Nhà báo Nga M.Gusman: “Với cả trái tim mình tôi đã đứng về phía nhân dân Việt Nam…”

Sự nghiệp báo chí của M.Gusman khởi đầu từ thời kỳ Xô Viết, khi ông đảm nhận chức vụ Trưởng ban Thông tin của Ủy ban các tổ chức thanh niên Liên Xô trong giai đoạn từ 1986-1991. Từ năm 1995 đến nay, ông đã đảm nhiệm những trọng trách khác nhau trong hãng thông tấn Itar-Tass. Ông từng được tặng thưởng Huân chương “Vì sự cống hiến cho Tổ quốc”, Huân chương Hữu nghị, và với dự án “Công thức quyền lực”, năm 2002 ông vinh dự được nhận giải thưởng quốc gia của Liên bang Nga trong lĩnh vực văn học - nghệ thuật. M.Gusman còn được phong danh hiệu Cán bộ văn hóa Công huân do những đóng góp lớn lao của ông cho lĩnh vực văn hóa, báo chí, cho sự nghiệp củng cố tình hữu nghị và tăng cường sự hợp tác giữa các dân tộc.

Nếu có dịp theo dõi hai cuộc phỏng vấn nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, khán giả chắc hẳn sẽ cảm nhận được sự kính trọng và tình cảm yêu mến mà nhà báo Gusman dành cho các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng như đất nước và con người Việt Nam. 

Cuộc phỏng vấn Chủ tịch nước Trương Tấn Sang được chuyên mục “Công thức quyền lực” giới thiệu cùng những cảnh quay về đất nước-con người Việt Nam và những lời bình với những thông tin sâu sắc, đa dạng về lịch sử truyền thống, văn hóa, xã hội và những thành tựu mà Việt Nam đạt được trong quá khứ cũng như hiện tại. Phóng sự được bắt đầu từ những thông tin về di chỉ khảo cổ gồm vũ khí và đồ dùng sinh hoạt thuộc giai đoạn từ thế kỷ thứ 4 đến thế kỷ thứ 2 trước CN, được phát hiện tại tỉnh Phú Thọ năm 2006, nhiều thước phim tài liệu lịch sử về các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân Việt Nam và kết thúc bằng những hình ảnh minh họa “Con Rồng Việt Nam” đang vươn tới tương lai ở thế kỷ 21. Khối lượng khổng lồ những tư liệu trong phóng sự cho thấy nhà báo đã đầu tư biết bao công sức và trí tuệ để có thể giới thiệu với khán giả truyền hình Nga một bức tranh đầy đủ và sinh động về Việt Nam. M.Gusman chia sẻ: “Nếu như phóng sự của chúng tôi được thực hiện hiệu quả, giúp giới thiệu một cách hay nhất về Chủ tịch nước Việt Nam, về nhân dân Việt Nam, về nước CHXHCN Việt Nam với các khán giả Nga, thì chúng tôi cảm thấy rất hạnh phúc”.

Gusman đã từng phỏng vấn nhiều nguyên thủ quốc gia, mỗi người trong số họ đều có những điểm đặc trưng gắn liền với quê hương, đất nước của họ. Vậy ấn tượng của ông ra sao khi phỏng vấn Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang? Trả lời câu hỏi này, ông tâm sự: “Tôi có cảm tưởng rằng nét đặc trưng của Ngài Chủ tịch nước của các bạn - ông là người rất yêu mến đất nước, yêu mến nhân dân mình. Khi ông nói về Việt Nam, nói về đất nước của mình, tôi cảm nhận những giọt nước mắt đọng lại trong khóe mắt ông. Đó là cảm nhận sâu sắc của tôi trong cuộc trò chuyện với Ngài Chủ tịch nước của các bạn.”

Lý giải về tình yêu dành cho Việt Nam, nhà báo M.Gusman tâm sự: “Tôi thuộc thế hệ lớn lên trong thời kỳ gian khổ của nhân dân Việt Nam, của đất nước Việt Nam. Đó là thời kỳ đấu tranh chống ngoại xâm, thời kỳ Việt Nam bị chia cắt. Khi đó tôi còn trẻ, với cả trái tim mình tôi đã đứng về phía nhân dân Việt Nam, về phía cuộc đấu tranh của Việt Nam để giải phóng tổ quốc mình, để thống nhất đất nước.”

Với ông, mặc dù LB Xô Viết không còn nữa, nhưng quan hệ Nga-Việt dường như chưa bao giờ “bị giảm sút”. “Có thể mối quan hệ này chưa được phát triển tích cực và gần gũi như những năm trước đây, nhưng chúng ta vẫn ở bên nhau. Hiện nay, mối quan hệ này đang phát triển theo hướng đi lên.” – M.Gusman khẳng định. Tiếp tục đề tài về quan hệ Nga-Việt, nhà báo Gusman dường như đã rất cố gắng lục tìm trong trí nhớ những từ ngữ phù hợp để có thể diễn đạt một cách xúc tích điều ông muốn nói: “Nếu cố gắng chọn chỉ một từ để nhận định về mối quan hệ LB Nga-Việt Nam , thì tôi chọn từ “Tình hữu nghị”. Thật đáng tiếc là hiện nay người ta không thường xuyên sử dụng từ này. Người ta chỉ dùng những từ như “hợp tác”, “đối tác”, “phối hợp hành động”. Còn tôi lại muốn kết hợp chung tất cả những khái niệm trên chỉ trong một khái niệm “Tình hữu nghị”. Lý giải sâu hơn điều này, Gusman  cho rằng ông thuộc thế hệ những người mà “trong trái tim và tâm hồn họ luôn hiện diện khái niệm “chủ nghĩa lãng mạn của các mối quan hệ” và với họ “tình hữu nghị” không phải là âm thanh trống rỗng”. Ông cho rằng mặc dù mối quan hệ hiện nay cần được xây dựng trên cơ sở cùng có lợi, nhưng không thể không để tâm tới “mối quan hệ giữa con người với con người” và “những mối quan hệ này cần được xây dựng trên cơ sở của tình hữu nghị, tin tưởng lẫn nhau, sự thật thà chất phác.”

Trong buổi trò chuyện với các phóng viên Việt Nam ngay tại văn phòng của ông ở hãng thông tấn Itar-Tass, M.Gusman đã bày tỏ niềm vui xen lẫn sự ngạc nhiên khi ông có dịp sang thăm Việt Nam và chứng kiến những đổi thay tích cực. Ông nói: “Nhiều người Nga biết Việt Nam là một trong những quốc gia đứng đầu thế giới về sản xuất lúa gạo. Còn việc Việt Nam đứng thứ 2 trên thế giới về sản xuất cà phê, thì ngay cả đối với tôi, điều đó cũng đem lại một sự ngạc nhiên tuyệt vời, hơn nữa đó là loại cà phê thật ngon. Người Nga chỉ nghe nói về cà phê Brazil, cà phê Mexico. Còn việc Việt Nam sản xuất loại cà phê mà bạn có thể thưởng thức nó một cách thích thú là điều khiến mọi người kinh ngạc.”

Là người sinh ra và lớn lên ở Liên Xô cũ, M.Gusman vẫn trân trọng những điều tốt đẹp mà đất nước đó đã đem lại cho ông. Gusman tâm sự : “Vâng, đất nước ấy giờ đây không còn nữa. Thực chất dường như lịch sử không biết tới thể giả định trong ngôn ngữ và rất khó để bình luận giá mà có cái này, giá mà như thế này, giá mà Liên bang Xô Viết được duy trì hay không được duy trì. Đó là điều mà trên phương diện lịch sử, ta không thể chứng minh hay quay ngược trở lại được. Nhưng có một điều mà tôi biết rõ là có rất nhiều thứ vốn có ở thời Xô Viết mà tôi mong muốn chúng được duy trì ở nước Nga hiện nay.” 

Và với tư cách của một nhà báo luôn có những đóng góp tích cực cho sự phát triển quan hệ hợp tác giữa các dân tộc, một trong những niềm mơ ước của M. Gusman là làm sao để chủ nghĩa quốc tế “internationalism” luôn phát huy tác dụng: “Chủ nghĩa quốc tế đang ủng hộ, khuyến khích cho sự phát triển các mối quan hệ hữu nghị với những bạn bè đáng tin cậy của chúng ta trong nhiều năm. Và rất nhiều năm, Việt Nam là một người bạn đáng tin cậy của chúng tôi. Và tôi hy vọng rằng sự giúp đỡ mang tình nghĩa anh em, điều mà chúng tôi đã từng được dạy dỗ, sẽ có chỗ đứng trong tương lai.”

Nhà báo Nga M.Gusman và chủ tịch nước Việt Nam

Nhà báo Nga M.Gusman