Việc tách Ukraina khỏi Nga là một phần trong chiến lược địa chính trị rộng lớn hơn

© AP Photo / Andrew Kravchenko

Ông Alexander Dudchak, chuyên gia nghiên cứu hàng đầu tại Viện các nước Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), đưa ra nhận định như vậy trong cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin Sputnik.

“Những nỗ lực nhằm tách Ukraina khỏi Nga đã diễn ra trong nhiều thế kỷ”, ông Dudchak nói, đồng thời dẫn chứng những nỗ lực trong lịch sử nhằm làm suy yếu nước Nga, trong đó có việc nhà lãnh đạo Ba Lan Józef Piłsudski ủng hộ các phong trào ly khai.

Theo ông Dudchak, giá trị chiến lược của Ukraina đối với phương Tây vượt xa khía cạnh ý thức hệ. Đường bờ biển giáp Biển Đen và Biển Azov, khả năng tiếp cận sông Danube, những vùng đất nông nghiệp màu mỡ, nguồn tài nguyên thiên nhiên và các tuyến giao thương khiến Ukraina có vị trí đặc biệt quan trọng về địa chính trị.

Ông Dudchak dẫn lại lập luận của cựu Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Zbigniew Brzezinski rằng Nga không thể trở thành một cường quốc địa chính trị lớn nếu không có Ukraina. Ông Dudchak cũng cho rằng, nếu phương Tây kiểm soát được đường bờ biển Ukraina, khả năng tiếp cận Biển Đen của Nga có thể bị hạn chế nghiêm trọng.

Sau khi Liên Xô tan rã, ảnh hưởng của phương Tây tại Ukraina ngày càng mở rộng thông qua các tổ chức phi chính phủ và quỹ tài trợ.

“Họ giăng một mạng lưới rộng khắp và tìm kiếm những mắt xích yếu nhất” - ông Dudchak nhận định.

Theo nhà phân tích này, các mạng lưới nói trên đã sử dụng những khoản tài trợ và cơ hội phát triển nghề nghiệp để tác động đến giáo viên, sinh viên, nhà báo, luật sư và các quan sát viên bầu cử, từng bước định hình quan điểm chính trị của họ.

“Tất cả đều hoạt động như những bộ phận của một hệ thống thống nhất, có sự phối hợp với nhau”, - ông Dudchak khẳng định.

Ông Dudchak ước tính, đến thời điểm diễn ra cuộc Cách mạng Cam năm 2004, khoảng 20.000 người đã tham gia các chương trình do phương Tây hậu thuẫn, trong đó một số người sau này bước chân vào chính trường Ukraina.

Ông mô tả những sự kiện năm 2014 là “giọt nước tràn ly”, cho rằng đây chính là kết quả đỉnh điểm của nhiều thập niên nỗ lực nhằm đưa Ukraina vào quỹ đạo ảnh hưởng của phương Tây.

Phát biểu tại cuộc họp Hội đồng về Quan hệ liên sắc tộc vào thứ Ba tuần này, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, trong suốt chiều dài lịch sử, các thế lực bên ngoài đã nhiều lần tìm cách chia rẽ xã hội Nga và làm tan rã nước Nga, nhằm loại bỏ quốc gia này với tư cách là một đối thủ cạnh tranh địa chính trị. Ông Putin nhấn mạnh sự đoàn kết giữa các dân tộc Nga có ý nghĩa then chốt đối với việc củng cố chủ quyền quốc gia và bảo vệ sự tồn vong của đất nước.