Việt Nam đứng thứ 37 thế giới về năng lực cạnh tranh số và AI, xếp thứ ba Đông Nam Á

© Ảnh : TTXVN - Hoàng Trung Hiếu

Việt Nam đạt 78,09 điểm: Không chủ quan thoả mãn

Sự kiện có sự tham dự của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, đại diện các bộ, ngành, địa phương, tổ chức nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và cộng đồng doanh nghiệp. Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới thuộc IMD, cùng các chuyên gia tham gia trực tuyến để giới thiệu phương pháp đánh giá và kết quả xếp hạng.

Theo công bố, ngay trong lần đầu chính thức tham gia WDAIR, Việt Nam đạt 78,09 điểm, đứng thứ 37/70 nền kinh tế, nằm trong nhóm 50 nền kinh tế dẫn đầu. Tại Đông Nam Á, Việt Nam xếp thứ ba trong sáu nền kinh tế được đánh giá, sau Singapore và Malaysia, đồng thời đứng trên Thái Lan, Indonesia và Philippines.

Ở các nội dung thành phần, Việt Nam ghi nhận những thứ hạng đáng chú ý với vị trí thứ 13 về ứng dụng AI, thứ 15 về quản trị số và AI, thứ 21 ở nhóm hiệu quả.

Kết quả này cho thấy những điểm mạnh của Việt Nam trong ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và quản trị số, đồng thời phản ánh những chuyển biến trong quá trình phát triển hạ tầng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá kết quả xếp hạng là một “tin vui” được công bố ngay trước phiên chất vấn của Quốc hội về lĩnh vực khoa học và công nghệ ngày 12/11.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu. © Ảnh : TTXVN - Hoàng Trung Hiếu

Tuy nhiên, ông lưu ý năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo không đơn thuần được đo bằng vị trí trên một bảng xếp hạng, mà còn thể hiện ở khả năng nắm bắt cơ hội, thích ứng trước những biến động và tạo lập lợi thế phát triển của mỗi nền kinh tế.

“Đạt thứ hạng cao không có nghĩa là chúng ta đã hoàn thành mục tiêu về phát triển Chính phủ điện tử và nghiên cứu phát triển AI. Đây là một chỉ số để đánh giá bước đầu về năng lực cạnh tranh số và ứng dụng AI, cho nên chúng ta không chủ quan, không thỏa mãn”, Phó Thủ tướng nói.

Theo ông, kết quả vừa công bố cho thấy những nỗ lực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Việt Nam đang đi đúng hướng. Song điều quan trọng hơn là chuyển hóa thành quả này thành năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, dịch vụ công tốt hơn và chất lượng cuộc sống của người dân được nâng lên.

“KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số suy cho cùng là làm sao bảo đảm sự hài lòng của người dân, của doanh nghiệp, nâng cao năng suất của nền kinh tế và bảo đảm cuộc sống của người dân tốt hơn. Đó là mục tiêu cuối cùng chúng ta cần phải đạt được”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Từ kết quả xếp hạng đến mục tiêu chuyển đổi số quốc gia

Thứ hạng của Việt Nam trong WDAIR 2026 được công bố trong bối cảnh cả nước đang triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm ba nước dẫn đầu Đông Nam Á và nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử, đồng thời thuộc nhóm ba nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu, phát triển AI.

Với vị trí thứ 37 thế giới và thứ ba Đông Nam Á trong bảng xếp hạng năm 2026, Việt Nam bước đầu ghi nhận kết quả phù hợp với định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh số. Tuy nhiên, kết quả của WDAIR không đồng nghĩa tất cả mục tiêu riêng về Chính phủ điện tử và nghiên cứu, phát triển AI đã được hoàn thành.

Thời gian qua, Việt Nam đã đẩy mạnh hoàn thiện hành lang pháp lý và mở rộng hạ tầng số. Đến hết quý III/2026, cả nước có 60.034 trạm 5G, phủ sóng 93,4% dân số; mạng 4G phủ 99,8%, trong khi 86% hộ gia đình sử dụng Internet cáp quang.

Hơn 1,3 triệu km cáp quang đã được triển khai đến toàn bộ xã, phường. Trong năm năm, các doanh nghiệp viễn thông phủ sóng di động cho 3.513 thôn, bản từng thuộc diện lõm sóng, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa các khu vực.

Cùng với phát triển hạ tầng, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý chuyển đổi số. Năm 2026, Luật Chuyển đổi số có hiệu lực, trong khi Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được ban hành nhằm tạo cơ sở kết nối, liên thông và tái sử dụng dữ liệu giữa các hệ thống thông tin.

Những chuyển biến này tạo điều kiện mở rộng ứng dụng công nghệ trong hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng mức độ kết nối mà còn phải nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu, năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.

Nâng cao năng lực ứng dụng và làm chủ AI

Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số thế giới được IMD công bố từ năm 2017. Đến năm 2026, tổ chức này điều chỉnh phương pháp đánh giá, mở rộng phạm vi sang trí tuệ nhân tạo và đổi tên thành Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR).

Báo cáo năm 2026 đánh giá 70 nền kinh tế dựa trên dữ liệu thống kê và khảo sát, xem xét các yếu tố liên quan đến quản trị, hạ tầng công nghệ, hiệu quả, phát triển nhân lực và những giá trị gắn với việc ứng dụng công nghệ.

Theo IMD, bảng xếp hạng phản ánh năng lực và mức độ sẵn sàng của các nền kinh tế trong việc ứng dụng công nghệ số, sử dụng AI hiệu quả và quản trị công nghệ một cách có trách nhiệm. Việc tham gia hệ thống đánh giá quốc tế giúp Việt Nam xác định vị trí tương đối so với các nền kinh tế khác, nhận diện những lợi thế và hạn chế, từ đó có thêm căn cứ xây dựng chính sách phát triển công nghệ.

Trên cơ sở kết quả WDAIR 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp nghiên cứu, đề xuất những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh số, tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và nhân lực, thúc đẩy ứng dụng AI gắn với nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ.