Chuyên mục
Chưa đi, chưa biết Berlin (phần cuối)
BÌNH LUẬN
hay quá nhà thö nguen huy hoang
Cứ bước chân ra khỏi biên giới,là sẽ tin rằng thiên đường không chỉ có trong truyện cổ tích.Sang Đức-thấy thương người...

Chưa đi, chưa biết Berlin (phần cuối)

Thứ sáu 02/10/2015 10:46 GMT + 7
Chưa đến Đồng Xuân, coi như chưa đến Berlin!

Đó là câu nói của anh Trưởng Thông tấn xã Việt Nam 8 năm trước, khi tôi ghé Berlin trên đường qua Pháp. Chỉ ở Đức có hai ngày, hết một ngày rưỡi  một phóng viên nhiếp ảnh, nhân viên của anh, dong tôi lượn hết các bảo tàng, bức tường thời chiến tranh lạnh, nhà Quốc hội, nghĩa trang tưởng niệm, đi ăn ở nhà hàng thuần Đức, sau đó về nhà để tôi còn nghỉ ngơi để ngày mai đi sớm. 

Vừa thò đầu vào nhà, anh Trưởng Thông tấn xã hỏi tôi: Berlin thế nào, có bằng Moscow không? Đồng Xuân thế nào, có bằng Xaliut không? Tôi trả lời anh rằng, cảm tưởng thủ đô nước Đức thì tôi chưa kịp tiêu hóa những gì được thưởng ngoạn, nên chưa thể trả lời; còn Đồng Xuân thì chưa được hân hạnh đến!

Anh quát mắng anh phóng viên ầm ĩ: “Còn sớm, phải đưa anh Nga ngố này đi Đồng Xuân. Chưa đến Đồng Xuân coi như chưa đến Berlin, uổng cái vé máy bay 500 Oi (euro)!”. Thế là tôi và anh phóng viên lại lóc cóc lên xe đến căn cứ địa kinh doanh của người Việt. Và may thay, nhờ có sự quát mắng xối xả đó, tôi mới được mục sở thị Đồng Xuân từ thời mới khai thiên, lập địa, để có dịp so sánh sự đơn sơ lúc đó với sự hoành tráng hiện nay.


Một góc chợ Đồng Xuân

Tôi ba lần có dịp hội kiến và chung mâm với Ông Nguyễn Văn Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản trị Đồng Xuân hai bận. Còn nhớ, lúc vào bàn, tôi được xếp ngồi bên cạnh một người đàn ông trung niên, tầm thước, lặng lẽ, ít nói. Khi được giới thiệu, tôi ngây người ra kinh ngạc, không thể hình dung nổi người chủ một khu chợ bề thế rộng mười tám ha, gồm bốn chục ngàn mét vuông xây dựng với 250 quầy kinh doanh hàng hóa, lại ăn mặc không thể giản dị hơn được nữa và có một thái độ quá ư khiêm nhường. Sở dĩ tôi bị loạn thần như vậy, vì bao năm ở Nga, tôi được tiếp xúc với hàng loạt soái, tướng, tá theo cấp hàm cộng đồng kinh doanh người Việt tấn phong căn cứ vào thu nhập, trừ một số ít ngoại lệ ra, còn lại ai cũng oai phong, lẫm liệt. Họ dùng những con Mẹc đời chót, chạy hiên ngang giữa các bãi xe hàng chợ của cộng đồng. Khi xe vừa xịch đỗ, trong nháy mắt, lập tức thấy hai bảo vệ Nga cầm AK, mặc cảnh phục rằn ri đằng đằng sát khí, nhảy ra chắn trước, chắn sau, còn ông chủ khoan thai thả bộ. Một cậu thư lại, ôm một chiếc cặp da, bên trong có gì thì chỉ trời biết, lon ton chạy phía sau rốt, tạo nên một bức tranh có kết cấu rất chuẩn.

Chính vì vậy, khi thấy ông chủ chợ Đồng Xuân, một mình đôn đáo ngược xuôi, không ai bảo vệ, không ai xách cặp, tự mình chạy đi lấy nước uống, thì tôi bái nể mười phần.

