Sinh viên - muôn nẻo đường mua điểm

Tại các trường đại học, không khí nhộn nhịp nhất là thời điểm đầu mỗi kỳ thi, vì đây là thời hạn cuối cùng để trả những bài còn nợ trong năm và các bài tập bắt buộc để lấy điều kiện thi. Nhưng, không phải tất cả các sinh viên chăm chỉ lên trường vào thời gian này đều với mục đích duy nhất là trả bài, trong số họ có cả những người cả năm học chưa từng lên lớp, hoặc số buổi đến lớp đếm trên đầu ngón tay. Chuyện thật mà cứ như đùa, khi mà đến cả thầy cô phụ trách bộ môn trong suốt một học kỳ họ còn không biết mặt, biết tên học trò của mình!

Có thể nói trong những năm qua, tình trạng mua điểm, mua thầy, thậm chí là mua bằng cấp đã không phải là điều gì quá xa lạ và mới mẻ trong giới sinh viên. Nếu ví trường đại học là một xã hội thu nhỏ, thì tình trạng gian lận tồn tại như thế giới ngầm, được mua bán, trao đổi một cách kín đáo và tinh vi. Hình thức mua ít khi trực tiếp theo kiểu tiền “tươi” mà tồn tại dưới nhiều dạng trá hình khác nhau, như tặng phẩm từ những món quà nhỏ: rượu, chocolat… hay những thứ đắt tiền khác: điện thoại, tivi, tủ lạnh..v..v. Ngoài ra, có thể theo hình thức nạp thẻ điện thoại, thẻ ngân hàng. Chỉ cần đến gặp giáo viên và đề đạt nguyện vọng, ngay lập tức một tờ giấy nhỏ kín đáo chuyển cho sinh viên ghi số tài khoản, số tiền cần nạp và phải làm nhanh gọn trong thời gian quy định. Ngược lại, sinh viên sẽ để lại số điện thoại của họ, khi tin nhắn từ một số máy lạ được chuyển đến với nội dung “OK” có nghĩa là cuộc trao đổi đã thành công.

Hầu như không có mức giá và hình thức chung cho mỗi lần “giao dịch”, tất cả tùy thuộc vào giáo viên và yêu cầu điểm số của sinh viên mà ra giá. Tại nhiều trường, môn mà sinh viên lười học nhất và  hay phải mất tiền nhất có lẽ là môn thể dục. Để có điểm của môn học này, phải mất từ vài chục grip cho đến vài trăm. Những năm gần đây, vật giá leo thang, nên giá để trả cho môn học này vì thế cũng tăng theo thị trường.

Người mua điểm là một bộ phận sinh viên, có thể trực tiếp hoặc thông qua các “cò”, còn người bán điểm chưa hẳn là giáo viên phụ trách  bộ môn, mà có khi là cả một mạng lưới, bao gồm cả thư ký, trợ lý cho đến phó khoa, trưởng khoa..v..v. Chính vì thế mà ở một trường đại học danh tiếng của Kharkov lại xuất hiện mấy anh “đầu đen” hay thậm thụt với hội sinh viên lười học ham chơi, đầu tóc bóng lộn, áo quần chỉn chu, sách chiếc cặp táp hay ra vào phòng dekan (phòng chủ nghiệm khoa) nước  ngoài và dường như mọi vấn đề đều được giải quyết ổn thỏa. Vì vậy mà có những sinh viên đến trường chỉ để tụ tập nhưng vẫn được lên năm đều đặn.

Giá cho mỗi phi vụ mua “ốp tôm” (mua sỉ, mua buôn) kiểu này thường không hề nhỏ, có thể là vài “tờ” cho đến cả nghìn đô. Nhưng để so sánh với thời gian những sinh viên khác phải miệt mài đèn sách, nỗ lực với những bài kiểm tra, bài thi, thì cái giá này cũng không phải là quá lớn. Và thử hỏi rằng, nếu họ có thể mua điểm trong các kỳ thi, thì việc mua một tấm bằng đại học có lẽ cũng chỉ như nằm trong tầm tay mà thôi?

