Thời tiết lạnh khiến Internet Starlink của Ukraine lộ “gót chân Achilles”

Những chiếc máy bay không người lái (UAV) trinh sát, trang bị camera ảnh nhiệt, sẽ hoạt động hiệu quả hơn nhiều vào mùa đông so với thời tiết ấm áp. Cụ thể, thời tiết mùa đông giúp UAV của Nga có thể nhanh chóng xác định vị trí và phá hủy các trạm Internet đầu cuối Starlink của Quân đội Ukraine (AFU), được sử dụng để liên lạc qua mạng internet và chỉ huy, kiểm soát.

Trang Military Review của Nga, dẫn lời một chỉ huy trung đội UAV, thuộc Cụm Vostok của Quân đội Nga (RFAF), mang mật danh "Bilbo" cho biết, trong điều kiện thời tiết lạnh của mùa đông, giúp UAV trang bị camera ảnh nhiệt có thể giúp dễ dàng phát hiện mục tiêu, khi cả con người và thiết bị liên lạc của đối phương, như Starlink, đều tỏa ra rất nhiều nhiệt.

Thông tin trên cũng đã được Bộ Quốc phòng Nga báo cáo, trích lời "Bilbo" lưu ý rằng khi nhiệt độ không khí giảm, hình ảnh nhiệt giúp phân biệt người và khí tài điện tử đang hoạt động tốt hơn, dựa trên nhiệt lượng chúng phát ra.

Do đó, vào mùa đông, khi nhiệt độ môi trường xuống thấp, việc phát hiện các vị trí thông tin liên lạc và sở chỉ huy của Ukraine sử dụng thiết bị đầu cuối vệ tinh Starlink, để chỉ huy các đơn vị trở nên dễ dàng hơn. Sau khi phát hiện các mục tiêu như vậy bằng hình ảnh nhiệt, UAV Nga sẽ truyền tọa độ của chúng, và các cuộc tấn công bằng pháo binh, UAV FPV hoặc thậm chí là tên lửa, ngay lập tức dội hỏa lực vào vị trí.

Bộ Quốc phòng Nga cũng cho biết thêm rằng. mùa đông cũng giúp dễ dàng hơn trong việc chống lại UAV của Ukraine, bao gồm cả UAV đa trục hạng nặng kiểu Baba Yaga của Ukraine, chuyên dùng để tiếp tế hoặc thậm chí là thả bom.

Trước đó, các nhà báo của hãng tin Pháp AP cho biết, các kỹ sư Nga được cho là đang phát triển vũ khí chống vệ tinh để tấn công trong không gian vũ trụ. Họ cho rằng Quân đội Nga dự định sử dụng chúng để bắn hạ các vệ tinh Starlink.

Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột Nga-Ukraine, phía Nga cũng đã gây nhiễu thành công hệ thống Starlink; tuy nhiên, sau đó công ty SpaceX, chủ sở hữu của Starlink, đã nâng cấp phần mềm, khiến hệ thống tác chiến điện tử của Nga trở nên “bất lực”.

Khi xung đột kéo dài, Nga bắt đầu điều chỉnh cách tiếp cận. Thay vì chỉ tìm cách gây nhiễu hoặc đe dọa tấn công hệ thống Starlink, Moscow nhận ra một lựa chọn thực dụng hơn: sử dụng chính công nghệ mà Ukraine đang khai thác.

Lập luận của Điện Kremlin khá rõ ràng: nếu một hệ thống vệ tinh dân sự có thể được Ukraine sử dụng trong chiến đấu mà không khiến SpaceX trở thành "bên tham chiến", thì Nga cũng có thể làm điều tương tự. Từ đó, các thiết bị đầu cuối Starlink dần được tích hợp lên UAV tấn công tầm xa của Nga.

Trên chiến trường Ukraine hiện tại, không chỉ có AFU sử dụng hệ thống Starlink vào chiến đấu, mà có cả Quân đội Nga (RFAF). Theo trang The National Interest (NI) của Mỹ, Nga đã đẩy Mỹ vào thế “bế tắc”, bằng cách sử dụng các thiết bị đầu cuối liên lạc vệ tinh Starlink trên UAV tấn công tầm xa của Nga.

National Interest lưu ý rằng, việc sử dụng các thiết bị đầu cuối liên lạc vệ tinh Starlink là một lợi thế cho Ukraine vào đầu cuộc chiến, nhưng hiện đã trở thành một vấn đề nan giải đối với Kyiv và các nhà tài trợ phương Tây của họ. Lý do, đó là người Nga đơn giản chỉ lợi dụng một “kẽ hở kỳ lạ” do người Mỹ tạo ra, khi cho phép một trong những công ty của họ, SpaceX, tham gia vào các hoạt động quân sự mà không bị coi là bên tham chiến.

Với lý do rằng Starlink khó có thể phản đối, nếu Ukraine đã sử dụng dịch vụ của họ, và RFAF bắt đầu triển khai Starlink trên các UAV tấn công tầm xa của mình. Tác giả bài báo cho biết thêm rằng, điều này giúp RFAF tránh được phần lớn sự gây nhiễu sóng điện từ, mà người Ukraine sử dụng để làm giảm hiệu quả của UAV của Nga tấn công các vị trí của họ.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào liên lạc vô tuyến truyền thống dễ bị chế áp, UAV Nga có thể duy trì kết nối ổn định ở khoảng cách xa, ngay cả khi bay sâu vào khu vực do Ukraine kiểm soát. Và hiện tại, Starlink không thể cắt đứt quyền truy cập của Nga vào hệ thống của mình mà không làm giảm quyền truy cập của Ukraine. Điều này, như NI nhấn mạnh, là một mớ “hỗn độn hoàn toàn”.

Theo các nguồn tin từ Kiev, ban đầu việc lắp đặt Starlink trên UAV Nga còn mang tính thử nghiệm, thô sơ và thiếu đồng bộ. Nhưng theo thời gian, quá trình tích hợp đã trở nên bài bản hơn, đến mức hiệu quả tác chiến của các UAV này được cho là đã tăng lên “gấp mười lần”.

Người Ukraine đã khéo léo sử dụng một thủ đoạn để tránh bị Nga chế áp điện tử ngay từ đầu cuộc chiến. Người Nga đã phát hiện ra thủ đoạn này và buộc người Ukraine phải chấp nhận.

Giờ đây, nếu NATO muốn làm suy yếu việc vận hành UAV tấn công tầm xa của Nga, họ sẽ phải yêu cầu Musk ngừng hệ thống Starlink trên không phận Ukraine, điều đó có nghĩa là Ukraine cũng sẽ ngừng sử dụng Starlink. Và điều này sẽ càng làm suy yếu hiệu quả chiến đấu của hệ thống phòng thủ Ukraine; NI kết luận.

Một trong những ví dụ rõ nét nhất là UAV tấn công Molniya-2 của Nga. Một chiếc Molniya-2 bị bắn hạ đã được AFU thu hồi và trưng bày. Trên xác chiếc UAV này, các kỹ thuật viên phát hiện một thiết bị đầu cuối vệ tinh Starlink được tích hợp trực tiếp, giúp UAV duy trì liên lạc với người điều khiển trong suốt hành trình bay tới mục tiêu.

Các nguồn tin Ukraine cũng cho rằng, kỹ sư Nga đã kết hợp Starlink với các bộ xử lý mạnh và cảm biến hình ảnh chất lượng cao, giúp UAV có khả năng phát hiện, nhận dạng và tấn công mục tiêu với mức độ tự động hóa ngày càng cao.

Tiến Minh