Tôi có một ông cháu vừa học xong phổ thông ở Berlin, chuẩn bị nhập trường Đại học, được anh em trong Sứ quán ta mệnh danh là nhân vật “biết tuốt”, gọi nôm na là “ma xó” trong thành phố, giống như một hướng dẫn viên du lịch có thâm niên, dành hẳn một buổi đưa tôi lượn khắp Đồng Xuân, nhờ đó, tôi được hiểu về Đồng Xuân Berlin một cách tường tận. Nếu so Đồng Xuân với hồi còn mồ ma chợ Vòm bên Nga, thì cũng giống như việc so sánh chợ Tam Đa với Đồng Xuân Hà Nội về cả mặt quy mô và lưu lượng buôn bán của nó, vì chợ Vòm là khối quy hợp của 18 chợ, trải rộng trên một diện tích bên trong là 62 ha, chưa kể các bãi đậu xe và khu vực tập kết rộng tương tự như vậy nữa.
 
Nhưng sự to lớn cũng đồng nghĩa với sự hỗn độn và bất an. Mười lăm năm tồn tại, chợ Vòm vừa là thương trường, vừa là đấu trường, hàng ngàn vụ việc đã xẩy ra trên mảnh đất khốc liệt đó. Còn Đồng Xuân Berlin quy củ, ngăn nắp và trật tự. Việc mua bán dù là ở khu quần áo, khu giày dép, mỹ phẩm, hàng công nghiệp, điện tử, ăn uống, thực phẩm…đều diễn ra một cách văn minh. Các dãy hành lang sạch sẽ, các quầy hàng bố trí nghiêm ngặt theo quy định của chợ, có thể nói là về cơ bản đã đáp ứng được những yêu cầu chung của thành phố. Vào chợ, thấy những khuôn mặt các doanh nhân Việt, nó thanh nhàn, không tất bật lầm than, không lo toan, không hốt hoảng khi có người Nhà nước mang sắc phục oai vệ bước vào cửa.
 
Thực lòng, tôi ghen tị với những người Việt ở đây và thông cảm, thấu hiểu cho những người lao động, những người chạy chợ ở Nga. Ở Đức, họ đi chợ quần là, áo lượt như đi chơi, còn ở Nga thì bao nỗi nhọc nhằn, phải đối phó với thời tiết khắc nghiệt mùa đông tàn phá sức khỏe từng ngày; lúc nào cũng nơm nớp công an đủ các thể loại, và dạo này đói kém, “bần cùng sinh đạo tặc”, trộm cướp gia tăng, mỗi khi rời chợ về, có đồng tiền giấu trong người là tim thót lại.

Cũng như ở các nước khác, dân đồng hương trọ trẹ Xứ Nghệ của tôi chiếm đa phần cư dân Việt tại Đức. Mà tình đồng hương Xứ Nghệ thì hiếm một vùng miền nào có được, nên trong những ngày tôi lưu trú, hầu như lịch được mời đi thăm nhà dày đặc, đến nỗi không biết nhận lời ai, từ chối ai, tôi bèn đem cái bệnh gout của tôi để thoái thác một cách hợp lẽ nhất. Tuy vậy, có một vài chỗ, tôi không thể nào lắc đầu được, đành phải đến. Một ông em họ kinh doanh thực phẩm, mấy lượt đến đón tôi thăm Đồng Xuân và thăm cơ ngơi đang xây dựng, chuẩn bị cho một hệ thống nhà kho và cửa hàng lớn thuộc loại nhất nhì khu vệ tinh Đồng Xuân. Chỉ liếc qua văn phòng, dỏng tai nghe các cú điện thoại liên tục, tôi biết ông em bận hơn nuôi con sinh đôi. Ông em cho biết là vẫn ở nhà thuê, vì lý do, nói nhỏ với tôi, là “em thừa sức mua căn hộ, thậm chí nhà vườn, nhưng họ, tức là chính quyền, sẽ hỏi: Tiền ở đâu ra? Mua cái xe, mua mảnh đất, mua vật dụng loại có giá một chút là phải kê khai; hàng tháng không nộp đủ thuế là không xong với họ”.

