Việt Nam bắt đầu tham gia sâu rộng vào hoạt động của BRICS

© Bộ Ngoại giao Nga

Trong hai ngày 14-15/5/2026, tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ, đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) mở rộng dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ, nước Chủ tịch BRICS năm 2026. Tham dự hội nghị có bộ trưởng, thứ trưởng ngoại giao các nước thành viên BRICS và các nước đối tác, trong đó có Việt Nam. Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng dẫn đầu đã có nhiều hoạt động tại Hội nghị.

Trả lời phỏng vấn của Sputnik, nhà phân tích các vấn đề chính trị và quân sự quốc tế Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và khoa giáo, Bộ Công An, đã đưa ra một số đánh giá và bình luận về việc tham gia của Việt Nam và các sáng kiến Việt Nam đưa ra tại Hội nghị bộ trưởng ngoại giao BRICS+.

Việt Nam có thêm cơ hội để tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài

Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm lưu ý rằng, Việt Nam hiện là đối tác thứ 10 của BRICS cùng với các nước như Thái Lan, Malaysia, Cuba... Quy chế đối tác này cho phép Việt Nam tham gia các hội nghị thượng đỉnh, các phiên thảo luận của nhóm và kết nối sâu hơn vào các sáng kiến kinh tế mà không cần làm thành viên chính thức.

Ông Nguyễn Minh Tâm cũng nhấn mạnh rằng, việc Việt Nam tiếp tục tham gia sâu rộng hơn vào khối BRICS là một bước đi chiến lược trong chính sách đối ngoại “độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa” và hội nhập quốc tế của Việt Nam, nhằm tăng cường vị thế của chính mình và của các nước đang phát triển cũng như mở rộng hợp tác kinh tế trên nhiều lĩnh vực, nhiều địa bàn trên toàn cầu.

“Trong bối cảnh thế giới đang có nhiều diễn biến phức tạp, chủ nghĩa đơn phương đang cố gắng chống lại chủ nghĩa đa phương đang trở thành xu hướng không thể đảo ngược, với việc tham gia sâu rộng vào BRICS, Việt Nam có thêm cơ hội để tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài, đa dạng hóa thị trường, và tiếp cận các nguồn tài chính, công nghệ mới từ các nước thành viên BRICS”, - nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm phát biểu với Sputnik.

Việt Nam đề xuất 4 vấn đề mang tính chiến lược

Tại Hội nghị Ngoại trưởng BRICS+ mở rộng 2026 tại New Delhi, phía Việt Nam đã đề xuất 4 vấn đề có tính chiến lược gồm có:

Thứ nhất, tăng cường an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng, và hợp tác năng lượng tái tạo.
“Đây là đề xuất quan trọng nhất, phù hợp với chiến lược phát triển của Liên Hợp Quốc tập trung vào 3 vấn đề có tính nền tảng là “An ninh – Lương thực – Năng lượng”, - nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm bình luận với Sputnik.

Ông cũng lưu ý rằng, đối với mỗi quốc gia, bảo đảm an ninh năng lượng giữ vị trí quan trọng hàng đầu không kém việc bảo đảm an ninh lương thực. Bởi một lẽ đương nhiên là trong thời đại công nghệ 3.0, 4.0 và tới đây có thể là 5.0 với sự phát triển của AI, năng lượng luôn có mặt ở đầu vào của tất cả mọi hoạt động sản xuất hàng hóa, lưu thông, tiêu dùng hàng hóa và đời sống thường nhật của loài người.

Bên cạnh việc duy trì và mở rộng chuỗi cung ứng năng lượng truyền thống gồm các yếu tố năng lượng hóa thạch thì năng lượng tái tạo, năng lượng xanh, sạch là mục tiêu để giữ cho trái đất không lâm vào tình trạng suy thoái môi trường sống.

Ngoài những chuỗi cung ứng năng lượng sơ cấp (như than đá, dầu mỏ…) thì các chuỗi cung ứng năng lượng thứ cấp như điện năng cũng cần được thiết kế như một chiến lược chia sẻ năng lượng toàn cầu một cách công bằng, bình đẳng.

Đề xuất thứ hai của Việt Nam là về phát triển hạ tầng logistics, kết nối liên châu lục, bảo đảm an ninh hàng hải/hàng không.

