Mỹ sắp rút khỏi NATO?

Cựu Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết ông không chắc rằng Mỹ sẽ tiếp tục là thành viên của liên minh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một sự kiện ở Palm Beach (bang Florida, Mỹ)

ngày 16/1. Ảnh: Reuters.

Phát biểu được Cựu Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đưa ra trong cuộc trả lời phỏng vấn với tuần báo Der Spiegel của Đức, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và các thành viên NATO liên quan đến vấn đề Greenland.

Ông Stoltenberg cũng nhấn mạnh các nước châu Âu cần nghiêm túc trước những tuyên bố từ Washington, bao gồm cả tham vọng tiếp quản Greenland. Ông hoan nghênh phản ứng của châu Âu, lấy dẫn chứng từ các tuyên bố của nhóm các nước Bắc Âu, Đức và nhiều quốc gia khác ủng hộ Copenhagen khi luôn khẳng định Greenland là một phần của Đan Mạch.

“Chúng ta cần đối thoại với Mỹ, điều đó cũng đồng nghĩa với việc phải lên tiếng khi có bất đồng... Tôn trọng chủ quyền của các quốc gia đồng minh là nguyên tắc cốt lõi của NATO”, cựu Tổng thư ký NATO nhấn mạnh.

Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây có nhiều phát ngôn thu hút sự chú ý, khẳng định tham vọng của Mỹ trong việc sáp nhập Greenland. Ông Trump thậm chí không loại trừ khả năng Mỹ rút khỏi NATO nếu liên minh này phản đối kế hoạch của Mỹ.

Ông Trump cho rằng chỉ có Mỹ mới có thể bảo vệ Greenland khỏi nguy cơ bị các siêu cường khác kiểm soát. Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo có thể áp thêm thuế đối với các đối tác thương mại không ủng hộ kế hoạch của Washington.

Sau các cuộc gặp tại Washington trong tuần trước, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen thừa nhận tồn tại “bất đồng mang tính nền tảng” với Mỹ trong vấn đề Greenland, song vẫn bày tỏ hy vọng một nhóm công tác song phương mới được thành lập sẽ giúp giải quyết vấn đề.

Theo Financial Times, Pháp hiện đã cảnh báo Mỹ rằng bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm chiếm Greenland sẽ là hành động “vượt lằn ranh đỏ”, có thể đe dọa quan hệ kinh tế giữa Mỹ với Liên minh châu Âu (EU).

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron dự một cuộc họp tại Điện Élysée ở Paris (Pháp)

ngày 18/4/2023. Ảnh: Reuters.

Báo Berliner Zeitung của Đức nhận định việc Pháp rút khỏi NATO cũng là một khả năng có thể xảy ra trong bối cảnh bất đồng gia tăng trong liên minh.

Đề xuất này ban đầu do bà Clemence Goethe, Phó chủ tịch Quốc hội Pháp, đưa ra. Cuộc thảo luận về việc Pháp rời NATO hiện có thêm sức nặng khi Mỹ ngày càng có những động thái quyết liệt theo đuổi tham vọng riêng.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Berliner Zeitung, bà Goethe cho rằng việc tiếp tục là thành viên của một liên minh do một cường quốc dẫn dắt, nhưng cường quốc đó không tôn trọng luật pháp quốc tế, là điều không mong muốn đối với Pháp. Theo bà, điều này làm suy yếu sự ổn định của Pháp và đặt Paris trước nguy cơ bị lôi kéo vào những xung đột đi ngược lại lợi ích quốc gia.

Theo tờ tin tức Le Journal du Dimanche của Pháp, bà Clemence Goethe đã nhiều lần chỉ trích các hoạt động của NATO, kêu gọi giải thể liên minh và thường xuyên yêu cầu Pháp rút khỏi các hoạt động của NATO trong những năm gần đây.

Tờ Berliner Zeitung cũng cho biết Tổng thống Macron từng bày tỏ hoài nghi về định hướng phát triển của NATO.

Trong khi đó, Đan Mạch đã phối hợp với Pháp, Đức, Thụy Điển, Na Uy và Anh triển khai các đơn vị quân đội quy mô nhỏ tới Greenland, chuẩn bị cho cuộc tập trận Arctic Endurance của NATO dự kiến diễn ra vào tuần tới.

Đan Mạch vẫn luôn khẳng định Greenland không phải để bán và tương lai của hòn đảo phải do người dân nơi đây quyết định.

An Hoà