Căng thẳng leo thang, Tổng thống Ba Lan có hành động gắt với người đồng cấp Ukraine

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki quyết định tước Huân chương Đại bàng

Trắng - phần thưởng cao quý nhất của nước này - đối với Tổng thống Ukraine

Volodymyr Zelensky. (Nguồn: X)

Báo Politico đưa tin, quyết định được công bố ngày 20/6, chỉ ít ngày trước chuyến thăm dự kiến của ông Zelensky tới Ba Lan. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha chỉ trích quyết định của Tổng thống Nawrocki là một “sai lầm chiến lược”.

Kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát năm 2022, Ba Lan là một trong những quốc gia ủng hộ Kiev mạnh mẽ nhất. Tuy nhiên, quan hệ giữa hai nước vẫn bị phủ bóng bởi những tranh cãi lịch sử kéo dài hàng thập niên, đặc biệt liên quan các vụ thảm sát người Ba Lan tại vùng Volhynia trong giai đoạn 1943-1945.

Tâm điểm của cuộc tranh cãi hiện nay là sắc lệnh do Tổng thống Zelensky ký hồi tháng trước, theo đó một đơn vị tác chiến đặc biệt của Ukraine được đặt tên là “Những người hùng của UPA”. Theo Kiev, quyết định này nhằm ghi nhận thành tích chiến đấu của đơn vị trong xung đột với Nga.

Tuy nhiên, tại Ba Lan, UPA gắn liền với ký ức đau thương về chiến dịch thanh lọc sắc tộc khiến hàng chục nghìn người Ba Lan thiệt mạng tại Volhynia trong Thế chiến II. Vì vậy, việc sử dụng tên gọi này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều lực lượng chính trị Ba Lan.

Tổng thống Nawrocki, một sử gia chuyên nghiên cứu các tội ác đối với người Ba Lan trong Thế chiến II cho rằng, việc đặt tên một đơn vị quân đội theo UPA vượt xa phạm vi vấn đề nội bộ của Ukraine.

“Người Ba Lan không thể phản bội sự hy sinh của tổ tiên bằng sự im lặng”, ông tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh quyết định tước huân chương không đồng nghĩa với thay đổi lập trường chiến lược của Warsaw đối với cuộc xung đột tại Ukraine.

Đáp lại, Tổng thống Zelensky khẳng định Ukraine luôn trân trọng sự hỗ trợ và hợp tác của Ba Lan trong cuộc xung đột với Nga. Ông cho biết, Kiev vẫn sẵn sàng đối thoại nhằm tránh những cách diễn giải khác nhau về các chương lịch sử đau thương giữa hai dân tộc.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng, việc tước huân chương đi ngược lại ý nghĩa ban đầu của phần thưởng này, nhấn mạnh: “Chúng tôi tin rằng Huân chương Đại bàng Trắng được trao năm 2023 là để ghi nhận nhân dân và quân đội Ukraine. Đó chính là điều đã được nói vào thời điểm ấy”. Nhà lãnh đạo cũng cho biết đã gửi trả lại huân chương cho Tổng thống Ba Lan.

Huân chương Đại bàng Trắng được Tổng thống Ba Lan khi đó là Andrzej Duda trao cho ông Zelensky năm 2023 nhằm ghi nhận những đóng góp trong việc củng cố quan hệ Ba Lan-Ukraine và vai trò lãnh đạo đất nước sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự.

Theo luật pháp Ba Lan, các phần thưởng cấp nhà nước có thể bị thu hồi nếu người được trao có hành vi khiến họ không còn xứng đáng với danh hiệu đó.

Bảo Minh