Cuộc tấn công của Iran khiến Mỹ phải bỏ căn cứ lớn ở Kuwait?

Những hình ảnh mới được công bố cùng lời kể của các quân nhân cho thấy các cơ sở của Mỹ nhiều lần đối mặt với nguy cơ bị tập kích, buộc binh sĩ phải tìm nơi trú ẩn, thậm chí rời khỏi những vị trí dễ bị tấn công. Diễn biến này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ căn cứ và duy trì hoạt động của quân đội Mỹ trước một đối thủ sở hữu kho tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn.

Các vụ phóng tên lửa đạn đạo nhiên liệu rắn tầm ngắn

giá rẻ Fateh-110 của Iran. (Ảnh: MW)

Một trong những vụ tấn công nghiêm trọng nhất xảy ra ngày 1/3, khi UAV Iran đánh trúng một cơ sở quân sự Mỹ tại cảng Shuaiba của Kuwait, khiến 6 binh sĩ thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Thời điểm đó, các quân nhân đang làm việc tại một trung tâm tác chiến hỗ trợ hoạt động hậu cần.

Theo tờ Washington Post, cơ sở này chỉ có khả năng bảo vệ hạn chế trước các cuộc tấn công từ trên cao. Một số khu nhà ở gần đó cũng bị hư hại. Đây là vụ tấn công gây thương vong lớn nhất được biết đến đối với nhân viên Mỹ trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột.

Một số người đặt câu hỏi liệu nguy cơ khi triển khai lực lượng tại những địa điểm dễ bị tập kích có được nhận diện và tính đến đầy đủ trước khi chiến sự nổ ra hay không.

Tháng 9, những bức ảnh do các thành viên lực lượng vũ trang Mỹ làm rò rỉ đã cung cấp cái nhìn hiếm hoi về thiệt hại do các đợt tập kích bằng tên lửa và UAV Iran gây ra đối với cơ sở quân sự Mỹ ở Trung Đông.

Các hình ảnh do CBS News thu thập cho thấy nhiều tòa nhà, phương tiện và máy bay bị hư hại nghiêm trọng tại những vị trí của Mỹ ở Saudi Arabia và Kuwait.

Một số quân nhân mô tả tình hình chiến sự như việc "đứng đó nhắm mắt và bị đấm vào mặt". Một người khác bày tỏ sự thất vọng: "Chúng tôi không bảo vệ những căn cứ này. Chúng tôi chỉ đang nhìn chúng bị phá hủy". Những lời kể này phản ánh mối lo ngại trong một bộ phận binh sĩ về khả năng chống chịu của các cơ sở quân sự Mỹ trước những đợt tấn công liên tiếp.

Nguy cơ không chỉ xuất hiện tại cảng Shuaiba. Căn cứ Buehring, một căn cứ quân sự lớn của Mỹ ở miền bắc Kuwait, cũng trở thành mục tiêu trong cuộc xung đột.

Đoạn video do CBS News thu thập và công bố ngày 7/10 cho thấy UAV Iran tấn công căn cứ. Các binh sĩ cho biết những cảnh báo về tên lửa và UAV liên tục buộc họ phải tìm nơi trú ẩn trong các hầm tránh bom.

Trong hơn 2 thập kỷ, căn cứ Buehring giữ vai trò là điểm tập kết quan trọng của quân đội Mỹ trước khi triển khai đến nhiều địa điểm khác ở Trung Đông. Theo CBS News, phần lớn trong số khoảng 7.000 binh sĩ Mỹ có liên quan đến căn cứ này đã được chuyển đi nơi khác trước khi xung đột bắt đầu, nhằm giảm số quân nhân có nguy cơ hứng chịu các cuộc tấn công của Iran.

Hơn 100 binh sĩ vẫn ở lại sau khi giao tranh bùng phát. Khi các đợt tập kích tiếp diễn và lo ngại về khả năng phòng thủ của căn cứ gia tăng, số quân nhân này cuối cùng đã rời vị trí, chuyển đến các địa điểm hoạt động tiền phương tạm thời giữa sa mạc Kuwait.

Việc phải di chuyển khỏi căn cứ cho thấy những khó khăn mà quân đội Mỹ phải đối mặt khi các cơ sở quân sự cố định liên tục bị đe dọa.

Các căn cứ tại Kuwait đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu đối với hoạt động của quân đội Mỹ trong khu vực, từ bố trí nơi ở, bảo trì trang thiết bị, thông tin liên lạc đến hỗ trợ hậu cần và tập kết lực lượng.

Đưa binh sĩ ra khỏi những cơ sở dễ bị tấn công có thể giúp giảm nguy cơ thương vong. Tuy nhiên, biện pháp này cũng kéo theo nhu cầu bổ sung về vận tải, liên lạc, bảo vệ lực lượng và cung cấp các nhu yếu phẩm. Việc phân tán quân nhân có thể khiến đối phương khó xác định và tập trung hỏa lực vào các mục tiêu, nhưng đồng thời làm phức tạp công tác điều phối và bảo đảm hậu cần của Mỹ.

Nguồn cung vũ khí, đạn dược cũng là một vấn đề đáng quan tâm. CBS News cho biết binh sĩ và nhân viên hậu cần đã đặt câu hỏi về khả năng cung cấp đạn cỡ nòng .50 cũng như các hệ thống có nhu cầu cao, trong đó có tổ hợp phòng không Patriot.

Những vấn đề này cho thấy khả năng duy trì sức chiến đấu không chỉ phụ thuộc vào việc đánh chặn các đợt tập kích, mà còn liên quan đến khả năng bổ sung đạn dược, bảo vệ nhân lực và duy trì hoạt động của các đơn vị trong điều kiện bị tấn công kéo dài.

Diễn biến tại Kuwait cho thấy việc tập trung nhân lực, sở chỉ huy và các chức năng hậu cần trong những căn cứ cố định có thể tạo ra điểm yếu khi đối phương sở hữu vũ khí đủ sức tấn công những mục tiêu này nhiều lần.

Trong thời bình, các căn cứ tập trung mang lại lợi thế về tổ chức, bảo trì và điều phối. Nhưng khi xung đột nổ ra, những cơ sở có vị trí và chức năng tương đối dễ nhận diện có thể trở thành mục tiêu của các đợt tập kích liên tiếp.

Phân tán lực lượng, xây dựng hầm trú ẩn kiên cố hơn và nâng cao năng lực cảnh báo sớm là những biện pháp có thể giúp giảm thiểu rủi ro. Dù vậy, việc triển khai chúng đòi hỏi thời gian, trang thiết bị và nguồn đầu tư đáng kể.

Một thách thức khác là sự phổ biến của các UAV có chi phí tương đối thấp. Những phương tiện này có thể đe dọa nhân lực và cơ sở vật chất của đối phương mà không buộc bên tấn công phải sử dụng các loại vũ khí tinh vi nhất trong mọi đợt tập kích.

Khi UAV được kết hợp với tên lửa đạn đạo và các hệ thống tấn công tầm xa, bên phòng thủ có thể phải duy trì một mạng lưới bảo vệ rộng lớn, tốn kém ngay cả khi từng đợt tấn công riêng lẻ không gây ra thiệt hại quá lớn.

Xuân Minh