Xu hướng không thích Mỹ ở Nga

Cơn oán giận Mỹ ở Nga tưởng chỉ tồn tại thời Xô Viết, nhưng sau một năm bị Mỹ trừng phạt kinh tế, làn sóng chống Mỹ khắp nước Nga thậm chí giờ còn sôi sục hơn.

Những người ủng hộ Đảng Cộng sản Nga mang biểu ngữ ghi “Riêng cho ông Obama” diễu hành trên đường phố

Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy, sự tức giận đối với Mỹ tại Nga đang ở mức tồi tệ nhất kể từ khi các cuộc khảo sát ý kiến công chúng bắt đầu theo sát vấn đề này. Từ những người bán dạo bình thường ngoài đường phố tới Kremlin, một phong trào chống Mỹ đang lan khắp nước Nga, vượt qua mọi thời điểm từ thời Stalin.

Sự căm phẫn lên đến đỉnh điểm chỉ vài giờ sau vụ ám sát chính khách đối lập Boris Nemtsov, khi có giả thuyết rằng cái chết của ông là một âm mưu của CIA nhằm làm mất uy tín Nga. Hôm chủ nhật Nga đã buộc tội hai người đàn ông Chechnya và bắt ba nghi can nữa liên quan đến vụ ám sát ông Nemtsov. Nghi can thứ sáu nghe nói đã tự sát bằng bom.

Hiện có nhiều nỗ lực để đổi quần áo mang nhãn phương Tây cho những thứ mang màu đỏ, xanh và trắng của Nga. Cũng có nhiều nỗ lực thay thế coke bằng các loại nước ngọt “made in Russia”. Và còn có cơn thịnh nộ mang tên “những cấm vận của Mỹ”...

Theo thăm dò của trung tâm độc lập Levada, hơn 80% dân Nga có quan điểm tiêu cực về Mỹ, một con số tăng hơn gấp đôi trong năm qua và ở mức phản đối cao nhất kể từ khi trung tâm bắt đầu theo dõi các quan điểm của người Nga năm 1988.

Vụ ám sát cựu phó thủ tướng Nemtsov, chính trị gia cao cấp nhất bị giết trong 15 năm cầm quyền của Tổng thống Vladimir Putin, là một đòn chí mạng nữa giáng xuống các lực lượng thân phương Tây ở Nga. Ông Nemtsov từ lâu đã tự hóa mình theo mẫu các chính khách phương Tây và vì vậy đã chất đống một danh sách dài kẻ thù quanh mình.

Sự tức giận chống phương Tây được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh hơn nếu Tổng thống Obama quyết định gởi vũ khí sát thương cho quân đội Ukraine, điều ông đang cân nhắc. Mục đích của đề nghị này là nhằm “làm tăng tổn thất” cho bất kỳ sự can thiệp nào từ Nga bằng cách giúp cho đòn phản công của Ukraine mạnh mẽ hơn. Nhưng ngay cả một số ý kiến mạnh mẽ nhất chỉ trích Tổng thống Putin cũng nói họ không thể ủng hộ đề xuất đó vì lo sợ cho mạng sống của binh sĩ nước họ. 

Washington Post hôm 8-3-2015 dẫn phát biểu trên truyền hình hồi năm ngoái của Sergey Mikheev, Giám đốc Trung tâm chính trị hiện tại, nói: “Mỹ đang thử nghiệm địa chính trị... Họ đối xử với tất cả chúng ta theo cùng một cách, đe dọa không chỉ đối với ổn định thế giới mà cả đối với sự tồn tại của mỗi con người trên hành tinh”.

Trong suốt thời Xô Viết, tuy các khẩu hiệu chống Mỹ khắp nơi, nhưng nhiều người Nga bình thường vẫn say mê ban nhạc Beatles hay nghe tin tức từ đài phát thanh Hoa Kỳ. Cảm xúc này dâng tràn sau sự sụp đổ của Liên Xô năm 1991. Tuy nhiên, dân Nga nhanh chóng lấy lại sự quân bình và quay trở lại cái nhìn thiếu thiện cảm với Mỹ, nhất là từ sau khi Mỹ cùng NATO ném bom Serbia, một đồng minh của Nga năm 1999. Sau đó lại đến cuộc chiến ở Iraq, sự mở rộng của NATO và cuộc xung đột Nga - Georgia.  

Washington Post cố lý giải điều này bằng các cuộc phỏng vấn nhiều thành phần ở Nga. Câu trả lời điển hình nhất là: “Chúng tôi không thích người Mỹ... do họ huyênh hoang, họ nghĩ họ là độc nhất vô nhị và họ không đề cao bất kỳ ai khác”.