Hợp tác năng lượng là then chốt của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện

Đại sứ Gennady Stepanovich Bezdetko: Hợp tác trong lĩnh vực nhiên liệu - năng lượng là một trong những thành phần then chốt của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Liên bang Nga - Việt Nam, với sự tham gia của các công ty hàng đầu hai nước, bao gồm Zarubezhneft, Gazprom và Petrovietnam. (Ảnh: Phong Sơn)

PV: Kính thưa Đại sứ, trong gần 5 năm theo dõi và gắn bó với Việt Nam, Đại sứ cảm nhận thế nào về những điểm sáng nổi bật của kinh tế - xã hội Việt Nam?

Đại sứ G.S.Bezdetko: Đúng vậy, công việc chuyên môn của tôi gắn bó mật thiết với Việt Nam, vì thế tôi đã có cơ hội tận mắt chứng kiến các giai đoạn phát triển khác nhau của đất nước các bạn.

Việt Nam đã đi qua một chặng đường đầy ấn tượng. Những cải cách cơ cấu sâu rộng đã tạo nền tảng vững chắc cho những thay đổi trong lĩnh vực kinh tế - xã hội. Tiềm năng công nghiệp đang được củng cố, các quan hệ kinh tế quốc tế ngày càng mở rộng. Chúng tôi ghi nhận sự tăng trưởng ổn định của tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và các chỉ số kinh tế vĩ mô then chốt, cùng với đó là mức sống của người dân ngày càng được nâng cao.

Hoạt động nâng cao hiệu quả bộ máy nhà nước đang được triển khai, khung pháp lý và môi trường kinh doanh liên tục được hoàn thiện, bao gồm việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính. Tất cả những điều này giúp nền kinh tế quốc gia trở nên cạnh tranh hơn. Dù nhiều thách thức và đe dọa mang quy mô toàn cầu và khu vực, Việt Nam vẫn vững vàng tiến về phía trước, thích ứng với các điều kiện mới. Tại Nga, chúng tôi vui mừng trước những thành tựu của các bạn Việt Nam và hy vọng vào việc củng cố hơn nữa mối quan hệ song phương giữa hai nước.

Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Stepanovich Bezdetko trò chuyện với

Tạp chí Năng lượng Mới - PetroTimes. (Ảnh: Phong Sơn)

PV: Trong bối cảnh quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Liên bang Nga - Việt Nam đang phát triển tích cực, quan điểm của Đại sứ về những thành công đã đạt được và triển vọng hợp tác trong tương lai như thế nào?

Đại sứ G.S.Bezdetko: Nền tảng của quan hệ Liên bang Nga - Việt Nam là truyền thống hữu nghị bền chặt và hợp tác cùng có lợi. Sự tương tác của chúng ta bao trùm nhiều lĩnh vực khác nhau, có nguồn gốc bền chặt, theo quy chế ưu tiên của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện.

Trong thời gian qua, các mối liên kết của hai nước vẫn tiếp tục được củng cố trên nhiều phương diện dù phải đối mặt với nhiều thách thức từ các khó khăn địa chính trị. Nhân tố then chốt cho sự mở rộng tịnh tiến này chính là đối thoại chính trị thường xuyên và tin cậy ở cấp cao và cấp cao nhất. Trong năm vừa qua, hai nước đã kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại cũng như 80 năm Ngày Tuyên ngôn độc lập của Nhà nước Việt Nam.

Cách tiếp cận của Nga và Việt Nam đối với hầu hết các vấn đề thời sự trong chương trình nghị sự quốc tế là gần gũi hoặc trùng khớp, bao gồm việc tôn trọng các chuẩn mực luật pháp quốc tế, toàn bộ các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc và sự gắn kết các nguyên tắc đó, hướng tới sự hợp tác bình đẳng, cùng có lợi và không chấp nhận sự áp đặt chính trị.

Trong quan hệ hai nước không có những “trang tối”. Mối quan hệ này có đặc trưng nổi bật là sự ủng hộ vô tư, sự cảm thông chân thành, sự thấu hiểu và tính kế thừa. Những nguyên tắc này không chịu ảnh hưởng bởi những biến động chính trị nhất thời.

Trong giai đoạn hiện nay, hợp tác kinh tế Liên bang Nga - Việt Nam được thực hiện theo các điều khoản của Kế hoạch hợp tác toàn diện giai đoạn đến năm 2030 được ký kết năm 2025. Kế hoạch này bao gồm các lộ trình trong lĩnh vực thương mại và đầu tư, năng lượng, giao thông, tài chính - ngân hàng, nông nghiệp và các lĩnh vực khác. Ủy ban Liên chính phủ Nga - Việt về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật cấp Phó Thủ tướng đóng vai trò điều phối quan trọng.

