoan để nghĩ về điều đó. Hãy nghĩ về những gì họ đã cùng nhau chiến đấu, cùng nhau hi sinh và cùng nhau thành công để người hâm mộ có thể thấy được cái đẹp tuyệt vời của bóng đá giữa một xã hội đầy toan tính. Giữa cái xã hội mà muốn tốt, muốn đẹp người ta phải có tầm vượt hơn hẳn những người toan tính kia. Xin nhắc lại là vượt hơn hẳn và xa hơn hẳn những điều tầm thường kia.

Barça đã hơn 100 năm tuổi, đã “trầm mình” trong bao thời khắc hiểm nguy, đôi khi là sự tồn vong của câu lạc bộ, là sự sinh tồn của cả những mạng người. Barça đã nếm vô số đớn đau, nhưng cũng đã có rất nhiều vinh quang. Nhưng trên hết, Barça luôn tượng trưng cho tình yêu quê hương, tình yêu cái đẹp và tình yêu tự do.

Tình yêu của tôi và các Culé dành cho Barça có thể một lúc nào đó vơi đi, vì lý do này hay lý do khác. Nhưng tình yêu đó sẽ không bao giờ mất, vì có mấy ai dễ dàng từ bỏ một “văn hóa” đã ngấm sâu vào trong máu mình! Barça - Més que un club!