Chuỗi logistic toàn cầu được hình thành hiện nay đã là một yếu tố quyết định để xóa bỏ cái gọi là “bức màn sắt”; một yếu tố gây ra “chiến tranh lạnh” cũng như sự chia rẽ toàn cầu trong nửa cuối thế kỷ XX. Do đó, việc phát triển chuỗi logistic kết nối châu lục không chỉ về hàng hải, hàng không mà còn về tất cả các lĩnh vực vận tải khác như vận tải đường bộ/đường sắt, vận tải đường ống, chuyển tải điện năng.v.v… sẽ là những yếu tố cực kỳ cần thiết để đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh lương thực và qua đó, bảo đảm an sinh xã hội.

“Với vị thế là một cộng đồng kinh tế có mặt ở tất cả các châu lục, từ Châu Âu, Châu Á đến Nam Mỹ và Châu Phi, từ các vùng đất băng giá hẻo lánh hay sa mạc hoang vu đến các vùng nhiệt đới trù phú và các vùng đất giàu tài nguyên, khối BRICS là tổ chức duy nhất hiện nay có năng lực phát triển hạ tầng logistics, kết nối liên châu lục để đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an sinh xã hội, vượt ra ngoài khuôn khổ cứng nhắc của WTO vốn chỉ thiên về thương mại và lợi nhuận”, - nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh.

Đề xuất thứ ba Việt Nam đưa ra tại BRICS+ 2026 là về thúc đẩy thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số (đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, bán dẫn).

Nền thương mại và đầu tư toàn cầu hiện không chỉ dựa vào ý chí chủ quan của con người. Nó đang phụ thuộc rất lớn vào khoa học - công nghệ mà cốt lõi là công nghệ bán dẫn nano, vào chuyển đổi số cũng như sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Do đó, mũi nhọn đầu tư của BRICS cần chuyển mạnh theo hướng phát triển công nghệ hiện đại, củng cố công nghệ nền tảng và làm mới các công nghệ lõi; qua đó, tạo thế mạnh trong cạnh tranh chiến lược khoa học công nghệ toàn cầu của BRICS.

“Đây là một đề xuất rất quan trọng để định hướng phát triển của BRICS về khoa học công nghệ trong tương lai gần”, - nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm nhận định.

Tăng cường hợp tác Nam - Nam và đối thoại Bắc - Nam để bảo đảm sự công bằng cho các nước đang phát triển là đề xuất thứ tư của Việt Nam.

Khi “Chiến tranh lạnh” chấm dứt sau sự tan rã của Liên Xô và sự sụp đổ của khối xã hội chủ nghĩa Đông Âu, người ta thường nhắc đến quan hệ hợp tác Đông – Tây, trong đó, nhấn mạnh đến sự ưu việt của cái gọi là “văn minh phương Tây” so với phương Đông. Tuy nhiên, quan hệ Đông – Tây tuy giữ vai trò quan trọng nhưng chưa bao giờ có vị trí độc tôn trong quan hệ quốc tế như thời kỳ thực dân cũ và thực dân mới.

Từ những năm 1960 của thế kỷ trước, trên thế giới đã hình thành “Phong trào không liên kết”, một mô hình quan hệ Nam – Nam điển hình với 77 quốc gia thành viên. Bên cạnh đó còn có Tổ chức hợp tác Á – Phi, Tổ chức hợp tác Á – Phi – Mỹ Latinh. Đó là các mô hình hợp tác Nam – Nam hình thành trong nửa cuối thế kỷ XX, khi phong trào giải phóng dân tộc nhận được sự hỗ trợ cả về tinh thần vật chất của các nước xã hội chủ nghĩa. Sở dĩ các phong trào này không phát huy được tác dụng lớn vì nó bị một số thế lực cạnh tranh địa chính trị thao túng, sau đó sự sụp đổ của Liên Xô và khối XHCN Đông Âu.

“Ở thời điểm hiện tại, khi mà chủ nghĩa đơn phương và mưu đồ đơn cực đang trên đà suy yếu thì đây là cơ hội để các quốc gia khối BRICS cũng như các đối tác tiếp tục dẫn dắt một phong trào giải phóng dân tộc mới, không chỉ về lãnh thổ mà còn về kinh tế, về công nghệ, về văn hóa và quản trị xã hội, thoát khỏi những sự áp đặt về kinh tế, chính trị, quân sự… từ các quốc gia phương Tây tự phong cho mình là “văn minh”, là “ưu việt”, là “kẻ “cầm đầu thiên hạ”, đứng đầu là Mỹ””, - nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm đưa ra đánh giá trong cuộc trả lời phỏng vấn cho Sputnik.

Hoàng Hoa