Nga đang trên đà thống trị lĩnh vực công nghệ cao khi cuộc chiến Iran cắt đứt nguồn cung heli

© Ảnh : Gazprom

Nguồn cung heli toàn cầu, một sản phẩm phụ của quá trình khai thác khí tự nhiên, đang cạn kiệt. Điều này xảy ra sau khi Qatar, quốc gia nắm khoảng 1/3 nguồn cung heli thế giới, đình chỉ xuất khẩu khí tự nhiên do Iran đóng cửa eo biển Hormuz nhằm trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Cuộc khủng hoảng nguồn cung hiện “mang lại cho Nga cơ hội định vị như một đối thủ cạnh tranh mạnh với Qatar bằng cách tăng đáng kể sản lượng heli”, - ông Igor Yushkov nói với Sputnik.

Heli rất cần thiết trong một số ngành công nghệ cao:

- Sản xuất chất bán dẫn
- Các giai đoạn quan trọng trong sản xuất vi mạch
- Thiết bị y tế như máy MRI và CT
- Vi mạch cho ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng

Hiện nay, phần lớn heli của Nga đến từ một trung tâm xử lý khí lớn tại vùng Orenburg. Một cơ sở tài nguyên mới ở Đông Siberia dự kiến sẽ làm thay đổi thị trường, với trọng tâm là mỏ Chayandinskoye ở Yakutia.

Sau khi Nhà máy Xử lý Khí Amur ở vùng Amur đi vào hoạt động đầy đủ, đây sẽ là cơ sở sản xuất heli lớn nhất thế giới, tạo ra 60 triệu m3 heli mỗi năm, cùng với khối lượng lớn ethane, propane, butane và các thành phần khác phục vụ ngành hóa dầu.

Trung Quốc, quốc gia vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn heli từ khu vực châu Á-Thái Bình Dương, đặc biệt quan tâm đến nguồn cung từ Nga bởi vì vị trí gần vùng Amur cho phép vận chuyển bằng đường bộ, chuyên gia Yushkov cho biết thêm.

Tình trạng thắt chặt nguồn cung heli đang đặt Nga vào vị thế có thể đóng vai trò then chốt, “có khả năng tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu", chuyên gia thị trường năng lượng Vladimir Demidov nói với Sputnik.

Nga có thể huy động toàn bộ năng lực sản xuất chưa được sử dụng hết để tăng sản lượng lên hơn gấp đôi.

“Nga có tiềm năng lớn để thay thế một phần đáng kể nguồn cung bị mất từ Qatar", ông nhận định.

Theo chuyên gia Demidov, sản xuất chất bán dẫn, các hợp đồng quốc phòng và chương trình không gian có nguy cơ bị ảnh hưởng lớn nhất vì thiếu heli. Còn các dự án SpaceX, Blue Origin và các dự án vệ tinh quốc gia có khả năng bị trì hoãn, ông lưu ý.

Các UAV công nghệ cao, tên lửa và thiết bị điện tử có thể đối mặt với việc chậm sản xuất, đặc biệt tại các nước phương Tây.

Theo chuyên gia, trong vòng 3-6 tháng tới, các nhà sản xuất chip tại Hàn Quốc và Đài Loan có thể chịu tác động đầu tiên, do trước đây phụ thuộc vào Qatar tới gần 70% nguồn cung heli.

"Những gã khổng lồ như TSMC và Samsung có dự trữ ngắn hạn, thường trong 3-8 tháng, trong khi các nhà sản xuất nhỏ hơn có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngay từ tháng 4-5”, - ông nhận định.

Ông cũng cho rằng Nga có vị thế đặc biệt thuận lợi để tăng xuất khẩu sang khu vực châu Á-Thái Bình Dương, vì có biên giới đất liền với Trung Quốc và vị trí địa lý gần Nhật Bản và Hàn Quốc giúp đơn giản hóa khâu hậu cần.

Ngoài Nga, các lựa chọn thay thế rất hạn chế. Mỹ, dù là nhà sản xuất khí đốt lớn nhất thế giới, đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt trong nước, và một số nhà sản xuất đã tuyên bố bất khả kháng, phải phân bổ hạn chế nguồn heli.

Ông nói thêm: "Khí heli của Nga có thể được xem là một giải pháp thay thế đáng tin cậy và tiết kiệm chi phí, có khả năng tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu".