Châu Âu cuống cuồng 'chốt deal' để tránh thuế quan từ Tổng thống Trump

Các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đang gia tăng sức ép nhằm nhanh chóng hoàn tất phần nghĩa vụ của khối trong thỏa thuận thương mại với Mỹ, trong bối cảnh nguy cơ Tổng thống Trump nâng thuế nhập khẩu ôtô đang cận kề.

Châu Âu chậm chạp trong việc thực hiện thỏa thuận với Mỹ

Theo các nhà ngoại giao EU, Nghị viện châu Âu và Hội đồng châu Âu sẽ nối lại đàm phán nhằm thông qua luật giảm thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ. Tuy nhiên, phía Nghị viện muốn bổ sung thêm nhiều cơ chế bảo vệ trước khi bật đèn xanh.

Sau 9 tháng ký kết thỏa thuận Turnberry giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch EU Ursula von der Leyen, châu Âu vẫn còn "câu giờ" khiến người đứng đầu nước Mỹ nổi giận.

Căng thẳng leo thang sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Washington sẽ nâng thuế đối với ôtô và xe tải từ EU lên 25% ngay trong tuần tới. Ông cáo buộc EU chưa tuân thủ các điều khoản trong thỏa thuận đạt được tại khu nghỉ dưỡng Turnberry (Scotland) hồi tháng 7/2025.

Sau 9 tháng kể từ ngày ký thỏa thuận, EU vẫn chưa dỡ bỏ thuế đối với hàng công nghiệp nhập khẩu từ Mỹ như đã cam kết. Dự luật liên quan từng 2 lần bị Nghị viện châu Âu tạm dừng, một phần do các động thái gây tranh cãi từ phía Tổng thống Trump, bao gồm đe dọa áp thuế với các đồng minh châu Âu không ủng hộ đề xuất mua lại Greenland, cũng như việc áp thêm các loại thuế nhập khẩu mới.

Mỹ đã áp dụng mức thuế 15% đối với ôtô và linh kiện nhập khẩu từ EU, có hiệu lực hồi tố kể từ tháng 8/2025. Tuy nhiên, châu Âu vẫn chưa thực hiện thỏa thuận Turnberry như đã ký kết.

Trước đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump thông báo đã chính thức triển khai thỏa thuận thương mại với Liên minh châu Âu, trong đó áp mức thuế 15% đối với ôtô và linh kiện nhập khẩu từ EU, có hiệu lực hồi tố kể từ tháng 8/2025. Do đó, không khó hiểu khi ông Trump nổi giận trước sự "lề mề" của châu Âu.

Nội bộ Liên minh châu Âu thiếu nhất quán

Thủ tướng Đức Friedrich Merz, lãnh đạo quốc gia được dự báo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nếu thuế ôtô tăng, cho biết: "Người Mỹ đã hoàn tất phần việc của họ, còn châu Âu thì chưa. Vì vậy tôi hy vọng chúng ta có thể đạt được thỏa thuận càng sớm càng tốt".

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết: "Người Mỹ đã hoàn tất phần việc của họ, còn châu Âu thì chưa. Vì vậy tôi hy vọng chúng ta có thể đạt được thỏa thuận càng sớm càng tốt".

Trong nội bộ Nghị viện châu Âu, ông Manfred Weber, lãnh đạo nhóm trung hữu lớn nhất, cũng kêu gọi đẩy nhanh tiến trình để có thể phê chuẩn cuối cùng ngay trong tháng này, dù thừa nhận đây là mục tiêu đầy tham vọng.

Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu Bernd Lange cho rằng cách hành xử của Tổng thống Trump là "không thể chấp nhận", nhấn mạnh nhu cầu phải có thêm các biện pháp bảo vệ. Ông dự kiến sẽ chủ trì cuộc họp với các nghị sĩ để thảo luận bước đi tiếp theo.

Diễn biến hiện tại cho thấy quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương đang đứng trước

một phép thử lớn, trong đó ngành công nghiệp ôtô có nguy cơ trở thành tâm điểm của

một vòng xoáy căng thẳng mới.

Ông Ignacio García Bercero, chuyên gia cao cấp tại viện nghiên cứu Bruegel và cựu trưởng đoàn đàm phán thương mại của EU, nhận định rằng lời đe dọa áp thuế của Mỹ phần nào nhằm gây sức ép buộc EU nhanh chóng đạt được thỏa thuận.

Diễn biến hiện tại cho thấy quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương đang đứng trước một phép thử lớn, trong đó ngành công nghiệp ôtô - trụ cột xuất khẩu của châu Âu - có nguy cơ trở thành tâm điểm của một vòng xoáy căng thẳng mới.

Việt Hà