Khẳng định vai trò, củng cố ảnh hưởng

Ngoài Nga và Kazakhstan, Liên minh kinh tế Á - Âu còn bao gồm các thành viên khác là Belarus, Armenia và Kyrgyzstan. Liên minh vẫn tồn tại và hoạt động.

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa các thành viên, trừ Belarus và Nga, không còn bền chặt như trước. Kazakhstan, Kyrgyzstan và đặc biệt là Armenia ngày càng thể hiện sự lỏng lẻo trong mối quan hệ với Nga và tăng cường quan hệ với khối phương Tây nhằm gây dựng cho mình thế cân bằng có lợi nhất giữa Nga, Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc. Nước Nga bị cạnh tranh ảnh hưởng quyết liệt bởi các đối tác bên ngoài khu vực này. Cùng với đó, lợi ích chiến lược của Nga ở khu vực Trung Á hiện đang bị thách thức nghiêm trọng.

Trong bối cảnh ấy, chuyến đi Kazakhstan vừa qua của Tổng thống Vladimir Putin nhằm mục tiêu cao nhất và cấp thiết nhất là khẳng định vai trò và củng cố ảnh hưởng của Nga ở khu vực Trung Á. Để đạt được những mục tiêu này, ông Vladimir Putin tập trung tranh thủ sự ủng hộ của Kazakhstan và thúc đẩy sự phát triển của Liên minh kinh tế Á - Âu trong bối cảnh tình hình mới về địa chính trị trên thế giới nói chung và ở khu vực Trung Á nói riêng.

Những hoạt động đối ngoại này đặc biệt hữu ích cho ông Vladimir Putin trong việc phá vỡ tình thế bị phương Tây cô lập về chính trị trên thế giới. Hợp tác và liên kết để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh và ổn định cho cả khu vực và để khu vực Trung Á có được vị thế địa chính trị ngày càng quan trọng ở châu lục và trên thế giới là những điều mà cả Nga và các nước đều muốn đạt được. Trong đó, Nga có thể đóng vai trò quyết định vì các nước kia sẽ không đạt được mục đích nếu không hợp tác với Nga.

Chính vì thế, các quốc gia ở khu vực Trung Á có thể còn tiếp tục nới lỏng hơn nữa quan hệ với Nga, nhưng cũng không thể ngả hẳn về phía khối phương Tây mà đối đầu với Nga. Cũng chính vì thế mà Tổng thống Vladimir Putin hiện vẫn có cơ hội và điều kiện để giữ các quốc gia này trong các mối quan hệ hợp tác với Nga, vẫn có thể khẳng định vai trò không thể thiếu của Nga đối với tương lai an ninh, ổn định và phát triển của khu vực Trung Á.

Chuyến đi này của Tổng thống Vladimir Putin còn có tác động chính trị thế giới mạnh mẽ. Những gì Nga làm và đạt được ở khu vực Trung Á tác động trực tiếp tới lợi ích chiến lược trước mắt cũng như lâu dài của Mỹ, EU và Trung Quốc, tới cục diện sức mạnh và quyền lực ở khu vực.

Với sự hình thành của “Trục Âu - Á”, dòng chảy năng lượng và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu sẽ được sắp xếp lại. Nước Nga tạo dựng nên mạng lưới tuyến cung ứng năng lượng cho các thị trường khác, đặc biệt là thị trường Trung Quốc, để bù đắp cho thị trường châu Âu đã “tuột khỏi tay”.

Với chuyến đi Kazakhstan này, Tổng thống Vladimir Putin phát đi thông điệp về phía Mỹ và EU rằng, nước Nga không để cho các đối tác bên ngoài khác thu hẹp phạm vi ảnh hưởng của mình ở khu vực Trung Á. Khu vực này vì những điều chỉnh chiến lược của chính các quốc gia Trung Á và vì cuộc cạnh tranh ảnh hưởng của các đối tác bên ngoài mà trở thành điểm nóng của chính trị thế giới và châu lục.

Đại sứ Trần Đức Mậu