Làng trẻ em SOS Việt Nam bác tin đồn chuyển giao để phục vụ ghép tạng

© Ảnh : Công an Nhân dân

Bác bỏ thông tin sai lệch về việc chuyển giao Làng SOS

Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện một số bài đăng cho rằng việc chuyển giao các Làng trẻ em SOS về Bộ Y tế có liên quan đến hoạt động hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người ở trẻ em.

Bà Lê Minh Giang, Giám đốc Quốc gia Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam, khẳng định những thông tin này hoàn toàn không đúng sự thật, làm sai lệch bản chất của việc chuyển giao.

Theo bà Giang, việc bàn giao nguyên trạng 8 trong tổng số 17 Làng trẻ em SOS cùng các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống về địa phương quản lý toàn diện thực chất là bước điều chỉnh về tổ chức, cơ chế quản lý và nguồn lực hoạt động. Quá trình này được triển khai trên cơ sở đề nghị của Làng trẻ em SOS Quốc tế từ năm 2024.

"Trong toàn bộ hồ sơ, bản ghi nhớ và các văn bản liên quan đến việc bàn giao, không có bất kỳ nội dung nào đề cập đến việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người", bà Giang nhấn mạnh.

Đại diện Làng trẻ em SOS Việt Nam cũng làm rõ rằng các Làng SOS không được chuyển trực tiếp về Bộ Y tế như một số bài đăng trên mạng xã hội đề cập.

Cụ thể, từ ngày 1/3/2025, trong quá trình sắp xếp lại tổ chức bộ máy Chính phủ, chức năng quản lý nhà nước về bảo trợ xã hội và trẻ em được chuyển từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sang Bộ Y tế. Theo sự điều chỉnh này, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam được bàn giao về Bộ Y tế quản lý.

Trong khi đó, việc chuyển giao 8 Làng trẻ em SOS cùng các cơ sở giáo dục về địa phương quản lý toàn diện được thực hiện theo Quyết định số 735 ngày 24/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

"Việc gán ghép hai nội dung không liên quan với nhau là suy diễn, không có căn cứ", bà Giang khẳng định.

Theo bà, những thông tin thất thiệt đã khiến nhiều gia đình có con em đang được chăm sóc tại các Làng lo lắng, đồng thời tác động tiêu cực đến tâm lý trẻ em, các bà mẹ, bà dì, đội ngũ cán bộ, nhân viên và cả những nhà hảo tâm đã gắn bó với hệ thống Làng trẻ em SOS trong nhiều năm.

Vì sao 8 làng trẻ SOS được chuyển về địa phương?

Trong gần 40 năm hoạt động tại Việt Nam, Làng trẻ em SOS Quốc tế đã cung cấp nguồn viện trợ không hoàn lại để xây dựng các Làng SOS, cơ sở giáo dục, đồng thời hỗ trợ kinh phí vận hành, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.

Tuy nhiên, từ năm 2023, tổ chức này bắt đầu điều chỉnh chính sách tài trợ, từng bước giảm nguồn hỗ trợ dành cho Việt Nam để tập trung nguồn lực vào những khu vực có nhu cầu cấp bách hơn, nhất là các địa bàn chịu tác động của chiến tranh, xung đột, đói nghèo và khủng hoảng nhân đạo.

Sau quá trình cắt giảm, kinh phí từ Làng trẻ em SOS Quốc tế chỉ còn đáp ứng khoảng 30% tổng chi phí hoạt động thường xuyên của hệ thống tại Việt Nam.

Trước tình hình đó, năm 2024, Làng trẻ em SOS Quốc tế đã gửi công thư đến Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, đề xuất bàn giao 8 trong số 17 Làng trẻ em SOS cho chính quyền địa phương quản lý toàn diện.

Sau khi chức năng quản lý nhà nước về trẻ em và bảo trợ xã hội được chuyển sang Bộ Y tế, tổ chức này tiếp tục gửi công thư đến Bộ Y tế, đề nghị chuyển giao 8 Làng nói trên cùng toàn bộ các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam về địa phương.

Đến tháng 6/2026, việc bàn giao nguyên trạng 8 Làng trẻ em SOS và toàn bộ các cơ sở giáo dục đã được thực hiện.

Bà Lê Minh Giang cho biết, quá trình chuyển giao kéo dài gần 2 năm, bắt đầu từ đề xuất của đối tác quốc tế, sau đó được các bên trao đổi, thống nhất và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định.

