Chuyên mục
Nâng trần bội chi và năng lực kiểm soát tài chính
BÌNH LUẬN
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.

Nâng trần bội chi và năng lực kiểm soát tài chính

Thứ bảy 26/10/2013 08:31 GMT + 7
"Trong khi hàng trăm ngàn doanh nghiệp đã và đang phá sản như hiện nay, việc xin nới trần bội chi đã là một việc hết sức đáng lo ngại. Đã thế, nới trần bội chi lại đổ vào những nơi đã thấy rõ là sử dụng đồng vốn không hiệu quả thì chắc chắn sẽ tiếp tục gây ra bội chi không thể kiểm soát được"- Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành.
 
PV: - Thưa ông, mới đây Chính phủ đề xuất xin nới trần bội chi từ 4,9% lên 5,3% và đã được Ủy ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội đồng tình. Tuy nhiên, dư luận vẫn chưa nhiều người hiểu rõ, thế nào là nới trần bội chi, vì sao Chính phủ phải xin Quốc hội… Là một chuyên gia về tài chính, liệu ông có thể giúp độc giả hiểu về vấn đề này một cách đơn giản nhất?
 
Ông Bùi Kiến Thành: - Có thể hình dung như thế này: một gia đình có tổng thu nhập là 15 triệu đồng/tháng nhưng tiêu xài hoang phí, hàng tháng chi tới 18-20 triệu đồng. Đó chính là bội chi. Tuy  nhiên, gia đình này vẫn được cha mẹ hai bên cho vay trong giới hạn là 3-5 triệu/tháng nên vẫn cân đối được các khoản chi tiêu. 
 
Sang năm mới, thu nhập của gia đình này không tăng, mức cho vay không tăng nhưng gia đình này lại muốn đi ăn tiệm sang hơn nên chi lạm thêm 2 triệu đồng/tháng. Như vậy, muốn có tiền chi tiêu thì phải thỏa thuận tăng khoản cho vay của cha mẹ, đó chính là xin nới trần bội chi.


Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành
 
Tất nhiên, nói như vậy cho dễ hình dung chứ một gia đình nếu thiếu tiền thì biết xin ai bây giờ? Xin họ hàng người thân thì ai cũng có việc nhà mình, chẳng lẽ ngửa nón đi ăn xin ngoài chợ?  Trong quản lý gia đình, không ai dám chi tiêu như vậy.
 
Lẽ ra, xét trên khía cạnh quản lý quốc gia, vấn đề bội chi cần phải được tính toán, quản lý nghiêm ngặt gấp hàng triệu lần. Nhưng thực tế ở Việt Nam thì sao? Chính phủ xin nới trần bội chi lên 5.3% (mức báo động đỏ theo tiêu chuẩn châu Âu), Ủy ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội mau mắn đồng ý. 
 
Xin quốc hội là xin ai, phải hiểu rõ đó là xin nhân dân. Xin nhân dân thêm tiền bù bội chi ngân sách vì quản lý để xảy ra thất thu, lãng phí… 

Ra quốc hội xin thì dễ quá rồi. Quốc hội gật đầu thì sẽ  thu thêm khoản này khoản nọ, phát hành trái phiếu hay vay nước ngoài. Nhưng thu thêm thuế phí thì dân phải gánh, đi vay nước ngoài thì dân phải trả… cuối cùng gánh nặng cũng đổ lên đầu người dân. Sự thật là như thế đấy, phải thật sự quan niệm rõ ràng để khi làm việc, chi một đồng của ngân sách phải tính đồng đó mang lại lợi ích gì cho nhân dân, chứ không phải vì xin dễ dàng mà tiêu thế nào cũng được.
 
PV: - Báo cáo trước Quốc hội, Chính phủ khẳng định xin nới trần bội chi để đầu tư phát triển và trả nợ. Ông bình luận như thế nào về dự định trên?
 
Ông Bùi Kiến Thành: - Về điểm này, cần phải xem xét hai điểm: một là, Chính phủ có phù hợp là đơn vị trực tiếp đầu tư phát triển hay không, hai là, giả sử Chính phủ làm nhiệm vụ đó thì kịch bản sẽ thế nào?
 
Về việc đầu tư phát triển kinh tế, ngân sách đưa ra để phát triển kinh tế không phải phần việc của Chính phủ. Đó là việc doanh nghiệp. 
 
Nhà nước can thiệp trực tiếp vào nền kinh tế khi và chỉ khi nền kinh tế quá khó khăn, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đều không mang lại hiệu quả. Trong điều kiện đó, Nhà nước tạo ra một số công ăn việc làm để trả lương cho người lao động, người lao động dùng tiền đó để mua hàng hóa, dịch vụ, từ đó tạo hiệu quả lan tỏa, kích thích nền kinh tế hoạt động trở lại.
 
Nhưng trong hoàn cảnh của Việt Nam hiện nay, doanh nghiệp đang chết vì không tiếp cận được nguồn vốn với lãi suất hợp lý thì lại lấy tiền ngân sách đổ vào đầu tư công. Điều đó hết sức phi lý.  Doanh nghiệp phải sống, kinh tế mới sống. Doanh nghiệp phải phát triển tốt kinh tế mới phát triển tốt. Doanh nghiệp khó khăn thì phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động tốt bằng những chính sách tài chính, tiền tệ… chứ không phải lấy tiền tạo đầu tư công để đầu tư trực tiếp rồi bảo là tạo ra công ăn việc làm.
 
