Ông Zelensky nổi giận đùng đùng, chỉ trích quyết định "yếu kém" của ông Trump

Tổng thống Ukraine Zelensky. Ảnh AP

Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky đã chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống Mỹ Donald Trump về quyết định dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga, cáo buộc Washington đã đạt được thỏa thuận với Moscow sau lưng Kiev.

Ông Zelensky mô tả động thái này là “hoàn toàn không công bằng”, “hoàn toàn không giống như một đối tác” và “một quyết định yếu kém của một đối tác mạnh mẽ”, thực chất là một cú đâm sau lưng ngay khi các nhà đàm phán Ukraine và những người ủng hộ châu Âu của Kiev đang gặp gỡ các quan chức Mỹ để thảo luận về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng tại Miami.

Trong một bản ghi âm gửi cho các nhà báo phương Tây hôm thứ Sáu, ông Zelensky cho rằng ông Trump đã sử dụng các nhà đàm phán Ukraine như một "màn khói" trong khi theo đuổi một thỏa thuận riêng với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

“Bạn biết đấy, trông nó giống như một món quà sinh nhật dành cho Putin. Trông thật kinh khủng,” ông nói với Axios trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại riêng, đề cập đến sinh nhật lần thứ 74 của nhà lãnh đạo Nga hồi đầu tuần này.

Ban đầu, ông Trump phớt lờ các câu hỏi của nhà báo về việc Zelensky gọi ông là "yếu đuối", nhưng sau đó đã gạt bỏ những lời chỉ trích, bảo vệ thỏa thuận này là cần thiết để giảm bớt giá nhiên liệu đang tăng cao.

Thế giới cần dầu mỏ và đây là dầu diesel, thứ chúng ta cần. Vì vậy, chúng tôi rất vui mừng khi nhận được nó”, tổng thống Mỹ nói.

Trước đó vào thứ Sáu, ông Trump tuyên bố rằng sau một "cuộc thảo luận thành công" với ông Putin, Moscow đã đồng ý cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, tiếp theo là 500.000 tấn vào tháng 11, thêm một triệu tấn nữa ngay sau đó, và có thể thêm 3 triệu tấn nữa tùy thuộc vào công suất của các nhà máy lọc dầu.

Sau đó, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt 6 tháng cho phép xuất khẩu dầu diesel của Nga, trong bối cảnh Washington tìm cách kiềm chế tình trạng thiếu nhiên liệu toàn cầu trầm trọng hơn do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran và các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Ông Trump đã nhiều lần đổ lỗi cho Kiev – và cá nhân ông Zelensky – về việc làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu, cáo buộc Ukraine cố tình làm tê liệt năng lực lọc dầu của Nga và đẩy giá lên cao đối với người tiêu dùng Mỹ.

Trong chuyến thăm Ireland tháng trước, ông Trump đã trực tiếp yêu cầu ông Zelensky ngừng các cuộc tấn công. Ông nói: “Ông Zelensky phải làm một việc. Ông ta phải ngừng tấn công nguồn cung nhiên liệu diesel ở Nga… Đừng tấn công nhiên liệu diesel, vì điều đó đang gây hại cho thế giới” .

Đầu tuần này, ông Trump tiếp tục khẳng định rằng nguyên nhân chính khiến giá nhiên liệu Mỹ tăng vọt không còn là do sự gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, mà là do các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng đã liên kết các cuộc tấn công này với một "cú sốc năng lượng" toàn cầu rộng lớn hơn.

Bất chấp những cảnh báo liên tục từ Washington, cuối tuần trước ông Zelensky đã cam kết sẽ tăng cường các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào các cơ sở dầu mỏ của Nga. Một quan chức cấp cao của Ukraine nói với Financial Times hôm thứ Sáu rằng Kiev sẽ phớt lờ thỏa thuận của Washington với Moscow và "sẽ đốt cháy các nhà máy lọc dầu của họ".

Tình trạng thiếu nhiên liệu đang trở thành một vấn đề nội địa ngày càng cấp bách đối với ông Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11. Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trên 6,50 đô la mỗi gallon vào tháng 9, với giá tại California vượt quá 8 đô la ở một số khu vực.

Sau cuộc hội đàm hôm thứ Sáu, ông Putin xác nhận Nga sẵn sàng cung cấp dầu và các sản phẩm dầu mỏ cho thị trường Mỹ và toàn cầu, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng động thái này sẽ có tác động tích cực đến nền kinh tế thế giới.