Thị trường kim loại rung chuyển sau khi Iran tấn công các nhà máy luyện kim

Các thỏi nhôm tại nhà máy Aluminium Bahrain ở Bahrain. Ảnh: Getty Images

Theo CNBC, trong phiên giao dịch đầu tuần, hợp đồng nhôm tương lai trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) có thời điểm tăng vọt 5,5%, chạm mức 3.492 USD mỗi tấn - vùng giá gần nhất được ghi nhận vào tháng 4/2022. Dù hạ nhiệt nhẹ trong phiên chiều, giá vẫn cao hơn 3,5% so với trước đó, ở mức 3.381 USD mỗi tấn. Tính từ khi xung đột leo thang cuối tháng 2, giá nhôm đã tăng khoảng 10%, bất chấp một đợt điều chỉnh ngắn vào tuần trước do lo ngại suy thoái kinh tế toàn cầu.

Nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn nghiêm trọng

Căng thẳng leo thang sau khi hai nhà sản xuất lớn trong khu vực vùng Vịnh là Emirates Global Aluminium (EGA) và Aluminium Bahrain trở thành mục tiêu tấn công bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa của Iran vào cuối tuần qua. Theo thông báo từ EGA, nhà máy luyện nhôm Al Taweelah của họ đã chịu thiệt hại đáng kể, khiến nhiều người bị thương.

Giám đốc điều hành Abdulnasser Bin Kalban cho biết doanh nghiệp đang đánh giá mức độ thiệt hại, đồng thời nhấn mạnh an toàn của nhân viên là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, sự cố này càng làm trầm trọng thêm những gián đoạn nguồn cung vốn đã kéo dài suốt một tháng qua tại khu vực.

Hiện khoảng 9% nguồn cung nhôm toàn cầu đến từ vùng Vịnh. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp tại đây gần như không thể xuất khẩu do Iran kiểm soát Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiến lược của thế giới. Riêng nhà máy bị ảnh hưởng của EGA từng sản xuất tới 1,6 triệu tấn nhôm trong năm 2025.

Cú sốc lan rộng toàn cầu

Các chuyên gia cảnh báo tác động của sự kiện không chỉ dừng lại ở khu vực Trung Đông mà đang lan rộng ra toàn bộ thị trường kim loại. Theo bà April Kaye Soriano, chuyên gia phân tích nhôm tại S&P Global Energy, các cuộc tấn công đã tạo ra làn sóng chấn động trên thị trường toàn cầu, làm gia tăng nguy cơ thiếu nguồn cung nghiêm trọng.

“Nếu thiệt hại kéo dài, thị trường có thể nhanh chóng chuyển từ trạng thái tạm thời sang phản ánh kỳ vọng nguồn cung thắt chặt và giá cao hơn”, bà nhận định.

Ở góc nhìn khác, bà Joyce Li, chiến lược gia hàng hóa tại Macquarie Group, cho rằng ngay cả trước khi xảy ra các cuộc tấn công, thị trường đã dự báo công suất sản xuất bị cắt giảm khoảng 20%, tương đương 800.000 - 900.000 tấn trong năm 2026. Theo bà, mức gián đoạn hiện tại đủ để đẩy thị trường nhôm toàn cầu rơi vào trạng thái thiếu hụt trong cả năm, trong bối cảnh tình hình vẫn đang diễn biến khó lường.

Trung Quốc có thể đóng vai trò “giải cứu”?

Nhôm là vật liệu thiết yếu trong nhiều ngành như điện tử, giao thông, xây dựng, năng lượng mặt trời và đóng gói. Trong bối cảnh nguồn cung bị siết chặt, vai trò của Trung Quốc, quốc gia sản xuất nhôm lớn nhất thế giới, đang được đặc biệt chú ý.

Hiện Trung Quốc duy trì sản lượng ở mức khoảng 45,5 triệu tấn mỗi năm nhằm kiểm soát phát thải và tránh dư thừa công suất. Một số chuyên gia cho rằng nước này có thể tăng sản lượng để hạ nhiệt giá toàn cầu nếu cần thiết.

Ông Artem Volynets, CEO của ACG Metals, nhận định nếu chính phủ Trung Quốc cho rằng giá quá cao, họ hoàn toàn có thể khởi động lại các nhà máy luyện nhôm đang ngừng hoạt động, qua đó nhanh chóng bổ sung nguồn cung cho thị trường.

Tuy nhiên, quan điểm này không được tất cả đồng thuận. Bà Soriano cho rằng khả năng tăng sản lượng của Trung Quốc là có giới hạn, đồng thời cảnh báo thị trường vẫn dễ tổn thương trước các cú sốc mới, đặc biệt nếu xung đột lan sang các chuỗi cung ứng kim loại khác.

Diễn biến hiện tại cho thấy thị trường nhôm toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, khi các yếu tố địa chính trị tiếp tục chi phối mạnh mẽ cung cầu và triển vọng giá trong thời gian tới.

Bảo Hân