Trạm nghiên cứu biển của Trung tâm Nhiệt đới nằm cạnh khu nghỉ dưỡng lớn nhất Việt Nam

© Sputnik / Taras Ivanov

San hô là hệ sinh thái thiết yếu không chỉ đối với đại dương

Nhóm nghiên cứu của Trung tâm Nhiệt đới đang tập trung vào thực trạng các rạn san hô ven biển Việt Nam, vốn có tầm quan trọng tối cao đối với biển. Các rạn san hô đóng vai trò là "vườn ươm" thiết yếu, cung cấp nơi trú ẩn, kiếm ăn và sinh sản quan trọng cho nhiều sinh vật biển, trong đó có những loài cá có giá trị thương mại cao. Các rạn san hô này cũng là nguồn thực phẩm quý giá trên quy mô công nghiệp. Nếu không có rạn san hô, sẽ không có cá để đánh bắt. Do đó, cần phải phục hồi các rạn san hô. Đây là một nhiệm vụ quy mô lớn và phức tạp, ông Andrey Kuznetsov, Tổng Giám đốc phía Nga của Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga, nhận định trong cuộc phỏng vấn với Sputnik.

Có 150 loài san hô cứng tạo thành "rừng nhiệt đới của đại dương". Hệ sinh thái này hình thành và phát triển qua hàng trăm năm, nhưng có thể bị phá hủy chỉ trong một tuần. Người dân địa phương thường cho rằng nếu cần vôi, họ có thể chặt phá san hô để lấy vôi. Đồng thời, san hô được săn đón trong y học như một vật liệu sinh học ưu việt để tái tạo và ghép xương nhờ cấu trúc xốp tương tự xương người. San hô nghiền có cấu trúc xốp, mao dẫn tương tự như xương người, tạo điều kiện thuận lợi cho việc dẫn tạo xương, cho phép các mạch máu và tế bào xương mới phát triển xuyên qua. Hơn nữa, chỉ có san hô nuôi cấy, chứ không phải san hô trôi dạt vào bờ, mới có khả năng này. San hô đóng vai trò ngày càng quan trọng trong y học hiện đại, đặc biệt là trong lĩnh vực tái tạo xương và điều trị bệnh lý. Các nhà khoa học tại Trung tâm Nhiệt đới đã thành công trong việc nghiên cứu sinh sản nhân tạo và nuôi cấy 20 loài san hô. Tuy nhiên, không phải tất cả các loài san hô đều "được thuần hóa" và không phải tất cả đều có khả năng phát triển trong môi trường nhân tạo. 20 loài này là nền tảng mà trên đó ấu trùng của những loài san hô không thể nuôi cấy nhân tạo sẽ phát triển sau này. Nói cách khác, chúng tôi đã tạo ra nền tảng.

Chúng tôi đã thiết lập hợp tác hiệu quả với Học viện Quân Y Nga trong dự án này, điều này đặc biệt quan trọng trong thời gian chiến dịch quân sự đặc biệt. Và chúng tôi sẽ tiếp tục xây dựng thêm năng lực nuôi cấy san hô, chủ yếu tại Trạm Nghiên cứu và Thử nghiệm biển Đầm Báy thuộc Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga.

Các vấn đề của Trạm Nghiên cứu và Thử nghiệm biển

Trạm nghiên cứu và thử nghiệm biển nằm trên đảo Hòn Tre (đảo lớn nhất gần Nha Trang). Phía đất liền (phía Tây và Tây Nam) của đảo nổi tiếng với quần thể nghỉ dưỡng, giải trí Vinpearl, còn phía biển là trạm nghiên cứu của Trung tâm Nhiệt đới được thành lập vào năm 2007, với các phòng thí nghiệm thủy sinh học và khoa học vật liệu. Diện tích đất liền của trạm là 2 ha, và diện tích ngoài khơi là 1 ha.

Ông Kuznetsov nói với Sputnik: Cơ sở khoa học này được bao quanh bởi các công trình bảo vệ và hệ thống thử nghiệm chuyên dụng. Chúng tôi thực hiện các dự án phục hồi rạn san hô, bao gồm việc thả giá thể reefball ở độ sâu 3-7 mét để cấy ghép, nuôi cấy san hô. Trước đây từng có một rạn san hô khổng lồ ở đó. Hầu hết nó đã bị phá hủy do việc phát triển quá mức các trang trại nuôi lồng, đặc biệt là tôm hùm và mực do người dân địa phương vận hành. Những chiếc lồng này đã dẫn đến sự phá hủy hoàn toàn rạn san hô. Do chất thải từ các làng nổi, chỉ còn lại một phần nhỏ của rạn san hô này trong vùng biển do chúng tôi kiểm soát, và chúng tôi đang bảo vệ nó. Xét cho cùng, rạn san hô là nơi ưa thích để cá tập trung, điều này lại thu hút ngư dân. Ngoài ra, tại khu vực này, chúng tôi nuôi cấy san hô trên khung kim loại được lắp đặt cách đáy biển (vườn ươm nổi), giúp san hô giống (3-4 cm) tránh bị cát vùi lấp và giảm cạnh tranh với sinh vật đáy. Trong vòng ba năm, chúng tôi đã tạo một rạn san hô nhân tạo quy mô nhỏ (2 mét vuông, cao 12 cm) phát triển tốt. Ban đầu, ngư dân thả lưới và lật úp các giàn san hô của chúng tôi. Phải mất một thời gian dài để giải thích điều này cho họ, và cuối cùng, chúng tôi đã làm rõ vấn đề và thay đổi góc nhìn của ngư dân.

Một vấn đề khác của Trạm nghiên cứu biển là thiếu nguồn điện lưới ổn định. Hiện tại, trạm đang sử dụng các tấm pin mặt trời và máy phát điện diesel. Công tác điện khí hóa dự kiến sẽ được thực hiện trong giai đoạn 5 năm tới. Đây là một dự án tốn kém, và phía Việt Nam của Trung tâm Nhiệt đới đang đảm nhận việc này.