Trung Quốc muốn xây “nhà máy AI” ở Việt Nam

© Sputnik / AI generated/Anna Mаrkelova

Doanh nghiệp Trung Quốc muốn cùng Việt Nam xây “nhà máy AI”

Điều này được Yang Xin, Viện trưởng Nghiên cứu công nghiệp, Phòng thương mại Hồng Kông tại Thâm Quyến nói tại Diễn đàn đối thoại Việt Nam - Trung Quốc về AI và kinh tế số chiều 27/8.

“Chúng ta sẽ cùng nhau xây dựng những nhà máy AI tại Việt Nam”, báo VnExpress của Việt Nam dẫn lại lời vị quan chức khẳng định.

Theo ông Yang, nhu cầu đầu tư cho AI đang tăng theo cấp số nhân. Dẫn số liệu Gartner, ông cho biết chi tiêu AI toàn cầu dự kiến đạt khoảng 2,59 nghìn tỷ USD năm nay, tăng 47%, trong đó hạ tầng chiếm 55%.

Ông đánh giá thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam có đặc điểm "nhỏ, nhưng lại nhanh và rẻ". Tổng công suất đang vận hành hiện khoảng 148 MW, nhưng theo quy hoạch có thể vượt 870 MW, gấp 6-7 lần hiện tại, với tốc độ tăng khoảng 20% mỗi năm từ nay đến 2031.

Chi phí đầu tư cũng được xem là một lợi thế. Theo số liệu ông Yang trích dẫn, chi phí trung vị để tạo ra 1 MW công suất trung tâm dữ liệu tại Việt Nam là 7,2 triệu USD, thấp hơn Singapore với 14,4 triệu USD, Malaysia 9,6 triệu USD và Thái Lan 8,8 triệu USD.

Tuy nhiên, Việt Nam còn hạn chế về nguồn điện và năng lực tính toán. Theo ông Yang, Việt Nam phải mất 2-3 năm để có thêm 100 MW nguồn điện mới và hiện mới có khoảng 10.000-15.000 GPU, so với 50.000-60.000 GPU tại Hàn Quốc. Quỹ đất và năng lực triển khai dự án cũng là những điểm yếu khác.

“Đây là cơ hội để Trung Quốc giúp các bạn", ông gợi ý hai bên cùng phát triển hạ tầng tính toán và trung tâm dữ liệu. Việt Nam có thể đóng góp đất, điện và giấy phép; vốn có thể đến từ Hồng Kông, trong khi Trung Quốc cung cấp thiết bị, giải pháp năng lượng và hệ thống tính toán GPU”.

Hợp tác cũng có thể mở rộng sang phát triển các mô hình AI mã nguồn mở được bản địa hóa và AI Agent phục vụ sản xuất, logistics xuyên biên giới, cửa khẩu thông minh và truy xuất nguồn gốc nông sản.

“Bàn đạp” tiến ra ASEAN

Ông Jonathan Choi, Chủ tịch Tập đoàn Sunwah (Hong Kong), cho rằng Việt Nam và Trung Quốc có những thế mạnh có thể bổ trợ cho nhau. Trung Quốc đã tích lũy nhiều kinh nghiệm nghiên cứu và phát triển AI, trong khi quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam đang tạo ra nhiều kịch bản và nhu cầu ứng dụng công nghệ này.

"Các doanh nghiệp Trung Quốc dựa trên các ưu thế về công nghệ của mình, các kịch bản ứng dụng và đặc điểm của thị trường Việt Nam, để cùng với đối tác Việt Nam phát triển những giải pháp phù hợp với thị trường bản địa", ông Choi nhận định.

Từ phía Việt Nam, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, đánh giá hai nước có "không gian hợp tác rộng lớn" trong AI, kinh tế số, bán dẫn, sản xuất thông minh, nghiên cứu phát triển và đào tạo nhân lực.

Theo ông, hợp tác cần chuyển "từ kết nối kinh tế sang kết nối công nghệ, từ chuyển giao đơn thuần sang đồng sáng tạo, từ thu hút đầu tư sang cùng phát triển hệ sinh thái và nhân tài".

Ông Lịch đề xuất doanh nghiệp hai nước "đồng kiến tạo hệ sinh thái AI và kinh tế số", cùng nghiên cứu, bản địa hóa và phát triển giải pháp. Khi đó, “Việt Nam vừa là thị trường, vừa là nơi thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm, và là bàn đạp để giải pháp AI của Trung Quốc mở rộng ra ASEAN và thế giới”.

Giảm sự phụ thuộc của thế giới vào AI của Mỹ

Những đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc đang đẩy mạnh AI mã nguồn mở như một hướng phát triển và mở rộng công nghệ ra thị trường quốc tế.

Trong một phát biểu gần đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đánh giá mô hình mã nguồn mở, cho phép phần lớn phần mềm được tự do chia sẻ và chỉnh sửa, là một "cơ hội hiếm có và mang tính lịch sử" để đưa những lợi ích của AI đến với thế giới.

"Việc phát triển AI không nên là màn trình diễn đơn độc của một quốc gia, mà phải là bản giao hưởng của sự hợp tác toàn cầu", ông Tập Cận Bình khẳng định.

Hướng đi này cũng cho thấy sự khác biệt trong cuộc cạnh tranh AI giữa Trung Quốc và Mỹ. Trong khi OpenAI, Anthropic và Google chủ yếu phát triển các mô hình khép kín, các doanh nghiệp Trung Quốc như DeepSeek, Moonshot AI, Z.ai và Alibaba tích cực thúc đẩy AI mã nguồn mở với lợi thế về chi phí và khả năng phổ biến rộng.

Theo ông Kyle Chan, chuyên gia về chính sách công nghệ Trung Quốc tại Viện Brookings, việc thúc đẩy AI mã nguồn mở "phục vụ hai mục tiêu kép của Trung Quốc là củng cố hình ảnh là một quốc gia dẫn đầu về AI theo hướng toàn diện và giảm sự phụ thuộc của thế giới vào AI của Mỹ".