Nga tăng ngân sách quốc phòng kỷ lục khiến Ukraine "ngồi trên đống lửa"

Nga tăng ngân sách quốc phòng kỷ lục

Hình ảnh một đồng rúp Nga. Ảnh BBC News.

Tờ Kyiv Post đưa tin, theo kế hoạch, Nga sẽ dành 17,1 nghìn tỷ ruble (khoảng 202,6 tỷ USD) cho quốc phòng trong năm 2027, tương đương khoảng 35% tổng chi tiêu ngân sách liên bang. Đây là tỷ trọng chưa từng có trong thời kỳ hậu Liên Xô.

Theo các tài liệu chính phủ được Reuters tiếp cận và số liệu do The Moscow Times dẫn, khoản chi dự kiến này cao hơn khoảng 27% so với mức 13,5 nghìn tỷ ruble từng được dự toán cho quốc phòng năm 2027, đồng thời tăng khoảng 32% so với 12,9 nghìn tỷ ruble được phân bổ trong ngân sách năm 2026.

The Moscow Times cho biết, chi tiêu quốc phòng dự kiến chiếm khoảng 35% tổng chi ngân sách liên bang của Nga trong năm tới, lập kỷ lục kể từ khi Liên Xô tan rã.

Dự thảo ngân sách 3 năm của Nga được chính phủ thông qua trong tuần này và dự kiến được trình lên Duma Quốc gia trước ngày 1/10.

Moscow dường như cũng chưa có kế hoạch cắt giảm đáng kể chi tiêu quân sự sau năm 2027. Dự thảo ngân sách phân bổ 16,6 nghìn tỷ ruble cho quốc phòng vào năm 2028 và 16,3 nghìn tỷ ruble vào năm 2029.

Đáng chú ý, nếu cộng cả khoản chi cho hạng mục “An ninh quốc gia” – bao gồm Bộ Nội vụ, Vệ binh Quốc gia và các cơ quan an ninh – tổng chi cho bộ máy quốc phòng và an ninh của Nga trong năm 2027 sẽ lên tới 21,4 nghìn tỷ ruble (khoảng 253 tỷ USD), tương đương 43,9% tổng chi tiêu ngân sách.

Việc tăng mạnh chi tiêu quân sự diễn ra trong bối cảnh Bộ Tài chính Nga đã hạ dự báo nguồn thu từ dầu mỏ và khí đốt năm 2026 xuống còn 7,6 nghìn tỷ ruble, từ mức 8,9 nghìn tỷ ruble trước đó.

Chính phủ Nga dự kiến thâm hụt ngân sách năm 2026 sẽ lên tới 3,2% GDP, tăng gấp đôi so với mức dự báo trước đó là 1,6%. Tổng chi tiêu của chính phủ được dự báo tăng 13,2%, lên 48,6 nghìn tỷ ruble (576 tỷ USD), tương đương 20,9% GDP.

Nợ công của Nga cũng được dự báo tăng lên 21,7% GDP vào năm 2027, từ mức 19,9% năm 2026, vượt ngưỡng 20% mà giới chức Nga trước đây từng xem là mức an toàn.

Chi phí chiến tranh có thể lên gần 900 tỷ USD

Khoản ngân sách quốc phòng kỷ lục mới được đưa ra sau nhiều năm Nga dành nguồn lực lớn cho cuộc chiến.

Theo tính toán của Janis Kluge, chuyên gia kinh tế tại Viện Các vấn đề quốc tế và an ninh Đức, Nga đã chi khoảng 57 nghìn tỷ ruble (676 tỷ USD) cho chiến tranh và các khoản liên quan từ đầu năm 2022 đến giữa năm 2026.

Theo The Moscow Times, con số này tương đương khoảng 28% GDP hiện tại của Nga và lớn hơn tổng nguồn kinh phí mà nước này dành cho toàn bộ hệ thống giáo dục đại học trong hơn 3 thập kỷ.

Nếu mức chi tiêu hiện tại tiếp tục được duy trì, tổng chi phí liên quan đến chiến tranh của Nga có thể lên khoảng 74 nghìn tỷ ruble, tương đương khoảng 876 tỷ USD, vào cuối năm 2027.

Con số này sẽ vượt giá trị dự trữ vàng và ngoại tệ của Nga, vốn ở mức khoảng 748,2 tỷ USD.

Ukraine cũng đối mặt áp lực tài chính lớn

Trong khi đó, Ukraine cũng đang phải đối mặt với thâm hụt ngân sách rất lớn do chi phí chiến tranh, khi ngân sách năm 2026 dự kiến cần khoảng 2.079 tỷ hryvnia (khoảng 47 tỷ USD) hỗ trợ tài chính từ bên ngoài, trong khi chi quốc phòng và an ninh lên tới 2.807 tỷ hryvnia, tương đương 27,2% GDP, Bộ Tài chính Ukraine cho hay.

Các đồng minh phương Tây tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước Ukraine, với nguồn hỗ trợ đến từ EU, G7, IMF, Ngân hàng Thế giới, Anh và các đối tác khác; riêng nhu cầu tài chính quốc tế của Kyiv cho năm 2027 được ước tính khoảng 52,6 tỷ USD.

EU hiện là nguồn hỗ trợ tài chính lớn nhất, đã huy động 110,3 tỷ euro từ ngân sách EU cho Ukraine, trong đó riêng hỗ trợ tài chính vĩ mô giai đoạn 2022-2026 đạt 43,3 tỷ euro.

Đáng chú ý, tháng 4/2026 EU nhất trí khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine trong năm 2026-2027, gồm 30 tỷ euro hỗ trợ kinh tế-ngân sách và 60 tỷ euro dành cho quốc phòng; đến tháng 9, EU đã giải ngân gần 15 tỷ euro trong khuôn khổ này, theo Hội đồng Châu Âu.

Tuy nhiên, áp lực tài chính của Kiev vẫn rất lớn: Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đang tìm thêm 27 tỷ USD trong năm 2026 để đáp ứng nhu cầu quốc phòng, trong khi Bộ Tài chính cảnh báo một phần 32,6 tỷ USD trong nhu cầu tài chính quốc tế năm 2027 vẫn chưa được bảo đảm.

Phương Đăng