Nguồn gốc Ngày Quốc tế Phụ nữ 8.3

Từ phong trào đấu tranh của nữ công nhân Mỹ

Một cuộc tuần hành đòi quyền bình đẳng cho phụ nữ. Ảnh internet

Theo nhiều tài liệu lịch sử, nguồn gốc của Ngày Quốc tế Phụ nữ bắt đầu từ phong trào đấu tranh của nữ công nhân tại Mỹ. Năm 1908, khoảng 15.000 phụ nữ đã tuần hành tại thành phố New York, yêu cầu cải thiện điều kiện lao động, tăng lương, giảm giờ làm và đòi quyền bầu cử.

Từ những cuộc đấu tranh đó, Đảng Xã hội Mỹ đã tổ chức Ngày Phụ nữ Quốc gia đầu tiên vào ngày 28.2.1909. Sự kiện này sau đó được duy trì hằng năm tại Mỹ vào Chủ nhật cuối cùng của tháng Hai cho đến năm 1913.

Những phong trào này đã tạo tiếng vang lớn, trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào đấu tranh của phụ nữ lao động ở nhiều quốc gia khác, đặc biệt trong bối cảnh các phong trào công nhân và đòi quyền dân chủ đang phát triển mạnh ở châu Âu đầu thế kỷ XX.

Đề xuất thành lập Ngày Quốc tế Phụ nữ

Ý tưởng về một ngày quốc tế dành cho phụ nữ được đưa ra tại Hội nghị Phụ nữ quốc tế của phong trào xã hội chủ nghĩa tổ chức tại Copenhagen (Đan Mạch) năm 1910.

Tại Hội nghị, nhà hoạt động người Đức Clara Zetkin đề xuất chọn một ngày quốc tế nhằm tôn vinh phụ nữ và thúc đẩy cuộc đấu tranh vì quyền bình đẳng.

Đề xuất này nhận được sự ủng hộ của 100 đại biểu đến từ 17 quốc gia, và Hội nghị đã thống nhất chọn ngày 8.3 làm Ngày Quốc tế Phụ nữ, với các mục tiêu như đòi quyền bầu cử, cải thiện điều kiện lao động và bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em.

Một bước ngoặt quan trọng diễn ra vào năm 1917, khi phụ nữ Nga tổ chức cuộc đình công lớn với khẩu hiệu “bánh mì và hòa bình” nhằm phản đối chiến tranh và tình trạng thiếu lương thực trong bối cảnh Thế chiến thứ nhất. Cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 23.2 theo lịch Julian (lịch Nga sử dụng khi đó), tương ứng ngày 8.3 theo lịch Gregory (dương lịch). Sự kiện này có ảnh hưởng lớn và từ đó ngày 8.3 dần được nhiều quốc gia chọn làm ngày kỷ niệm phong trào phụ nữ.

Liên Hợp Quốc chính thức hóa ngày 8.3

Sau nhiều thập niên được tổ chức rộng rãi tại nhiều quốc gia, Liên Hợp Quốc bắt đầu kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ từ năm 1975, nhân Năm Quốc tế Phụ nữ.

Đến năm 1977, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết mời các quốc gia thành viên chọn một ngày trong năm, phổ biến là 8.3, làm Ngày của Liên Hợp Quốc về quyền phụ nữ và hòa bình quốc tế.

Từ đó, ngày 8.3 trở thành dịp để cộng đồng quốc tế nhìn nhận những thành tựu của phụ nữ trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; đồng thời tiếp tục thúc đẩy mục tiêu bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trên phạm vi toàn cầu.

Ý nghĩa ngày 8.3 tại Việt Nam

Tại Việt Nam, Ngày Quốc tế Phụ nữ 8.3 còn gắn với truyền thống tôn vinh phụ nữ trong lịch sử dân tộc, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng - biểu tượng cho tinh thần quật cường của phụ nữ Việt Nam.

Trong các giai đoạn cách mạng, phụ nữ Việt Nam luôn đóng vai trò quan trọng trong đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ.”

Ngày nay, 8.3 tại Việt Nam được tổ chức với nhiều hoạt động tôn vinh, tri ân và khẳng định vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội, đồng thời tiếp tục thúc đẩy các mục tiêu bình đẳng giới và phát triển bền vững.

Tuấn Đông