Mỹ mềm mỏng hơn với Nga và Trung Quốc trong chiến lược quốc phòng mới

Chiến lược Quốc phòng Quốc gia 2026 là văn kiện chiến lược thứ hai được đưa ra dưới chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trước đó, Mỹ đã cho công bố Chiến lược an ninh quốc gia, đây là lần đầu tiên Mỹ cập nhật Chiến lược quốc phòng kể từ năm 2022.

Ảnh minh hoạ: Reuters

Văn kiện định hướng bốn năm một lần đã đánh dấu một thay đổi lớn: trọng tâm hàng đầu của quân đội Mỹ không còn là Trung Quốc mà chuyển sang bảo vệ lãnh thổ trong nước và khu vực Tây bán cầu.

Khác với chiến lược năm 2022 dưới thời chính quyền ông Biden, tài liệu mới phản ánh rõ định hướng của Tổng thống Donald Trump, với các ưu tiên tập trung nhiều hơn vào an ninh nội địa như bảo vệ biên giới, chống ma túy và đảm bảo quyền kiểm soát các tuyến đường chiến lược.

Chiến lược nhấn mạnh Mỹ sẽ không “nhượng lại các vùng lãnh thổ trọng yếu ở Tây bán cầu”, đồng thời cho biết Lầu Năm Góc sẽ cung cấp cho Tổng thống “các lựa chọn khả thi để đảm bảo quyền tiếp cận quân sự và thương mại của Mỹ” đối với các khu vực từ Bắc Cực tới Nam Mỹ, đặc biệt là Greenland, Vịnh Mỹ và Kênh đào Panama. Văn kiện cũng khẳng định Học thuyết Monroe – quan điểm lịch sử coi Tây bán cầu là phạm vi ảnh hưởng của Mỹ – “vẫn được duy trì trong thời đại hiện nay”.

Trung Quốc hiện được xếp là ưu tiên thứ hai, thay vì vị trí số một trong chiến lược trước đây. Văn kiện cho rằng Mỹ không tìm cách “bóp nghẹt” Bắc Kinh, mà sẽ răn đe bằng sức mạnh để duy trì cân bằng quyền lực tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Nga được đề cập ngắn gọn hơn, được mô tả là “mối đe dọa dai dẳng nhưng có thể kiểm soát” đối với sườn đông NATO. Ưu tiên thứ ba là tăng chia sẻ gánh nặng với các đồng minh, bao gồm Canada, Mexico và các nước châu Âu. Ưu tiên thứ tư là củng cố nền tảng công nghiệp quốc phòng.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của chiến lược mới là thẳng thừng yêu cầu các đồng minh phải đóng vai trò chính trong việc đối phó các mối đe dọa tại khu vực của mình.

Với Triều Tiên, văn kiện nêu rõ Hàn Quốc "có đủ năng lực chịu trách nhiệm chính trong việc răn đe Triều Tiên", trong khi Mỹ chỉ đóng vai trò hỗ trợ then chốt nhưng ở mức hạn chế hơn.

Với NATO và châu Âu, chiến lược nhận định các đồng minh trong khối này mạnh hơn Nga rất nhiều và "hoàn toàn đủ sức gánh vác trách nhiệm chính về phòng thủ thông thường của châu Âu". Lầu Năm Góc khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong NATO, song đồng thời sẽ "điều chỉnh thế trận lực lượng và các hoạt động tại chiến trường châu Âu" để tập trung vào các ưu tiên gần Mỹ hơn.

Văn kiện cũng mang giọng điệu chính trị rõ rệt, chỉ trích các chính quyền trước đã lãng phí nguồn lực vào các chiến dịch “xây dựng quốc gia” và nhấn mạnh chính quyền Trump đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu.

Quang Trung / VOV-Washington