Tàu nghiên cứu khoa học - phòng thí nghiệm nổi của Trung tâm nhiệt đới Việt - Nga

© Sputnik / Vitaliy Ankov

Một sự kiện quan trọng đã diễn ra vào tháng 5 năm 2025 tại thành phố Vladivostok thuộc vùng Viễn Đông của Nga. Chính phủ Nga đã chuyển giao tàu nghiên cứu Giáo sư Gagarinsky cho Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga là tổ chức khoa học công nghệ hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Đây là một tàu hiện đại, dài gần 56m, rộng 10 mét và cao 5 mét. Trọng tải gần 1.200 tấn, tốc độ tối đa khoảng 12 hải lý/giờ, tương đương khoảng 23 km/giờ.

Con tàu được chế tạo dựa trên thiết kế tàu đánh cá lưới kéo, nhưng các khoang chứa của nó lại bao gồm một số phòng thí nghiệm thay vì kho chứa cá thông thường, và có thể được tùy chỉnh để phù hợp với nhu cầu của từng chuyến thám hiểm cụ thể. Con tàu có khả năng phục vụ nghiên cứu biển sâu và xa bờ với thủy thủ đoàn 23 người và 17 nhà nghiên cứu.

Ông Andrey Kuznetsov, Tổng Giám đốc phía Nga của Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, cho biết: "Con tàu này đã mở ra trang mới trong việc khám phá đa dạng sinh học và tài nguyên biển tại Trung tâm chúng tôi. Một chương trình nghiên cứu khoa học biển toàn diện đã được xây dựng. Tôi tin tưởng rằng chúng ta sẽ thu được nhiều kiến thức mới, bởi vì mặc dù Trung tâm Nhiệt đới có nhiều kinh nghiệm làm việc với biển, nhưng đó chỉ là ở vùng biển ven bờ. Năm 2026, chúng tôi sẽ bắt đầu công tác thám hiểm đường dài trên con tàu này. Trên tàu có ba phòng thí nghiệm hiện đại để xử lý sơ bộ các mẫu vật thu thập được.

Xét cho cùng, đại dương vẫn là một vùng đất bí ẩn và chưa được khám phá đối với khoa học hiện đại. Chúng ta vẫn chưa hiểu hết những sinh vật nào sống trong biển, và những sinh vật biển và môi trường nước biển tác động đến các vật liệu như thế nào. Ví dụ, trong các tấm thép đóng tàu dày 5-8 mm ngâm trong nước biển, chúng tôi phát hiện ra các lỗ thủng chỉ sau bốn tháng – do vi sinh vật biển gây ra. Sự bám dính của hà và các sinh vật khác cũng gây ra mối đe dọa cho các tàu thuyền trên mặt nước và dưới nước. Tất cả các quốc gia đang tích cực tìm kiếm các loại vecni, sơn và chất kết dính thân thiện với môi trường biển có thể ngăn ngừa sự bám dính. Trung tâm Nhiệt đới cũng đang nghiên cứu theo hướng này”.

Trong nhiều năm qua, Trạm Nghiên cứu thử nghiệm biển là đơn vị thuộc Chi nhánh Ven biển, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga, tại vịnh Nha Trang đã tiến hành nghiên cứu về hành vi của các vật liệu khác nhau trong nước biển. Nghiên cứu này xem xét tác động của tất cả các yếu tố môi trường quan trọng, bao gồm cả các yếu tố sinh học, lên các vật liệu này. Giáo sư Kuznetsov tin tưởng rằng quy mô và hiệu quả của dự án này sẽ được tăng cường đáng kể nhờ tàu nghiên cứu khoa học Giáo sư Gagarinsky được Nga bàn giao cho Trung tâm Nhiệt đới.

Alexei Syunnerberg