Nga thắng thế trước Mỹ trong cuộc chiến thông tin

Trong cuộc chiến cung cấp thông tin quốc tế tổng hợp về Nga và các vùng chiến sự, truyền thông Nga thắng thế trước Mỹ.

Cảnh chụp màn hình từ một bản tin truyền hình của Nga

Các quan chức Mỹ đang lo ngại rằng lợi thế của Nga về thông tin ở Ukraine, cũng như thông tin về sự lảo đảo của nền kinh tế Nga dưới áp lực của các lệnh trừng phạt, sẽ giúp truyền thông Nga thắng thế trước Mỹ trong cuộc chiến thông tin.

Theo Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, các trang tin và kênh truyền hình của Nga gần đây nổi lên mạnh mẽ nhất kể từ sau Chiến tranh lạnh, nguyên nhân có thể vì họ chưa có đối trọng ở các mảng tin lợi thế.

So với các kênh và trang tin của Nga như Russia 24, Rossiya 1, Russia K, First Channel, Sputnik và nhiều kênh thông tin khác, Mỹ chỉ có Current Time, bản tin tiếng Nga dài 30 phút phát ở Đông Âu mỗi ngày, và chương trình của Đài tiếng nói Mỹ (VOA) trị giá 23,2 triệu USD nhắm vào những người nói tiếng Nga.

Kinh phí mà Nga chi cho các kênh thông tin là bao nhiêu thì khó mà biết được. Tuy nhiên, có thể thấy từ lúc phải đối mặt với các lệnh trừng phạt kinh tế, Tống thống Vladimir Putin đã tăng ngân sách cho các kênh thông tin quốc gia và tiếp cận văn hóa.

Ông Putin cho biết số tiền chi cho Rossotrudnichestvo, tổ chức có chức năng đưa tin tức về Nga và giá trị của Nga ở nước ngoài, sẽ tăng từ 60 triệu USD lên 300 triệu USD vào năm 2020.

Current Time hiện đang phát sóng tại Ukraine, Georgia, Moldova, Lithuania và Latvia, đạt doanh thu 2 triệu USD mỗi năm. Còn RT, đài khu vực của Nga thì có doanh thu hàng năm ít nhất là 241 triệu USD, hiện đã có bản tiếng Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Ả Rập với 600 triệu độc giả trên toàn thế giới.

Các quan chức, nhà phân tích Mỹ và Châu Âu cho rằng một trong những mục đích của RT là để ngầm chia rẽ phương Tây, khiến họ không còn thống nhất trong các lệnh trừng phạt kinh tế lên Nga.

Theo bà Angela Stent, giám đốc nghiên cứu về Nga tại Đại học Georgetown ở Washington, RT đã dùng các tài khoản cá nhân để khuếch đại những tin tức của mình. 

Trong năm tài chính 2016, chính quyền Obama đề nghị chi 38,6 triệu USD cho các chương trình tiếng Nga, tăng 66%. Đồng thời, sẽ có thêm một khoản 20 triệu USD để đào tạo tiếng Nga cho các phóng viên, hỗ trợ các phương tiện truyền thông độc lập và các chương trình khác.

Kênh BBG, thuộc tập đoàn Bloomberg Media Group đã thuê nhiều phóng viên bán thời gian biết tiếng Ukraine, Tatar và Nga để hỗ trợ. BBG cũng thành lập trang tin tức “Thực trạng Donbass” tập trung đưa tin diễn biến ở khu vực chiến sự.

Nhà phân tích Cameron Johnston thuộc Viện liên minh Châu Âu về nghiên cứu an ninh trụ sở tại Paris, cho rằng chiến lược truyền thông của Điện Kremlin có 3 ý chính. Một, không có cái gọi là khách quan. Hai, phóng viên không phải là nhà phê bình nhưng là đầy tớ của nhà nước. Ba, trong thời chiến, phóng viên là những người lính trong mặt trận tư tưởng.

Vào năm 2005, VOA triển khai gần 100 đài phát thanh phụ tiếng Nga. Nhưng đến nay, chỉ còn lại duy nhất 1 đài, vì hầu hết các đài đều bị loại bỏ vì luật Nga cấm các tổ chức nước ngoài có thể gây rắc rối.

Khi mà cả thế giới đang đổ dồn sự chú ý vào các vấn đề xảy ra ở Nga và Ukraine, rõ ràng, dù đưa tin khách quan hay chủ quan, các kênh thông tin của Nga vẫn chiếm ưu thế hơn hẳn các trang tin của Mỹ. Và không lạ gì khi ông Putin tập trung đầu tư và “bảo vệ” đặc quyền thông tin của mình.