Mỹ chặn siêu tàu chở dầu Việt Nam là hành động gây căng thẳng

© REUTERS Mohammed Aty

Tàu chở dầu cho Việt Nam đi qua vùng phong tỏa do Mỹ áp đặt

Trong bối cảnh eo biển Hormuz liên tục chịu tác động bởi các biện pháp kiểm soát hàng hải của Mỹ và Iran, việc con tàu đi qua an toàn được đánh giá là diễn biến quan trọng đối với chuỗi cung ứng năng lượng của Việt Nam.

Giới quan sát cho rằng việc một tàu VLCC chở đầy dầu thô di chuyển trót lọt qua khu vực Trung Đông trong thời điểm hiện nay là tín hiệu tích cực đối với nỗ lực duy trì dòng chảy năng lượng toàn cầu.

Theo Bloomberg, tàu Agios Fanourios I thuộc nhóm VLCC (Very Large Crude Carrier - tàu chở dầu thô siêu lớn), đã rời cảng Oman vào tối thứ Bảy. Đến sáng Chủ nhật, tàu đã vượt qua khu vực mà Mỹ đang áp dụng các biện pháp kiểm soát hải quân liên quan đến hoạt động vận tải biển của Iran. Trước đó, con tàu đã xuất phát từ Vịnh Ba Tư và buộc phải đi qua eo biển Hormuz để ra đại dương. Đây là một trong những tuyến vận tải chiến lược và nhạy cảm nhất thế giới, thường được xem là “yết hầu” của ngành năng lượng toàn cầu, nơi mỗi ngày có hàng chục triệu thùng dầu được vận chuyển qua lại.

Lô dầu trên tàu Agios Fanourios I do Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) mua để phục vụ hoạt động của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Tuần trước, PVOIL đã gửi thư tới Bộ Tư lệnh các lực lượng Hải quân đặc trách vùng Trung tâm của Mỹ, nhấn mạnh “tầm quan trọng đặc biệt” của lô hàng đối với an ninh năng lượng Việt Nam cũng như hoạt động của nhà máy.

Doanh nghiệp cảnh báo rằng nếu việc vận chuyển bị kéo dài hoặc gián đoạn, công suất vận hành của Nghi Sơn có thể bị ảnh hưởng, từ đó tác động dây chuyền đến thị trường xăng dầu, doanh nghiệp sản xuất, dịch vụ công và đời sống người dân. Trường hợp của Agios Fanourios I cũng phản ánh rõ mức độ phức tạp mà căng thẳng Mỹ - Iran đang tạo ra đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Kể từ khi xung đột tại khu vực leo thang, Iran siết chặt kiểm soát hoạt động vận tải qua Hormuz, trong khi các biện pháp hạn chế của Mỹ đối với tàu ra vào cảng Iran khiến việc điều hướng các lô hàng không liên quan đến Iran cũng trở nên khó khăn hơn.

Lọc dầu Nghi Sơn đủ dầu để hoạt động đến cuối tháng 6

Theo bản tin ngày 17/5 của Bloomberg News, Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn cho biết đang chủ động đa dạng hóa nguồn cung bằng cách mở rộng hợp tác với các nhà cung cấp trong nước và quốc tế tại nhiều khu vực khác nhau.

“Bất chấp những bất ổn toàn cầu đang diễn ra, Nghi Sơn vẫn ở vị thế sẵn sàng để vận hành một cách an toàn, đáng tin cậy và hiệu quả”, doanh nghiệp nêu trong tuyên bố ngày Chủ nhật, đồng thời khẳng định “tự tin duy trì hoạt động lọc dầu ổn định trong suốt tháng 6".

Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn hiện là một trong hai nhà máy lọc dầu lớn nhất Việt Nam, với công suất thiết kế khoảng 200.000 thùng/ngày. Trong quý I năm nay, nhà máy đã chế biến khoảng 2,6 triệu tấn dầu thô và cung ứng khoảng 2,2 triệu tấn sản phẩm xăng dầu ra thị trường. Nhà máy còn lại là Dung Quất, có công suất khoảng 148.000 thùng/ngày. Hai cơ sở này hiện đáp ứng phần lớn nhu cầu xăng dầu, nhiên liệu bay, khí hóa lỏng và nguyên liệu hóa dầu trong nước, góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu xăng dầu thành phẩm trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh.

Nghi Sơn đi vào hoạt động từ năm 2018, là liên doanh giữa Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, Công ty Dầu khí Quốc tế Kuwait (KPE), Idemitsu Kosan và Mitsui Chemicals. Theo Bloomberg, với công suất hiện nay, lượng dầu trên tàu Agios Fanourios I có thể giúp Nghi Sơn duy trì hoạt động khoảng 10 ngày. Điều này cho thấy mức độ nhạy cảm của chuỗi cung ứng năng lượng đối với các biến động tại những tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz.

Trong thời gian gần đây, khu vực Hormuz và Vịnh Oman liên tục ở trong tình trạng căng thẳng. Sự hiện diện của nhiều lực lượng hải quân quốc tế, các biện pháp phong tỏa chồng chéo cùng xung đột địa chính trị khiến lưu lượng vận tải qua khu vực sụt giảm đáng kể so với trước. Việc điều hướng một siêu tàu chở hàng trăm nghìn tấn dầu đi qua vùng biển hẹp và bị giám sát quân sự dày đặc như Hormuz được xem là thách thức lớn đối với các hãng vận tải biển. Tuy nhiên, dữ liệu định vị mới nhất cho thấy Agios Fanourios I đã vượt qua các khu vực kiểm soát căng thẳng nhất, di chuyển qua vùng biển ngoài khơi Muscat của Oman và tiếp tục hành trình trên vùng biển an toàn hơn hướng về Đông Nam Á.