Tôi cũng nói hơi nhỏ với ông em, là ở Nga, miễn là có tiền mình, tức là thò tay mình móc hầu bao của mình ra, thì muốn mua gì cũng được. Một căn hộ, OK; nếu còn tiền, hai căn hộ, cũng OK! Ở Nga khoản quản lý tiền nong, hoặc là lỏng lẻo, hoặc là họ chưa muốn làm chặt. Đặc biệt trong thời điểm này, khi đồng rúp mất giá, nước Nga đang biến thành một hành tinh không châu Âu, có nghĩa là chỉ dùng rúp, quên đi euro, đô la; quên đi những vật dụng nhập ngoại. Nhận lương bằng rúp, trả nợ bằng rúp, tích lũy bằng rúp và sống bằng rúp. Khi rúp mất giá, có đô la, bán một trăm tiêu mệt nghỉ. Một con xe Camry cách đây hơn một năm có giá ba chục ngàn đô, tức là nhỉnh hơn một triệu rúp, bây giờ vẫn được bán với rúp giá ấy, nhưng quy ra đô chỉ còn xấp xỉ mười bảy ngàn. Trong tình thế này, thì ở Nga còn mỏi mới có được cung cách quản lý tiền như ở Đức!

Có những chuyện về nghĩa xóm, tình làng của bà con Xứ Nghệ ở đây cực kỳ hồn nhiên nhưng cảm động. Ai đến thăm tôi cũng khệ nệ mang theo hàng túi hoa quả, nào sữa, bánh, và các loại đặc sản chợ Berlin. Ai cũng lo tôi đói, cũng sợ tôi ngô nghê như ở quê ra, nên dặn dò đủ thứ, nhắc nhở và hướng dẫn tôi từ đi đường, cẩn thận giấy tờ, tránh bị bọn Digan lừa xem bói rồi móc túi. Thật ngạc nhiên là khi ở Nga, có ai từ trong nước sang, hoặc thành phố khác đến, tôi cũng tua băng đúng các câu chữ giống hệt như vậy!


Khệ nệ mang hoa quả và bánh trái đến thăm

Sang đây, tôi không ở nhà cô em ở khu Sứ quán chỗ nhà cao tầng vì tôi chỉ thích có vườn, nên ở lỳ nhà vườn của bạn. Hơn nữa, cô em bận tối mắt mũi, khi thì họp, khi thì tiếp khách, khi thì công tác tỉnh xa, nếu ở đó, chắc là việc cơm nước tôi lại phải độc lập, tự lo hạnh phúc thôi. Có lần, tôi hỏi là em gánh vác cái sứ mệnh nó to như thế nào mà vất vả quá vậy? Cô bảo là, nếu mình có trách nhiệm, thì lo không hết việc. Lực lượng cán bộ Sứ quán thì mỏng, cộng đồng thì đông, ở rải rác khắp nước Đức, bao nhiêu chuyện phát sinh, mình không đến được khi có việc thì lo và áy náy, thế là thân gái dặm trường cũng phải ra đi. Cô còn bảo thêm, “hơn ba năm em làm việc, chưa một ai ca thán một điều gì đâu nhé, và anh tin rằng, làm việc cho mọi người, em chưa cầm của ai một xu, mặc dù nhiều lần họ mang phong bì đến với nhiều lý do. Sinh viên tỉnh xa đến, nhiều khi em phải chuẩn bị cho họ ăn uống, và có lúc đưa tiền tàu xe cho một số cháu nữa, vì các cháu làm gì có tiền.” Điều này không chỉ tôi tin và còn rất tự hào vì nhiều người kể với tôi đúng như vậy.

Dù không được dự nhiều sinh hoạt chung với cộng đồng ở Đức, nhưng qua ngày Đại lễ Vu lan ở Đồng Xuân và sau đó là buổi giao lưu với Hội Doanh nghiệp nhân việc Hội tài trợ cho lần tái bản sắp tới quyển Truyện Kiều dịch ra tiếng Đức của dịch giả Franz Faber, tôi càng hiểu rõ hơn độ gắn bó và tính chuyên nghiệp có tổ chức của các Hiệp hội người Việt.

