Chuyên gia lý giải vì sao phương Tây coi Trung Quốc là đối thủ

© Sputnik / Nikolai Razuvaev

Theo Giáo sư Sergei Luzyanin, Học viện Quan hệ Quốc tế Moskva (Moscow State Institute of International Relations -MGIMO) và Đại học Kinh tế Cao cấp (National Research University – Higher School of Economics - HSE), nguyên nhân là nền kinh tế Trung Quốc đã chuyển từ mô hình phục vụ phương Tây sang một cường quốc công nghệ có khả năng tự chủ.

“Nguyên nhân nào dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ như vậy của phương Tây đối với Trung Quốc, từ chỗ ca ngợi nước này trong những năm 2000 đến không chấp nhận và xếp Trung Quốc cùng với Nga vào nhóm các đối thủ và đối thủ cạnh tranh chủ yếu hiện nay?” - ông Luzyanin đặt câu hỏi trong bài viết của mình, dự kiến được đăng trên “Tạp chí Quốc phòng” trước thềm chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Mỹ từ ngày 23 đến 25/9.

Bài viết hiện hãng tin Sputnik đã tiếp cận được.

Theo chuyên gia Sergei Luzyanin, câu trả lời khá đơn giản. Trong giai đoạn đầu của quá trình cải cách Trung Quốc, khi nước này được xem là “công xưởng thế giới” sản xuất hàng tiêu dùng giá rẻ phục vụ “tỷ phú vàng”, giới tinh hoa phương Tây nhìn nhận các cơ chế thị trường tại nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa như công cụ hướng tới “việc từng bước tháo dỡ hệ thống chính trị Trung Quốc, trong đó có Đảng Cộng sản Trung Quốc”. Theo cách nhìn của phương Tây, Trung Quốc xã hội chủ nghĩa về mặt ý thức hệ sẽ từng bước chuyển đổi sang chủ nghĩa tư bản, trở thành một dạng “nước Mỹ của Trung Quốc” theo mô hình Đài Loan.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã “siết chặt mạnh tay” và tiến hành các cuộc thanh lọc sâu rộng trong bộ máy lãnh đạo đảng, chính trị và quân đội, qua đó trên thực tế vô hiệu hóa “phái thân phương Tây”, đồng thời duy trì độc lập và con đường cải cách kinh tế xã hội chủ nghĩa của Trung Quốc - ông Luzyanin nhận định.

Theo giáo sư Luzyanin, nguyên nhân thứ hai liên quan đến “sự tăng trưởng về chất của nền kinh tế Trung Quốc”, đưa nước này trở thành “một cường quốc công nghệ có chủ quyền và khả năng tự chủ”. Trong một số lĩnh vực sản phẩm như chip, công nghệ thông tin, công nghiệp ô tô, pin năng lượng mặt trời, đất hiếm…, Mỹ và các đồng minh đã trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc.

Trong khi đó, chủ quyền kinh tế - công nghệ của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã kéo theo sự chuyển biến trong quan hệ Trung-Mỹ theo hướng xung đột, thể hiện qua các cuộc chiến thương mại, các biện pháp trừng phạt nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc và sự cạnh tranh quân sự - chiến lược giữa Bắc Kinh và Washington.

Giáo sư Luzyanin cho rằng Nga và Trung Quốc có tiềm năng bổ trợ lẫn nhau rất lớn, đồng thời hợp tác mang lại lợi ích cho cả hai bên.

“Về mặt chính trị, đối với Moskva hiện nay không có đối tác nào mạnh như Trung Quốc. Cũng như đối với Bắc Kinh, không có cường quốc quân sự - chiến lược nào gần gũi và mạnh mẽ như Nga. Quan hệ giữa hai nước, bất chấp mọi khó khăn và mâu thuẫn, vẫn có tính ổn định và khả năng dự báo cao, bởi nền tảng của quan hệ này không phải là sự phụ thuộc đồng minh, mà là tính hợp lý về địa chính trị và kinh tế” - ông Luzyanin nhận định.