Thủ tướng Slovakia yêu cầu EU đền bù số vũ khí đã viện trợ Ukraine

Trong một video đăng trên Facebook ngày 14/6 giờ địa phương, Thủ tướng Slovakia Robert Fico cho biết sẽ nêu vấn đề này tại hội nghị thượng đỉnh EU sắp tới ở Brussels.

“Tại Brussels, tôi sẽ nêu vấn đề bồi thường cho số trang thiết bị quân sự đã được chuyển giao cho Ukraine,” RT dẫn tuyên bố của nhà lãnh đạo Slovakia. Ông Fico cho rằng chính phủ tiền nhiệm của cựu Thủ tướng Eduard Heger đã “nói dối” về các điều khoản liên quan đến việc thay thế số khí tài được viện trợ cho Ukraine.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico. Ảnh: Facebook/Robert Fico

Theo đó, khi xung đột Nga - Ukraine leo thang vào năm 2022, nội các của ông Heger đã phê duyệt việc chuyển giao hàng chục xe tăng và xe chiến đấu bộ binh có nguồn gốc từ thời Liên Xô cho Ukraine. Gói viện trợ còn bao gồm các tiêm kích MiG-29 và hệ thống tên lửa phòng không S-300.

Theo Viện Kinh tế Thế giới Kiel của Đức, Bratislava đã chuyển giao cho Kiev số trang thiết bị quân sự trị giá khoảng 700 triệu euro (809,8 triệu USD) trong giai đoạn 2022 - 2023.

Đổi lại, theo thỏa thuận mà chính phủ của ông Heger ký kết, số khí tài này sẽ được thay thế bằng các thiết bị quân sự do phương Tây sản xuất, chủ yếu từ Đức. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Slovakia khi đó cho rằng cam kết của Berlin là chưa thỏa đáng khi chỉ thay thế khoảng một nửa số trang thiết bị mà Bratislava đã chuyển giao cho Kiev.

Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2023, Thủ tướng Fico đã đình chỉ mọi hoạt động viện trợ quân sự và chuyển giao vũ khí do Nhà nước Slovakia tài trợ cho Kiev. Ông nhiều lần cho rằng chính phủ tiền nhiệm đã khiến Slovakia “gần như không còn khả năng tự vệ” khi chuyển giao các máy bay chiến đấu và hệ thống phòng không.

Không chỉ phản đối chính sách viện trợ quân sự cho Kiev, ông Fico cũng chỉ trích cách tiếp cận của EU đối với Nga, bao gồm các biện pháp trừng phạt nhằm vào Moscow. Ông là nhà lãnh đạo duy nhất của EU tham dự các hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng tại Moscow trong năm nay, nơi ông cảnh báo về nguy cơ xuất hiện một “Bức màn Sắt mới” và kêu gọi nối lại đối thoại.

Theo nhà lãnh đạo Slovakia, việc EU từ chối đối thoại với Nga đang gây tổn hại cho chính khối này, khiến các quốc gia thành viên phải đối mặt với chi phí năng lượng tăng cao sau khi hoạt động nhập khẩu dầu khí từ Nga bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt.

Đề cập đến các cuộc trao đổi gần đây với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, ông Fico mô tả các cuộc thảo luận là “đầy thất vọng”. Ông đồng thời cho rằng EU đang quyết tâm “tiến hành một cuộc chiến” chống Nga “đến người lính Ukraine cuối cùng và đồng Euro cuối cùng”, bất chấp tình trạng “suy giảm năng lực cạnh tranh” và “giá năng lượng cực kỳ cao” của khối.

Về phần mình, giới chức Nga nhiều lần khẳng định nước này “chưa bao giờ từ chối đối thoại”, đồng thời cáo buộc các nước phương Tây hậu thuẫn Kiev theo đuổi chính sách thúc đẩy Ukraine tiếp tục chiến đấu và làm suy yếu các nỗ lực hòa bình.

Đỗ Thảo