Vũ khí thay vì binh sĩ: Châu Âu dự kiến chiến đấu thế nào khi không có Mỹ

© AFP 2023 / Janek Skarzynski

Đặt cược vào khối lượng đại trà

Năm nay, các quốc gia châu Âu thuộc NATO cùng với Canada đã đạt mức chi tiêu quốc phòng bằng 4% GDP, Tổng thư ký liên minh Mark Rutte thông báo. Tuy nhiên, theo lời ông, nhiệm vụ then chốt trong tương lai gần không chỉ thuần tuý là tiếp tục gia tăng ngân sách quân sự, mà còn phải tăng cường sản xuất vũ khí và trang thiết bị.

“Tiếng gầm của máy móc phải biến thành tiếng rú vang”, ông nhấn mạnh.

Động thái quân sự hóa được biện minh bằng việc tái bố trí đội quân Mỹ. Vũ khí mới với số lượng thích hợp cần bù đắp cho thực tế sụt giảm phần tham gia trực tiếp của Washington trong khâu đảm bảo an ninh cho châu lục.

“Châu Âu dư sức bù đắp điều này”, Đô đốc Mỹ Giuseppe Cavo Dragone lưu ý tại hội nghị thượng đỉnh gần đây ở Ankara. Ông cũng báo cáo rằng kế hoạch tái triển khai quân đội sang các khu vực khác đã sẵn sàng.

Và ông cũng đưa ra cho các đồng minh hàng loạt lời khuyên. Trở ngại căn bản đối với tái vũ trang nhanh chóng không phải là hạn chế về năng lực sản xuất, mà là bộ máy quan liêu của châu Âu, thứ đang làm kéo dài những thủ tục chứng nhận, mua sắm và nắm vững làm chủ các mẫu tiên tiến, Đô đốc nhận xét.

Ngoài ra, thay vì định hướng vào vũ khí “hoàn hảo”, nên tập trung vào những hệ thống đơn giản hơn nhưng có tính đại trà. Xung đột Ukraina đã thúc đẩy nhà quân sự Mỹ đi đến kết luận này.

Ô cửa chính

Như tờ báo Bild cho biết, Washington không muốn cung cấp cho NATO các máy bay tiếp dầu hiện đại KC-46 và máy bay không người lái trinh sát tầm xa.

Điều này có xác nhận gián tiếp tại hội nghị thượng đỉnh ở Ankara, nơi Đô đốc Dragone khuyến nghị châu Âu nắm vững làm chủ hang loạt năng lực quân sự cốt lõi của Mỹ, bao gồm máy bay tiếp dầu, phương tiện tác chiến điện tử, trinh sát thám báo, vũ khí tầm xa có độ chính xác cao, cũng như các hệ thống phòng không và phòng thủ chống tên lửa.

Việc gia tăng vũ khí và tìm kiếm giải pháp thay thế cho các mẫu của Mỹ là chủ đề chính của diễn đàn công nghiệp-quốc phòng, cũng được tổ chức bên lề hội nghị thượng đỉnh. Ông Rutte đã kêu gọi tổ hợp công nghiệp-quân sự phương Tây hãy cho Nga, Triều Tiên, Trung Quốc, Iran thấy “cuộc cách mạng công nghiệp-quân sự của NATO” và kiếm bộn tiền từ việc này.

Tại Ankara, các bên đã ký kết nhiều thỏa thuận và thương vụ đầu tư với tổng trị giá ít nhất 50 tỷ USD.

Cụ thể, các máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không tầm xa AWACS Boeing E-3A của Mỹ sẽ được thay thế bằng mấy chục chiếc SAAB GlobalEye của Thụy Điển - Canada, lắp ráp trên cơ sở máy bay phản lực thương mại Bombardier Global 6000, các máy bay tiếp dầu - thay thế bằng Airbus A330 Multi Role Tanker Transport của Pháp.