Tôi còn nhớ rõ cảm giác khi cùng với anh Tham tán Kinh tế Sứ quán khi đến dự buổi gặp gỡ mang đậm không khí khoa học này. Mặc dù đã chiều muộn, tất cả các vị khách đủ các lứa tuổi vẫn yên vị suốt hơn hai giờ đồng hồ nghe thuyết giảng về công lao của dịch giả người Đức và dự án in lại tác phẩm này. Tôi rất ngạc nhiên khi thấy một cuộc gặp mặt trang trọng, tại một căn phòng trang trọng của VietHaus, gồm các khán giả không kém phần trang trọng, nhưng lễ tân rất giản dị. Mấy chai nước suối đặt ở góc kèm những chiếc cốc thủy tinh, ai có nhu cầu thì tự nhiên đến uống. Tuyệt nhiên không thức nhắm, không trà lá và cũng không bánh kẹo. Và sau khi kết thúc chương trình tọa đàm một cách mỹ mãn, mọi người chúc mừng nhau bằng một cốc sampanh chay, và công đoạn chụp ảnh, trao đổi địa chỉ, điện thoại, thân mật chia tay. Hoàn toàn không có một cuộc chiêu đãi hậu kỳ nào! 

Tôi nhiệt liệt ủng hộ phong cách làm việc quá đỗi văn minh này, nó tiên phong xóa đi một tập tục mấy chục năm qua hình thành và không có dấu hiệu suy giảm được gọi là ăn nhậu. Nhân danh họp hành, nhân danh lễ hội, nhân danh sự kiện…đều kết thúc bằng sự ê hề tiệc tùng, tốn kém. Điều này, nhà văn nổi tiếng nước Nga là Gogol đã viết từ lâu trong tiểu thuyết “Những linh hồn chết”, là “hễ có hai người gặp nhau, chỉ sau một câu chuyện, một mâm cỗ sẽ hiện ra như một vị khách thứ ba”, đến thời nay, nó hiện hình rõ mồn một.


Chúc mừng buổi tọa đàm thành công

Vào thăm chợ Đồng Xuân dăm lần, bảy lượt, nhưng cứ mỗi lần ra về, đến cổng chợ, tôi cứ ngoái lại nhìn những người Việt đứng sau những quầy hàng đón khách và dòng người, dòng xe đổ về mua bán, tôi lại muốn nán thêm một chút để cảm nhận thêm sự hội nhập tự nhiên vượt qua thời gian và năm tháng. Nghe nói chẳng bao lâu nữa, bến tàu điện phố Herzberg ở quận Lichtenberg phía Đông Berlin, nơi Đồng Xuân tọa lạc sẽ được đổi là bến Đồng Xuân. Đó là sự thừa nhận, là sự đánh giá rất cao của chính quyền Berlin đối với sự có mặt và sự ổn định của người Việt sau hơn một phần ba thế kỷ bám trụ đất này.

Buổi đêm, gọi điện và kể cho anh bạn về các câu chuyện thú vị về Berlin trên chặng hành trình Tây du, anh bạn tôi lẩm bẩm một lát rồi cao giọng:

-Ông ơi, ông chỉ viết về cái hay, cái tốt, màu hồng, chứ còn có bao nhiêu chuyện về xóm liều, về đánh thó hàng trong siêu thị, làm giả giấy tờ, về chuyện sát phạt nhau nữa, ông có biết không?

Tôi trả lời rằng, tôi đọc, tôi nghe nói và biết khá nhiều các loại chuyện thế này, nhưng người Việt ở đâu mà chẳng vậy. Tôi sẽ viết về đề tài này để ta soi vào mình, tự thanh lọc, ước mong một ngày nào các câu chuyện gai mắt, chướng tai giảm thiểu và vắng bóng. Còn lúc này, tôi đang ngưỡng mộ nước Đức, khâm phục những người Việt và dành cho họ những trang viết đầy cảm mến.

Nguyễn Huy Hoàng
31 bạn đọc
Đánh giá tốt
Chuyên mục liên quan
X
Bình luận của bạn:

СМИ сетевое издание «Baonga.com» зарегистрировано в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций. Регистрационный номер средства массовой информации Эл № ФС77-73891 от 29 октября 2018 г. Учредитель Ха Вьет Лонг, номер телефона: +7(905) 238 89 99. Главный редактор: Чан Тхи Тху Ха: Адрес электронной почты: info@baonga.com; Номер телефона: +7(960) 222 19 99. Настоящий ресурс содержит материалы 16+. Использование информации с данного веб-сайта возможно исключительно на следующих условиях: В конце текста необходимо указывать ссылку на сайт https://baonga.com. Текст должен копироваться в первоначальном виде. Не допускается удаление ссылки на данный веб-сайт из текстов материалов. Реклама: Rus +7(926) 282 29 86 (Viber, Whatsapp, Zalo); Вьетнам +84.979.137.386.