Không chỉ riêng sinh viên, mà cả một số phụ huynh (không nhiều) cũng có thái độ bàng quan trước vấn nạn mua điểm, và coi đó như là chuyện tất yếu của xã hội. Thế nên mới có chuyện cha mẹ cho con tiền đi gặp thầy trước kỳ thi. Xét về bản chất, vấn đề này có nhiều nguyên nhân sâu xa. Các bậc phụ huynh chấp nhận mất tiền cho con ăn học và mất thêm một khoản tiền không nhỏ cho thầy cô để con được lên lớp, bởi vì đối với họ, tấm bằng đại học là con đường duy nhất dẫn đến một tương lai sáng lạn cho con cái, dù con họ có muốn học hay không.

Trên thực tế, không phải tất cả sinh viên mua điểm đều thuộc nhóm “không thích học”, trong số họ cũng có những người vì nhiều lý do khác nhau: sức ép học tập, áp lực về điểm số hay vì thầy cô gây khó dễ cho sinh viên… Đại bộ phận trong số sinh viên thuộc nhóm này bị rơi vào tình thế cực chẳng đã. Lấy một ví dụ điển hình, khi có những sinh viên ở một trường đại học danh tiếng ở Kharkov, cả 4 năm chăm chỉ đến lớp, trả bài đầy đủ và cố gắng vượt qua các kỳ thi, nhưng đến khi làm luận văn tốt nghiệp lại phải bỏ ra vài trăm đô để nhờ người làm hộ! Không phải vì họ không thể tự chuẩn bị được luận văn của mình, mà đó là hình thức “làm ăn” của một bộ phận giáo viên trong trường. Điều này hoàn toàn không có gì mới mẻ đối với sinh viên của trường đại học này.

Tuy nhiên, nếu kết luận rằng môi trường giáo dục ở Ucraina nói chung và ở Kharkov nói riêng chỉ đầy rẫy tiêu cực và tham nhũng, là rất thiếu chính xác. Bởi lẽ Ucraina đựơc coi là một trong những nước có nền giáo dục đại học tốt nhất thế giới. Nhiều giảng viên tâm huyết với nghề, luôn mong muốn truyền đạt hết những kiến thức tốt nhất cho sinh viên. Ngược lại, không phải sinh viên nào đi học cũng biết tới và sử dụng các chiêu trò gian lận qua mua bán để có điểm tốt.

K.Q. (sinh viên ĐH Tổng hợp): “Mình có nghe một số sinh viên trong trường nói về chuyện mua điểm, nhưng việc thầy cô làm khó hay đòi hỏi thì không. Mình cho rằng, một khi sinh viên muốn học thực sự thì thầy cô luôn tận tình giúp đỡ”.

T.M. (sinh viên ĐH Vô tuyến điện tử): “Chuyện gian lận mình nghĩ trường nào cũng có. Cái chính là ở mỗi người, sinh viên không chịu học thì thầy đành phải nhận quà thôi. Chứ mình mà nỗ lực, chắc chắn thầy cô sẽ nhiệt tình dạy bảo”.

Đôi khi, chỉ vì nghe các sinh viên khóa trước truyền miệng mà một số bạn sinh ra tâm lý lo lắng và bi quan.

T.H. (sinh viên ĐH Kinh tế): “Có một lần mình kẹp tờ 100 grip vào bài luận văn,  vì nghe các anh chị năm trước chia sẻ kinh nghiệm để qua môn học đó. Nhưng khi cô xem qua bài, thấy có tờ tiền liền trả lại và hỏi mình để quên à? Lúc đó mình ngượng chín mặt. May mà môn đó mình qua suôn sẻ, đúng là bài học để đời”.

Đối với những sinh viên không cần học mà vẫn có điểm, có bằng cấp, cái mất lớn nhất của họ không phải là tiền bạc, mà là thời gian và tri thức. Có ai dám chắc tấm bằng đại học của họ sẽ đảm bảo cho công việc sau này được trôi chảy, thuận lợi, khi mà kiến thức và khả năng làm việc không đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng? Có lẽ chỉ ngoại trừ trường hợp gia đình bạn lập công ty riêng!

Có câu nói: “Có thể mua được sách chứ không thể mua được tri thức”, dù bạn có ở thời đại nào thì tri thức vẫn luôn là hành trang giúp bạn thực hiện những hoài bão và ước mơ riêng mình.