Nga đổi chiến thuật tên lửa, trút bão "thần chết" RM48U xuống Ukraine khi Kiev cạn lá chắn Patriot

Hậu quả một cuộc tấn công của Nga ở Ukraine. Ảnh Guardian 

Các nhà điều tra Ukraine cho biết, trong một cuộc tấn công gần đây vào cơ sở công nghiệp của nước này, Nga không sử dụng tên lửa đạn đạo Iskander chủ lực, mà thay vào đó là RM48U - một loại tên lửa kém chính xác hơn vốn được phát triển làm mục tiêu huấn luyện cho các kíp phòng không. Việc sử dụng RM48U giúp Nga tăng cường chiến dịch không kích trong khi vẫn bảo toàn được các tên lửa mạnh mẽ hơn cho tương lai.

Dữ liệu chính thức của Ukraine do Reuters xem xét cho thấy, hơn một nửa trong số 228 tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm phóng vào Ukraine trong tháng 7 và 8 ngày đầu tháng 8 là RM48U.

Riêng tháng 7, các nhà phân tích quân sự ghi nhận 87 vụ phóng RM48U trong tổng số 158 đợt tấn công. Điều này cho thấy Moscow đang dùng vũ khí rẻ và ít chính xác hơn để duy trì số lượng tấn công, đồng thời cất giữ các hệ thống tinh vi.

Chiến lược tên lửa của Nga

Sự dịch chuyển này xuất phát từ những hạn chế về sản xuất và kho dự trữ. Chuyên gia Sidharth Kaushal từ Viện Dịch vụ Thống nhất Hoàng gia cho biết RM48U giúp Nga tiết kiệm các tên lửa cao cấp như Iskander, đồng thời buộc Ukraine phải tiêu tốn các quả đạn đánh chặn khan hiếm để đối phó cho một chiến dịch đạn đạo cường độ cao hơn vào mùa đông.

Khi các cuộc tấn công bằng RM48U tăng trong tháng 7, số lượng Iskander sử dụng đã giảm xuống còn 38, so với hơn 100 của tháng trước. Nga đang áp dụng phương pháp tiếp cận theo tầng: hệ thống kém chính xác hơn tạo áp lực lớn lên phòng không đối phương, trong khi tên lửa tiên tiến được giữ lại cho các mục tiêu ưu tiên cao. Ngay cả vũ khí hạn chế về độ chính xác cũng gây thiệt hại nghiêm trọng khi phóng vào khu vực dân cư hoặc công nghiệp.

Mối đe dọa với hệ thống phòng không Ukraine

Được phóng từ hệ thống S-400 của Nga, RM48U di chuyển tốc độ cao theo quỹ đạo đạn đạo nhưng kém uy lực và kém chính xác hơn Iskander, với độ lệch mục tiêu trung bình khoảng 300 mét và đầu đạn phát tán mảnh kim loại trên diện rộng.

Quy mô chiến dịch tấn công của Nga cũng tăng vọt. Tháng 7 ghi nhận số vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm cao nhất từ khi chiến sự bùng nổ năm 2022 với 158 đợt (gồm 87 vụ RM48U), và tiếp tục duy trì với 70 đợt trong 8 ngày đầu tháng 8.

Chiến dịch này diễn ra song song với các cuộc tấn công drone tầm xa của Ukraine nhắm vào cơ sở lọc dầu và tàu bè Nga. Hậu quả nhân đạo rất nặng nề: Liên Hợp Quốc ghi nhận 437 thường dân thiệt mạng tại Ukraine trong tháng 7, mức cao nhất kể từ đầu cuộc chiến.

Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga khẳng định họ nhắm vào cơ sở hạ tầng quân sự và kho chứa linh kiện drone, đồng thời không trả lời các câu hỏi về RM48U.

Bảo tồn tên lửa và sự thiếu hụt Patriot của Kiev

Viện Nghiên cứu Chiến tranh ước tính Nga có khoảng 100 quả Iskander so với 400 quả RM48U, bên cạnh các loại tên lửa Triều Tiên KN-23, KN-24 và vũ khí siêu vượt âm Zircon, Kinzhal.

Ông Kaushal ước tính Nga sản xuất khoảng 750 quả Iskander mỗi năm nhưng bị giới hạn bởi động cơ tên lửa nhiên liệu rắn. Tổng cục Tình báo Ukraine cho biết Nga dự định tăng gấp đôi sản lượng RM48U lên 480 tên lửa trong năm nay.

Đối với Kiev, thách thức lớn là khả năng đánh chặn suy giảm khi Ukraine cho biết đã gần cạn kiệt tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất. Tình trạng thiếu hụt càng trầm trọng hơn do nhu cầu gia tăng từ các cuộc xung đột liên quan đến Iran. Tổng thống Volodymyr Zelensky tiếp tục kêu gọi viện trợ hệ thống Patriot sau các cuộc tấn công ngày 5 tháng 8, nhấn mạnh các tên lửa đánh chặn có thể cứu sống nhiều người.

Khi bước sang mùa đông tiếp theo, chiến lược kết hợp RM48U giá rẻ với vũ khí siêu vượt âm tiên tiến của Nga buộc Kiev phải đối mặt với bài toán khó: tiêu tốn tên lửa đánh chặn khan hiếm cho các mối đe dọa nhỏ hay giữ lại cho các mục tiêu nguy hiểm hơn. Việc bổ sung hệ thống phòng không giờ đây đóng vai trò quyết định đối với tương lai của cuộc xung đột.

Phương Đăng - Kyivpost