Việt Nam muốn siết thao túng giá đất bằng cơ chế định giá mới

© Ảnh : TTXVN - Bùi Doãn Tấn

Sáng 19/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình Quốc hội định hướng dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Theo Bộ trưởng, sau hai năm thi hành, Luật Đất đai 2024 đã tạo nhiều thay đổi về thể chế, quản lý và sử dụng đất, nhưng thực tế vẫn phát sinh vướng mắc, trong đó có những quy định chưa phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Dự thảo lần này gồm 7 nhóm chính sách. Một nội dung đáng chú ý là cơ chế tài chính và giá đất.

Chính phủ đề xuất giá đất do Nhà nước quyết định trên cơ sở dữ liệu và phương pháp định giá, đồng thời kết nối dữ liệu đất đai với các lĩnh vực liên quan.

Theo ông Hùng, cách tiếp cận này nhằm hạn chế thao túng giá, tránh hình thành giá ảo và điều tiết hợp lý phần giá trị tăng thêm từ đất.

Giá đất sẽ được xác định dựa trên mục đích, thời hạn sử dụng, thông tin đầu vào và các quy định pháp luật liên quan. Chính phủ cũng đề xuất sử dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá để tính các khoản thu ngân sách từ đất đai.

Các mức giá này còn có thể được dùng làm căn cứ xác định giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo quy định hiện hành, giá đất cụ thể được dùng để tính bồi thường khi thu hồi đất, tiền sử dụng đất trong một số trường hợp giao đất không qua đấu giá, đấu thầu, tiền thuê đất trả một lần và giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Thẩm tra dự thảo, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo đề nghị quy định rõ bảng giá đất, hệ số điều chỉnh cùng các tỷ lệ tăng, giảm để phù hợp mục tiêu huy động nguồn lực đất đai.

Cơ quan thẩm tra cũng cho rằng cần tách bạch việc xác định giá đất với cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

"Cần tiếp tục nghiên cứu, chỉ quy định tại luật những nội dung mang tính nguyên tắc về giá đất. Giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo linh hoạt, phù hợp với thực tiễn", báo cáo của Ủy ban Kinh tế và Tài chính nêu.

Ủy ban đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế định giá đất sản xuất, kinh doanh để vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách.

Luật Đất đai (sửa đổi) dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thường lệ vào tháng 10.