NATO lên tiếng sau loạt vụ tấn công tàu thương mại ở Biển Đen

Sau vụ UAV tấn công 2 tàu ngoài khơi Bulgaria khiến một tàu chìm và ít nhất 11 thủy thủ mất tích, NATO tuyên bố sẽ điều chỉnh phòng thủ khi cần thiết.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại cuộc họp báo ở Brussels, Bỉ,

ngày 26/3/2026. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Theo truyền thông châu Âu ngày 13/10, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết liên minh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các nước thành viên trong khu vực Biển Đen sau vụ hai tàu bị tấn công ngoài khơi Bulgaria.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông nhấn mạnh NATO đã củng cố thế trận ở sườn phía Đông và sẽ tiếp tục theo dõi tình hình an ninh, điều chỉnh hoạt động răn đe và phòng thủ khi cần thiết.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev ngày 13/10 thông báo UAV đã tấn công hai tàu cách bờ biển nước này khoảng 27-29 km. Một tàu bị chìm, buộc lực lượng cứu hộ triển khai các hoạt động ứng cứu khẩn cấp.

Theo ông Radev, toàn bộ 15 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu Chelsea 3, treo cờ Malta, đã được sơ tán. Năm người được điều trị vì bị thương nhẹ. Thủy thủ đoàn gồm 7 công dân Ukraine và 8 công dân Azerbaijan cho biết ba UAV đã đánh trúng boong và thân tàu.

Về chiếc tàu bị chìm, một thủy thủ đã được cứu, nhưng ông Radev không cung cấp thêm thông tin về những người khác trên tàu. Ít nhất 11 thủy thủ hiện vẫn mất tích trên biển.

Tại cuộc họp khẩn của Hội đồng An ninh Bulgaria cùng ngày, ông Radev lên án các vụ tấn công là hoàn toàn không thể chấp nhận được, đồng thời cho biết Sofia đang đề nghị NATO và Liên minh châu Âu (EU) hỗ trợ. Ông thừa nhận nhà chức trách chưa có bằng chứng rõ ràng về bên chịu trách nhiệm, nhưng nhận định Nga là bên được hưởng lợi từ những vụ việc này.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha trực tiếp cáo buộc Nga đứng sau các vụ tấn công. Trong bài đăng trên X ngày 13/10, ông cho rằng việc tàu thương mại bị tập kích gần lãnh hải Bulgaria, khiến công dân Ukraine và Azerbaijan bị thương, cho thấy Moskva coi thường tính mạng dân thường và an ninh hàng hải tại Biển Đen.

Ông Sybiha kêu gọi các đối tác tăng sức ép, siết chặt trừng phạt Nga và có hành động quyết liệt để bảo vệ quyền tự do hàng hải. Nhấn mạnh vai trò của Biển Đen đối với an ninh lương thực toàn cầu, ông cáo buộc Moskva tìm cách sử dụng nguy cơ thiếu lương thực làm công cụ gây sức ép.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng lên án mạnh mẽ các vụ tấn công, cho rằng Biển Đen đã trở thành một mặt trận leo thang khác trong cuộc chiến của Nga tại Ukraine. Bà khẳng định EU sát cánh cùng Bulgaria, cảm ơn lực lượng cứu hộ đã phản ứng nhanh chóng và yêu cầu những bên chịu trách nhiệm phải bị truy cứu.

Các vụ tấn công mới nhất diễn ra đúng một tuần sau khi hai tàu thương mại khác bị UAV trên biển và trên không tập kích trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria. Nga chưa đưa ra bình luận về vụ việc ngày 13/10. Ông Radev cho biết sẽ triệu Đại sứ Nga tại Bulgaria Eleonora Mitrofanova tới để trao đổi.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định quân đội nước này không tiến hành hoạt động nào gần những địa điểm xảy ra các vụ tấn công trong tuần trước, đồng thời cáo buộc Nga đứng sau.

Trước loạt vụ việc đó một ngày, một tàu hàng thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ, chở ngô, bốc cháy sau khi bị UAV tấn công ngoài khơi Romania rồi chìm xuống Biển Đen. Nhà chức trách Romania cho biết hai người thiệt mạng và 11 thành viên thủy thủ đoàn được cứu.

Những vụ tập kích liên tiếp khiến khả năng bảo vệ tàu thuyền và hạ tầng trọng yếu của châu Âu tại Biển Đen tiếp tục bị đặt dưới sự xem xét. Hơn một năm trước, EU đã công bố chiến lược nhằm tăng cường an ninh trong khu vực này.

Khi Chiến lược An ninh Biển Đen được giới thiệu vào tháng 5/2025, đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cảnh báo khu vực đang chịu tác động lan rộng từ cuộc chiến tại Ukraine. Bà cho rằng Biển Đen là mục tiêu chủ yếu của các hoạt động gây bất ổn kết hợp nhiều hình thức, từ tấn công mạng, phát tán thông tin sai lệch đến những hành động thù địch khác. Các vụ vi phạm không phận và tấn công cảng, tuyến hàng hải lặp lại là biểu hiện của tình trạng này.

Chiến lược của EU hướng tới bảo đảm an ninh cho hành lang hàng hải Biển Đen, đồng thời bảo vệ các công trình ngoài khơi, cáp ngầm và những tài sản trọng yếu khác. Một nội dung được đề ra là xây dựng Trung tâm An ninh Hàng hải Biển Đen để điều phối hỗ trợ và tăng cường hợp tác giữa các lực lượng tuần duyên.

Hải Trần