Liên doanh Vietsovpetro là đơn vị duy trì lợi nhuận và đóng góp hàng tỷ USD vào ngân sách của Liên bang Nga và Việt Nam (Ảnh: Trường Sơn)

PV: Năng lượng là lĩnh vực hợp tác truyền thống lâu đời giữa Liêng bang Nga và Việt Nam. Một trong những trụ cột của sự hợp tác này là phát triển các dự án lớn mà tiêu biểu là Liên doanh Vietsovpetro. Xin Đại sứ đánh giá về những bước tiến mới của Vietsovpetro và đâu là dư địa để hai bên tiếp tục mở rộng và nâng tầm hợp tác trong thời gian tới?

Đại sứ G.S.Bezdetko: Hợp tác trong lĩnh vực nhiên liệu - năng lượng suốt nhiều thập niên qua vẫn là một trong những thành phần then chốt của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Liên bang Nga - Việt Nam. Tham gia vào lĩnh vực này có các công ty hàng đầu của hai nước, bao gồm Công ty Zarubezhneft, Tập đoàn Gazprom, Công ty NOVATEK và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Liên doanh Vietsovpetro là đơn vị duy trì lợi nhuận và đóng góp hàng tỷ USD vào ngân sách của hai nước. Năm 2025, liên doanh đã khai thác tấn dầu thứ 250 triệu. Dự án đối ứng của Liên doanh tại Liên bang Nga là Công ty liên doanh Rusvietpetro cũng đang hoạt động rất thành công.

Một sự kiện quan trọng là việc ký kết gói thỏa thuận liên chính phủ vào tháng 5/2025, tạo điều kiện để tiếp tục hoạt động của các doanh nghiệp nêu trên đến năm 2050. Việc triển khai các văn kiện này là nhiệm vụ ưu tiên trong năm 2026.

Nga theo truyền thống vẫn luôn hỗ trợ phát triển ngành năng lượng Việt Nam. Nhiều nhà máy điện do Nga hỗ trợ xây dựng đến nay vẫn đang cung cấp điện cho người tiêu dùng. Với tầm quan trọng ngày càng tăng của các nguồn năng lượng sạch, chúng tôi chú trọng đặc biệt đến khả năng thiết lập nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) cho Việt Nam. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu các dự án sử dụng năng lượng tái tạo. Nga sẵn sàng hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Việt Nam. Chúng tôi tin rằng điều này hoàn toàn đáp ứng các nhiệm vụ của Việt Nam trong việc bảo đảm nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế cũng như đạt được mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

Liên doanh Vietsovpetro là đơn vị duy trì lợi nhuận và đóng góp hàng tỷ USD vào

ngân sách của Nga và Việt Nam (Ảnh: Trường Sơn)

PV: Với kinh nghiệm và uy tín trong lĩnh vực hạt nhân, theo Đại sứ, Liên bang Nga có thể hỗ trợ Việt Nam như thế nào trong phát triển năng lượng hạt nhân?

Đại sứ G.S.Bezdetko: Việc tạo dựng ngành nguyên tử quốc gia là một bước đi quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế và lĩnh vực xã hội.

Sau chuyến thăm Nga vào tháng 5/2025 của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm, lãnh đạo hai nước đã đặt ra nhiệm vụ bắt đầu nghiên cứu các vấn đề xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Các chuyên gia nguyên tử Nga có nhiều năm kinh nghiệm trong việc xây dựng các cơ sở hạt nhân, sở hữu những năng lực cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ công nghệ phức tạp, tuân thủ các yêu cầu an toàn nghiêm ngặt nhất.

Cần lưu ý rằng, công nghệ hạt nhân không chỉ được ứng dụng để sản xuất điện. Đó còn là y học hạt nhân, sản xuất vật liệu mới, xử lý sâu bệnh cho nông sản và nhiều lĩnh vực khác. Về vấn đề này, chúng tôi cũng dành sự quan tâm lớn cho một dự án ý nghĩa khác - xây dựng Trung tâm Khoa học và Công nghệ Hạt nhân (CNST) tại Việt Nam.

Trong tháng 5/2025, Tập đoàn Rosatom của Nga và Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã ký lộ trình phát triển công nghệ hạt nhân giai đoạn đến năm 2030. Trong tháng 11, đơn vị chuyên trách của Rosatom đã thực hiện bàn giao lô nhiên liệu tiếp theo cho lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt, đủ dùng cho đến đầu những năm 2030.

