Ông trùm Karaoke Việt Nam bị khởi tố: Tín hiệu cảnh báo

© Ảnh : Việt KTV

Khởi tố Giám đốc Việt KTV Vũ Phi Điệp

Ngày 1/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố bị can đối với ông Vũ Phi Điệp (45 tuổi, trú tại phường Hoàng Mai, Hà Nội), Giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn Điện tử Việt KTV, về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan”. Quyết định đã được Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội phê chuẩn.

Theo kết quả điều tra, dù chưa ký bất kỳ hợp đồng sử dụng bản quyền nào, ông Vũ Phi Điệp vẫn chỉ đạo nhân viên kỹ thuật sao chép các tác phẩm âm nhạc từ nhiều nền tảng số. Các bài hát sau đó được xử lý thành dữ liệu karaoke, chuyển sang định dạng riêng và tích hợp vào các thiết bị mang thương hiệu VietKTV để kinh doanh.

Cơ quan điều tra xác định, từ năm 2023 đến tháng 6/2026, Công ty TNHH Tập đoàn Điện tử Việt KTV đã phân phối 919 sản phẩm, thu lợi bất chính khoảng 852 triệu đồng.

Sau khi rà soát hơn 41.000 tệp dữ liệu, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam bước đầu xác định, có khoảng 1.500 tác phẩm âm nhạc thuộc phạm vi quản lý bị khai thác trái phép, gây thiệt hại tạm tính khoảng 600 triệu đồng.

Làm việc với cơ quan điều tra, Vũ Phi Điệp đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình.

Có dấu hiệu thuộc khung hình phạt tăng nặng

Liên quan đến vụ việc, báo Tuổi trẻ dẫn lời luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng nếu đúng như kết quả điều tra, hành vi của ông Điệp đã xâm phạm các quyền tài sản độc quyền của chủ sở hữu, gồm quyền sao chép, quyền phân phối bản sao và có thể cả quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng.

Theo luật sư, trách nhiệm hình sự trong vụ án được xem xét theo Điều 225 Bộ luật Hình sự về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Điều luật này xử lý hành vi cố ý sao chép hoặc phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình khi chưa được phép của chủ sở hữu quyền.

Nếu khoản thu lợi bất chính khoảng 852 triệu đồng và thiệt hại khoảng 600 triệu đồng được xác định chính xác, vụ án có dấu hiệu thuộc khoản 2 Điều 225, do đều vượt ngưỡng 300 triệu đồng về thu lợi và 500 triệu đồng về thiệt hại.

Theo luật sư Hoàng Hà, thiệt hại trong những vụ việc như vậy không chỉ là khoản tiền bản quyền bị mất. Việc hàng nghìn tác phẩm bị đưa vào giá trị thương mại của thiết bị mà không có thỏa thuận còn khiến chủ sở hữu mất quyền kiểm soát phạm vi, thời hạn và phương thức khai thác tác phẩm; tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng với các đơn vị đã mua bản quyền hợp pháp, đồng thời làm giảm động lực sáng tạo.

Dù vậy, luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh, số lượng tác phẩm bị xâm phạm, chủ thể quyền, phạm vi ủy quyền và mức thiệt hại cuối cùng vẫn phải được cơ quan tố tụng kiểm chứng đối với từng tác phẩm cụ thể.

Cảnh báo chấm dứt tư duy "xài chùa"

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực thi quyền sở hữu trí tuệ theo tinh thần không có vùng cấm nhằm bảo vệ hoạt động sáng tạo và quyền lợi người tiêu dùng, luật sư Hoàng Hà cho rằng thời kỳ "xài chùa" đang dần khép lại.

Theo ông, quyền sở hữu trí tuệ hiện không còn chỉ được bảo vệ bằng các biện pháp dân sự hoặc xử phạt hành chính. Những hành vi vi phạm có tính thương mại, quy mô lớn và thu lợi đáng kể hoàn toàn có thể bị xử lý hình sự.

"Thông điệp cảnh báo ở đây là doanh nghiệp không thể tiếp tục coi tác phẩm trên Internet là nguồn dữ liệu miễn phí để sao chép, tích hợp vào sản phẩm rồi kinh doanh như trước được", luật sư lưu ý.

Luật sư cho biết việc mua thiết bị, thuê phần mềm hoặc tải dữ liệu từ một nền tảng không đồng nghĩa với việc đã có quyền khai thác thương mại. Doanh nghiệp cần kiểm tra rõ chủ thể cấp phép, phạm vi quyền, danh mục tác phẩm, thời hạn, lãnh thổ và chứng từ thanh toán tiền bản quyền.

Bảo vệ bản quyền phải minh bạch

Luật sư Hoàng Hà cho biết từ ngày 15/2, Nghị định 341/2025/NĐ-CP đã nâng mức xử phạt và quy định cụ thể hơn đối với nhiều hành vi xâm phạm quyền tác giả, trong đó có việc không trả tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc tại các cơ sở karaoke.

Bên cạnh đó, tháng 6 vừa qua, Bộ Chính trị cũng yêu cầu xây dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo và tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, theo ông, việc thực thi nghiêm cần đi kèm với sự minh bạch.

"Các tổ chức đại diện quyền cần công khai danh mục được ủy quyền, biểu mức thu và cơ chế phân phối tiền bản quyền, tránh thu trùng hoặc yêu cầu trả tiền đối với quyền mình không đại diện. Bảo vệ người sáng tạo phải đúng pháp luật, nhưng cũng phải bảo đảm người sử dụng biết rõ mình đang trả tiền cho ai và cho quyền gì", ông Hoàng Hà nhắn nhủ.