Trong trường hợp Chính phủ vẫn quyết giữ vai trò đầu tư trực tiếp thì kịch bản sẽ thế nào? Đầu tiên, Chính phủ sẽ rót tiền vào đầu tư xây dựng cơ bản, tạo điều kiện cho doanh nghiệp bán xi măng, sắt thép…, tạo ra một số lượng nhất định công ăn việc làm. Dễ thấy, tác động thực sự của việc đầu tư này rất hạn chế.
 
Ngoài ra, đầu tư xây dựng cơ bản hiện nay là một nguồn lãng phí cực kỳ lớn, điều nay trước nay ai cũng biết. Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải đã từng than thở trước Quốc hội: “Chúng tôi không giải quyết được vấn đề thất thoát rút ruột công trình, trên nói dưới không nghe”. Đã phải xin nâng trần bội chi, lại rót vào chỗ chắc chắn sẽ lãng phí, thất thoát, tham nhũng, tiêu cực… như vậy, hiệu quả sẽ thế nào thì ai cũng dễ dàng nhìn thấy. 
 
Nguồn nhận đầu tư khác từ Chính phủ chính là các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế Nhà nước. Lại một lần nữa phải nói, ai cũng biết, việc kinh doanh của các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế  Nhà nước yếu kém đến thế nào. Theo tính toán, tại khối doanh nghiệp nhà nước, phải mất 13-14 đồng mới tạo ra một đơn vị sản phẩm mới, trong khi đó, tại khối dân doanh, chỉ mất 4-5 đồng để tạo ra một đơn vị sản phẩm tương tự. Nếu biết doanh nghiệp Nhà nước là đầu tư kém hiệu quả nhà nước, tại sao lại đầu tư vào doanh nghiệp Nhà nước? 
 
Tóm lại, trong khi hàng trăm ngàn doanh nghiệp đã và đang phá sản như hiện nay, việc xin nới trần bội chi đã là một việc hết sức đáng lo ngại. Đã thế, nới trần bội chi lại đổ vào những nơi đã thấy rõ là sử dụng đồng vốn không hiệu quả thì chắc chắn sẽ tiếp tục gây ra bội chi không thể kiểm soát được.
 
PV:- Vấn đề xin nới trần bội chi đang được Quốc hội tiếp tục bàn thảo. Theo ông, Quốc hội nên có những cân nhắc và quyết định như thế nào?
 
Ông Bùi Kiến Thành: - Việc cho phép nâng trần bội chi lên 5.3% phải cân nhắc hết sức cẩn trọng theo nguyên tắc, nếu phải chấp nhận bội chi thì phải bội chi tối thiểu chứ không chi nếu không hoàn toàn cần thiết. 
 
Đầu tiên, phải giảm chi, thắt lưng buộc bụng. Phải có một cuộc rà soát cẩn thận tất cả các khoản chi của ngân sách, cân nhắc xem khoản nào cần thiết thì tiếp tục duy trì, khoản nào giảm được thì nhất thiết phải giảm ngay. Sau này, Chính phủ phải công tâm thực hiện một cách thường xuyên việc rà soát trên, nếu làm được, chắc chắn sẽ tiết kiệm được một khoản lớn trong ngân sách, giảm bớt áp lực cho ngân sách những năm sắp tới để không phải xin nới trần bội chi. Việc này không phải nhất thời mà làm được ngay nhưng phải coi đó là vấn đề trường cửu nhất định phải giải quyết.
 
Về vấn đề bội chi trước mắt, trước khi quyết định nâng lên bao nhiêu, Quốc hội, Chính phủ phải ngồi lại nghiên cứu từng vấn đề, từng dự án, xem cái nào nên đầu tư tiếp, cái gì nên cắt giảm. Chính phủ không nên xin nới trần bội chi để đầu tư phát triển kinh tế vì đó không phải phần việc của Chính phủ.
 
Tôi xin nhấn mạnh, nếu bội chi ngân sách không còn cách nào giải quyết ngoài việc xin nới trần  thì phải dùng số tiền đó một cách hiệu quả nhất.
 
Hoàng Hạnh (thực hiện)
Nguồn: baodatviet.vn
31 bạn đọc
Đánh giá tốt
Chuyên mục liên quan
X
Bình luận của bạn:

СМИ сетевое издание «Baonga.com» зарегистрировано в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций. Регистрационный номер средства массовой информации Эл № ФС77-73891 от 29 октября 2018 г. Учредитель Ха Вьет Лонг, номер телефона: +7(905) 238 89 99. Главный редактор: Чан Тхи Тху Ха: Адрес электронной почты: info@baonga.com; Номер телефона: +7(960) 222 19 99. Настоящий ресурс содержит материалы 16+. Использование информации с данного веб-сайта возможно исключительно на следующих условиях: В конце текста необходимо указывать ссылку на сайт https://baonga.com. Текст должен копироваться в первоначальном виде. Не допускается удаление ссылки на данный веб-сайт из текстов материалов. Реклама: Rus +7(926) 282 29 86 (Viber, Whatsapp, Zalo); Вьетнам +84.979.137.386.