Nhà thầu Thổ Nhĩ Kỳ chấp nhận ‘xuống thang’ bất đồng với ACV ở sân bay Long Thành

© Ảnh : Quỳnh Danh

ACV và nhà thầu Thổ Nhĩ Kỳ đạt thoả thuận chung

Theo báo Dân Trí dẫn báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính về tháo gỡ vướng mắc tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, IC Ictas, doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ đứng đầu liên danh Vietur, cùng các bên liên quan đã chấp thuận phương án tỷ giá quy đổi theo hồ sơ mời thầu.

Gói thầu 5.10 về thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách do liên danh Vietur thực hiện, với giá trúng thầu hơn 27.800 tỷ đồng và gần 339 triệu USD, tổng cộng khoảng 35.900 tỷ đồng.

Bất đồng phát sinh khi Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) rà soát và xác định một số hạng mục thiết bị thực tế phát sinh chi phí trong nước thông qua các nhà thầu phụ, nhà cung cấp Việt Nam nên không đủ điều kiện thanh toán bằng ngoại tệ.

ACV yêu cầu chuyển các khoản này sang thanh toán bằng VNĐ, áp dụng tỷ giá cố định 1 USD = 23.650 đồng theo hồ sơ mời thầu tại thời điểm trước ngày đóng thầu. IC Ictas trước đó không đồng thuận, đề nghị được thanh toán toàn bộ bằng USD hoặc áp dụng tỷ giá tại thời điểm thanh toán nhằm tránh rủi ro biến động tỷ giá.

Trước nguy cơ vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ dự án, Bộ Tài chính đã thành lập tổ công tác liên ngành, phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Công an, Bộ Tư pháp và các địa phương liên quan để xử lý. Bộ Tài chính cũng gửi văn bản tới IC Ictas, đề nghị nhà thầu căn cứ hợp đồng và pháp luật Việt Nam để giải quyết tranh chấp với ACV, bảo đảm đồng tiền thanh toán phù hợp quy định và không làm chậm tiến độ dự án.

Sau quá trình đàm phán, tại cuộc họp ba bên giữa ACV, IC Ictas và nhà thầu phụ VTG, phía IC Ictas đã thống nhất thanh toán bằng VNĐ, áp dụng tỷ giá 23.650 đồng/USD đối với những hạng mục thiết bị không đủ điều kiện thanh toán bằng ngoại tệ. Kết quả này tạo cơ sở để ACV và IC Ictas hoàn tất phụ lục hợp đồng trong tháng 8, tháo gỡ nút thắt kéo dài liên quan đến thanh toán gói thầu.

Thanh tra chỉ ra nhiều vi phạm tại gói thầu 5.10

Trước đó, trong thông báo kết luận thanh tra ban hành ngày 28/7 về dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều thiếu sót, vi phạm tại các gói thầu XD01, XD02 thuộc dự án thành phần 2 và gói 5.6, 5.10 thuộc dự án thành phần 3.

Riêng tại gói 5.10, cơ quan thanh tra xác định hồ sơ dự thầu của liên danh Vietur sử dụng ngoại tệ với giá trị 235,7 triệu USD là không đúng quy định. Bên mời thầu không phát hiện để yêu cầu làm rõ, sau đó vẫn ký hợp đồng và thực hiện thanh toán bằng USD.

Đến ngày 31/3/2025, dù ACV chưa nghiệm thu, thanh toán các chi phí thiết bị nói trên, Thanh tra Chính phủ đánh giá sai sót này tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát cho chủ đầu tư khi tỷ giá USD đã tăng đáng kể.

Thanh tra cũng xác định IC Ictas ký hợp đồng với các nhà thầu phụ vượt tỷ lệ công việc đã cam kết khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận. Doanh nghiệp này còn giao phần việc cung cấp, lắp đặt hệ thống quản lý trung tâm (CMS) cho Ricons ngoài phạm vi thầu phụ được thỏa thuận, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo Luật Đấu thầu. Tuy nhiên, đối với nội dung này, IC Ictas đã nhận được sự chấp thuận của chủ đầu tư và tư vấn giám sát trước khi thực hiện.

Ngoài ra, 8 trong 10 thành viên liên danh Vietur đã sử dụng 936 tỷ đồng tiền tạm ứng để gửi tiết kiệm có kỳ hạn, thu hơn 10,6 tỷ đồng tiền lãi. Thanh tra Chính phủ cho rằng việc này chưa đúng mục đích sử dụng tiền tạm ứng theo hợp đồng và quy định pháp luật. Một số thông tin liên quan đến các vi phạm của chủ đầu tư và nhà thầu đã được Thanh tra Chính phủ chuyển Bộ Công an để xem xét, điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Nhiều lãnh đạo đã bị khởi tố

Trong vụ án xảy ra tại ACV, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố 31 người để điều tra về bốn tội danh gồm Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ và Tham ô tài sản.

Trong đó, Chủ tịch HĐQT ACV Vũ Thế Phiệt và ông Nguyễn Tiến Việt - thành viên HĐQT, Phó tổng giám đốc phụ trách Ban điều hành ACV, kiêm Giám đốc Ban quản lý dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành - bị điều tra về hai tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và Nhận hối lộ.

Vinaconex cũng công bố ông Nguyễn Hữu Tới, thành viên HĐQT, Phó tổng giám đốc, cùng cựu Phó tổng giám đốc Dương Văn Mậu bị bắt về hành vi Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Trong đó, ông Tới bị cáo buộc “đưa tiền cho chủ đầu tư để được tạo điều kiện trúng thầu”.

ACV có vốn điều lệ hơn 35.828 tỷ đồng, trong đó Nhà nước do Bộ Tài chính đại diện nắm 95,41%, và là chủ đầu tư dự án sân bay Long Thành. Dự án trọng điểm quốc gia này có diện tích khoảng 5.000 ha, tổng mức đầu tư gần 337.000 tỷ đồng. Giai đoạn 1 đầu tư hai đường băng và một nhà ga với công suất 25 triệu hành khách.