Tập đoàn Airbus cũng sẽ lắp ráp 12 máy bay dành cho châu Âu để giám sát biển suốt ngày đêm.

Từ năm 2027 trở đi, liên minh dự kiến sản xuất 4 triệu quả đạn pháo mỗi năm. Trong khuôn khổ sáng kiến Drone Edge hai chục nước trong vòng 5 năm tới sẽ đầu tư 40 tỷ USD vào việc sản xuất UAV và các phương tiện chống máy bay không người lái. Quy trình mua sắm sẽ được tối ưu hóa bằng cách tạo ra cơ chế “một cửa” với tên gọi “Ô cửa chính của NATO”.

Ông Rutte nhấn mạnh rằng cần phải “bổ sung các kho vũ khí” đã bị rút cạn vì Ukraina, và “sản xuất nhiều vũ khí hơn các đối thủ”.

Thiếu Mỹ thì chẳng đi đến đâu

“Chúng tôi cũng phân chia gánh nặng trong liên minh một cách công bằng hơn. Chúng tôi đang loại bỏ sự phụ thuộc một chiều”, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố tại họp báo sau hội nghị thượng đỉnh. Và ông đã ủng hộ yêu cầu của Mỹ về tăng chi tiêu quốc phòng, khi đề cập đến chuyện chấm dứt “hưởng lợi miễn phí”.

Một phần vấn đề sẽ được giải quyết bằng việc chuyển dịch năng lực sản xuất. Các công ty quân sự hàng đầu của Mỹ đã đồng ý với điều này.”Hệ thống nhà máy” mới sẽ bao phủ toàn bộ châu Âu, xuất xưởng sẽ là xe tăng Abrams, tên lửa AMRAAM và ATACMS, cũng như các tổ hợp Stinger.

Tại Ankara, người Mỹ đã ký kết với người châu Âu những thương vụ trị giá 3 tỷ USD. Chẳng hạn, cùng với những thứ khác, tập đoàn Lockheed Martin sẽ thành lập tại châu Âu một doanh nghiệp chuyên trách bảo dưỡng các tổ hợp tên lửa Patriot.

Berlin đã thỏa thuận với Washington về việc mua và triển khai tên lửa hành trình Tomahawk trên lãnh thổ CHLB Đức. Đan Mạch, Phần Lan, Đức và Na Uy sẽ mua các máy bay không người lái MQ-4C Triton để hỗ trợ chiến dịch ở Bắc Cực và vùng Cận Bắc cực.

Chống lại ai là điều người ta nói công nhiên

“Trung Quốc và Nga đang củng cố các vị thế ở Bắc Cực. Do đó, điều cực kỳ quan trọng là khối liên minh phải hành động cùng nhau và không cho phép xảy ra chuyện củng cố này”, Tổng thư ký Rutte nhấn mạnh. Trong tuyên bố tổng kết, Matxcơva một lần nữa được chỉ rõ là “mối đe dọa dài hạn”.

Tuy nhiên, tờ The Telegraph viết rằng, chỉ những nước có chi tiêu quân sự cao nhất mới có thể trông mong vào thiện cảm của Washington và quyền ưu tiên khi mua vũ khí của Mỹ. Chính vì thế ông Merz rất nỗ lực để đạt mức 5% GDP như yêu cầu trước năm 2035.

Song hành với việc biến cả châu Âu thành một dây chuyền lắp ráp vũ khí của Mỹ và của chính mình, trong các kế hoạch của liên minh còn có hàng loạt cuộc tập trận chỉ huy-tham mưu với phần tham gia của các đại diện ngành công nghiệp. Người châu Âu sửa soạn kiểm tra mức độ sẵn sàng của tổ hợp công nghiệp-quân sự đối với triển vọng gia tăng đột ngột khối lượng sản xuất trong điều kiện khủng hoảng. Những cuộc tập trận có tính truyền thống ở sát biên giới Nga cũng sẽ tiếp diễn.