Nhật Bản nhận lô dầu Nga, quan hệ song phương nguội lạnh có dấu hiệu 'ấm'

Theo đó, ngày 4/5, đài truyền hình Tokyo, báo Asahi và các phương tiện truyền thông khác dẫn lời các quan chức giấu tên của công ty bán buôn Taiyo Oil cho biết, một tàu chở dầu thô được sản xuất trong khuôn khổ dự án khai thác khí đốt tự nhiên Sakhalin-2 đã cập cảng Imabari ở phía Tây Nhật Bản.

Dữ liệu từ trang web theo dõi tàu biển toàn cầu Marine Traffic cho thấy, tàu chở dầu nêu trên đã rời Sakhalin vào cuối tháng 4.

Các nguồn tin cho hay, Bộ Kinh tế Nhật Bản đã đề nghị Taiyo Oil tiếp nhận lô dầu này tỉnh Ehime, miền Tây Nhật Bản, dự kiến sẽ được vận chuyển đến một nhà máy lọc dầu để chế biến thành các sản phẩm từ dầu mỏ.

Dầu của Nga sẽ không chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ và châu Âu được áp đặt sau khi Moscow bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào năm 2022.

Dự án khai thác dầu mỏ và khí đốt tự nhiên Sakhalin-2 do gã năng lượng khổng lồ Gazprom của Nga đứng đầu, còn các tập đoàn Mitsubishi và Mitsui & Co. của Nhật Bản là những cổ đông lớn. Việc sản xuất dầu thô quanh năm tại đây bắt đầu từ năm 2008 và hoạt động xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng được triển khai vào năm sau đó.

Là quốc gia có tới khoảng 95% lượng dầu nhập khẩu đến từ Trung Đông, Nhật Bản đã cố gắng đa dạng hóa các nguồn cung năng lượng kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran từ ngày 28/2, khiến việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nhật Bản-Nga đã xấu đi kể từ năm 2022, khi xung đột Ukraine nổ ra. Nhật Bản cùng Mỹ và các nước châu Âu đã áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Nga. Dù vậy, một số kênh trao đổi ngoại giao giữa hai bên vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, mới đây, Nga đã bày tỏ sẵn sàng tổ chức các cuộc đàm phán cấp Bộ trưởng Ngoại giao với Nhật Bản, một tín hiệu cho thấy khả năng nối lại đối thoại giữa hai nước. Thông tin này được Thượng nghị sĩ Nhật Bản thuộc đảng Dân chủ Tự do (LDP) Suzuki Muneo cho biết sau chuyến thăm Nga.

Theo ông Suzuki, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko đã đề cập khả năng tổ chức các cuộc gặp bên lề các sự kiện liên quan đến hội nghị ASEAN tại Philippines vào thời gian tới. Nếu được thực hiện, đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa bộ trưởng ngoại giao hai nước kể từ tháng 9/2021.

Tuy nhiên, theo Bộ Ngoại giao Nga, điều kiện để khôi phục đàm phán cấp bộ trưởng là Nhật Bản cần thực hiện “các biện pháp cụ thể” cho thấy nước này đã từ bỏ “chính sách thù địch với Nga”.

Hiện hai nước vẫn tồn tại tranh chấp lãnh thổ liên quan nhóm đảo ngoài khơi Hokkaido, mà Nhật Bản gọi là “vùng lãnh thổ phương Bắc”, trong khi Nga gọi là quần đảo Nam Kuril. Tranh chấp này khiến hai bên chưa thể ký kết hiệp ước hòa bình chính thức chấm dứt Thế chiến II.

Trước đó, Nga đã tạm đình chỉ các cuộc đàm phán về hiệp ước hòa bình nhằm đáp trả các biện pháp trừng phạt của Nhật Bản, khiến quan hệ song phương rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Hiện hai bên cũng chưa có đối thoại chính trị cấp cao nào.

Bảo Minh