"Đây là một quá trình kéo dài gần 2 năm, bắt nguồn từ đề xuất của phía đối tác SOS Quốc tế, được hai bên thỏa thuận thống nhất và được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định – không phải một quyết định đột xuất như một số thông tin trên mạng xã hội suy diễn", bà Giang nhấn mạnh.

Không để gián đoạn hoạt động chăm sóc trẻ em

Giám đốc Quốc gia Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam cho biết, yêu cầu quan trọng nhất trong suốt quá trình chuyển giao là bảo đảm việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ em được duy trì ổn định, liên tục.

Đến nay, 5 địa phương gồm Khánh Hòa, Nghệ An, thành phố Huế, Quảng Trị và Gia Lai đã hoàn tất công tác tổ chức, sắp xếp các Làng SOS sau bàn giao. Ba địa phương còn lại là Hà Nội, Phú Thọ và Hưng Yên đang tiếp tục hoàn thiện phương án tổ chức lại.

Các phương án chủ yếu được triển khai theo hai hướng: sáp nhập Làng SOS vào cơ sở trợ giúp xã hội công lập đang hoạt động hoặc thành lập cơ sở trợ giúp xã hội công lập mới trên cơ sở tiếp nhận Làng.

Dù có sự thay đổi về đơn vị quản lý, mô hình chăm sóc thay thế theo hình thức "nhà gia đình SOS" vẫn được các địa phương duy trì. Theo mô hình này, trẻ em tiếp tục được các bà mẹ, bà dì trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng trong môi trường sinh hoạt gần gũi như gia đình.

Nguồn kinh phí dành cho hoạt động của các Làng, bao gồm chi phí hỗ trợ trẻ em, thanh niên SOS, các bà mẹ, bà dì cùng đội ngũ cán bộ, nhân viên, cũng được bảo đảm.

Trong giai đoạn các địa phương hoàn tất việc sắp xếp 8 Làng trong năm 2026, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam tiếp tục hỗ trợ kinh phí hoạt động cho 7 Làng đã bàn giao theo đề nghị của chính quyền địa phương.

Riêng Làng trẻ em SOS Nha Trang đã hoàn thành việc tổ chức lại nên không có đề nghị hỗ trợ. Đối với 7 Làng còn lại, nguồn hỗ trợ được duy trì cho đến khi công tác sắp xếp hoàn tất, nhằm tránh gián đoạn hoạt động trong thời gian chuyển tiếp. Khoản kinh phí này được trích từ nguồn kết dư huy động trong nước.

Đối với 9 Làng trẻ em SOS chưa chuyển giao và Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam, Bộ Y tế đang tiếp tục phối hợp với Làng trẻ em SOS Quốc tế, các bộ, ngành và chính quyền địa phương để xây dựng phương án, lộ trình sắp xếp phù hợp.

Việc tổ chức lại phải tuân thủ các quy định pháp luật, phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng vận động tài trợ của Làng trẻ em SOS Quốc tế. Đồng thời, quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em có hoàn cảnh khó khăn phải được ưu tiên, bảo đảm các em tiếp tục được chăm sóc, nuôi dưỡng và học tập trong môi trường an toàn, ổn định, không bị ảnh hưởng bởi việc thay đổi mô hình quản lý.

Trước những thông tin thiếu căn cứ đang lan truyền, bà Lê Minh Giang khẳng định việc chuyển đổi mô hình quản lý không đồng nghĩa với thay đổi mục tiêu hoạt động của hệ thống Làng trẻ em SOS.

"Thông điệp tôi muốn gửi tới các gia đình, các nhà hảo tâm và toàn xã hội là: việc thay đổi mô hình quản lý không làm thay đổi mục tiêu chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ trẻ em. Quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các em luôn được đặt lên hàng đầu", bà Giang chia sẻ.

Bà đồng thời kêu gọi người dân bình tĩnh, tiếp nhận thông tin từ các kênh chính thức của Bộ Y tế, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam và chính quyền địa phương; tránh chia sẻ hoặc bình luận về những nội dung chưa được kiểm chứng.

Theo bà, chính những thông tin sai lệch đang lan truyền mới là điều gây tổn thương cho các em nhỏ được chăm sóc tại các Làng trẻ em SOS.