Thông tin bất ngờ vụ 3 tiêm kích Mỹ bị bắn hạ cùng ngày

Tiêm kích F/A-18 Hornet. Ảnh: Staff Sgt. Kristine Legate

Tờ Wall Street Journal ngày 4/3 dẫn 3 nguồn thạo tin cho hay, một tiêm kích F/A-18 Hornet của Không quân Kuwait bị nghi đã bắn nhầm vào 3 tiêm kích F-15 của Mỹ trong bối cảnh giao tranh phức tạp trên không phận Kuwait.

Theo các nguồn tin của WSJ, chiếc F/A-18 của Kuwait có thể đã nhận diện nhầm tín hiệu radar hoặc dữ liệu IFF (nhận dạng địch - ta), dẫn đến việc phóng tên lửa vào các mục tiêu vốn là máy bay đồng minh.

Thông tin này sau đó được hãng tin Reuters (Anh) dẫn lại, nhấn mạnh, đây là báo cáo ban đầu và các cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn. Nếu được xác nhận, đây sẽ là một trong những sự cố “hỏa lực nhầm lẫn” nghiêm trọng nhất liên quan đến không quân Mỹ trong nhiều năm qua.

Ban đầu, một số nguồn tin cho rằng hệ thống phòng không Patriot ở Kuwait có thể đã bắn nhầm các tiêm kích Mỹ trong lúc đánh chặn mục tiêu nghi là tên lửa hoặc máy bay không người lái (UAV).

Tuy nhiên, theo tạp chí quân sự Mỹ Air & Space Forces, các nguồn tin quốc phòng Mỹ sau đó nhận định, nghi vấn Patriot không còn là kịch bản chính. Thay vào đó, trọng tâm điều tra chuyển sang khả năng một tiêm kích Kuwait đã phóng tên lửa không đối không trong điều kiện nhận diện mục tiêu sai lệch.

Bối cảnh xảy ra sự việc được mô tả là đặc biệt phức tạp: nhiều loại máy bay đồng minh cùng hoạt động trong không phận hẹp, đồng thời hệ thống phòng không trong khu vực được đặt ở trạng thái cảnh giác cao do nguy cơ từ tên lửa và UAV.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) từ chối bình luận về nghi vấn các tiêm kích Kuwait có liên quan trực tiếp đến vụ việc.

“Không phù hợp để đưa ra bình luận khi sự cố vẫn đang trong quá trình điều tra”, đại úy hải quân Mỹ Tim Hawkins, người phát ngôn CENTCOM, cho biết.

Trước đó, trong thông báo ngày 2/3, CENTCOM xác nhận 3 tiêm kích Mỹ “đã bị hệ thống phòng không Kuwait bắn nhầm”, song không nêu rõ đó là hỏa lực đất đối không hay không đối không.

Sự cố “rất khó hiểu”

Một tiêm kích F-15 của Mỹ. Ảnh: CENTCOM

Chia sẻ với tạp chí Air & Space Forces, một cựu phi công tiêm kích của Không quân Mỹ nói, nếu giả thuyết trên được xác nhận, đây sẽ là một sự cố “rất khó hiểu”, bởi các phi công đồng minh được huấn luyện kỹ lưỡng để tránh những sai sót nguy hiểm như vậy.

“Nếu điều khiển chiến đấu cơ làm nhiệm vụ phòng không, việc đầu tiên phi công phải làm là sử dụng bộ phát đáp (transponder) để xác định địch - ta”, cựu phi công nói. Các phi công Mỹ phát tín hiệu nhận dạng IFF để xác định phe.

“Nếu không nhận được tín hiệu thân thiện, lúc đó mới dùng đến mắt thường”, vị cựu phi công chia sẻ.

Theo ông này, việc cả 6 thành viên phi hành đoàn đều kịp phóng ghế thoát hiểm an toàn cho thấy họ nhiều khả năng bị bắn từ phía sau. “Có lẽ họ bị bắn từ phía sau, và có lẽ bằng tên lửa tầm nhiệt với đầu đạn không quá lớn”, cựu phi công phân tích.

Hiện chưa rõ các tiêm kích Mỹ có bật hệ thống IFF vào thời điểm đó hay không. Tuy nhiên, vị cựu phi công nhấn mạnh: “Rất khó để nhầm một chiếc F-15E với máy bay Iran, nhất là khi các tiêm kích đó không có bất kỳ động thái gây hấn nào”.

Nguyễn Thái