PV: Ngoài các lĩnh vực hợp tác truyền thống như dầu khí và năng lượng, theo Đại sứ, triển vọng hợp tác giữa hai nước có thể kỳ vọng vào đột phá và chuyển biến trong những dự án nào khác trong tương lai gần?

Đại sứ G.S.Bezdetko: Như tôi đã nói, quan hệ Liên bang Nga - Việt Nam mang quy chế đối tác chiến lược toàn diện. Quy chế này đòi hỏi sự tương tác trên một phạm vi rộng lớn, bao gồm kinh tế - thương mại, đầu tư, công nghiệp, khoa học, giáo dục và nhân văn.

Chúng tôi thấy tiềm năng tốt cho việc xây dựng hợp tác hiệu quả trong lĩnh vực giao thông. Hiện nay, chúng ta đang sử dụng hành lang đường sắt kết nối Nga và Việt Nam qua đất liền, có khả năng bảo đảm tốc độ giao hàng cao. Tiềm năng của vận tải đường biển vẫn chưa được khai thác hết. Từ năm 2022, Tập đoàn vận tải Nga FESCO đã thực hiện các chuyến vận tải biển giữa Việt Nam và vùng Viễn Đông của Liên bang Nga.

Nhờ những nỗ lực chung, chúng ta đang dần khôi phục các đường bay thẳng. Các hãng hàng không của Nga và Việt Nam đang thực hiện các chuyến bay đến Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nha Trang từ Moscow, Saint Petersburg, Irkutsk, Kazan, Khabarovsk, Vladivostok và các thành phố khác của Nga. Nhờ đó, trong năm 2025, lượng công dân Nga đến du lịch Việt Nam đã tăng gần gấp ba, đạt hơn 690 nghìn lượt người. Về cơ bản, đây là một mức cao kỷ lục trong lịch sử.

Liên doanh sản xuất giữa các doanh nghiệp Nga và Việt Nam trong lĩnh vực phương tiện giao thông, thương mại nông sản cũng cho thấy những điểm tích cực. Các doanh nghiệp của Nga sẵn sàng xem xét các phương án tham gia vào việc phát triển và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng giao thông của Việt Nam, mạng lưới đường sắt, tàu điện ngầm và các cảng biển.

Trong bối cảnh tiến trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong các lĩnh vực đời sống, nhiều cơ hội lớn đang mở ra cho sự hợp tác trong lĩnh vực thông tin và truyền thông. Các doanh nghiệp Nga có kinh nghiệm phong phú trong việc tạo lập các hệ sinh thái số, triển khai công nghệ “thành phố thông minh”, ứng dụng các giải pháp đổi mới sáng tạo trong việc bảo đảm an ninh thông tin.

Nhìn chung, triển vọng là rất lớn. Cần phải có những nỗ lực phối hợp để hiện thực hóa chúng. Việc khai thác hiệu quả tiềm năng của Hiệp định Thương mại Tự do giữa các nước thành viên Liên minh Kinh tế Á - Âu và Việt Nam cũng sẽ góp phần vào điều này. Nhân tiện, năm 2026 sẽ là kỷ niệm 10 năm hiệp định này có hiệu lực.

PV: Nhân dịp đầu năm, Đại sứ có lời chúc gì muốn gửi đến nhân dân Việt Nam?

Đại sứ G.S.Bezdetko: Tôi dành tình cảm rất ấm áp cho những ngày Tết Nguyên đán. Cũng giống như ở Nga, việc chào đón năm mới theo âm lịch tràn ngập không khí của sự chờ đợi, hy vọng vào những điều tốt đẹp nhất và sự sum họp gia đình, khi mọi người thân có thể đoàn tụ bên nhau.

Ở Việt Nam trong những ngày này, tôi không ngừng khám phá sự đa dạng văn hóa phong phú và bản sắc dân tộc rực rỡ của đất nước các bạn và mỗi lần tôi đều tìm thấy nhiều điều mới mẻ và thú vị.

Nhân dịp này, tôi xin chúc các bạn Việt Nam một năm 2026 và ngày lễ Tết truyền thống dồi dào sức khỏe, hòa bình, thịnh vượng và vạn sự như ý; chúc cho quan hệ Nga - Việt ngày càng phát triển tịnh tiến hơn nữa.

PV: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ đã dành thời gian cho buổi trò chuyện. Xin kính chúc Đại sứ sức khỏe, thành công và tiếp tục đóng góp tích cực vào việc thúc đẩy quan hệ hợp tác Liên bang Nga - Việt Nam.

Phương Thảo