Iran siết chặt phòng thủ, cảnh báo Mỹ về đòn đáp trả quy mô lớn

Iran đang củng cố hệ thống phòng thủ, tập hợp lực lượng trung thành và phát đi những cảnh báo cứng rắn, đe dọa đáp trả Mỹ cùng các đồng minh vùng Vịnh của Washington trên quy mô lớn hơn.

Những động thái này diễn ra trong bối cảnh Tehran chuẩn bị đối phó với khả năng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đồng thời tìm cách ngăn chặn kịch bản này.

Mỹ-Iran gia tăng hoạt động chuẩn bị

Các quan chức Iran đã công khai cảnh báo, đồng thời truyền đạt thông điệp tương tự trong các cuộc trao đổi riêng với giới chức khu vực, rằng quốc gia này sẽ đáp trả bằng cách mở rộng các hoạt động quân sự trên khắp Trung Đông nếu Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới.

Tên lửa Iran. Ảnh: AP

Hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran đang gia cố các địa điểm trọng yếu, trong đó có cơ sở hạt nhân và các khu vực biên giới, nhằm tăng khả năng chống chịu trước các cuộc tấn công. Chính phủ Iran cũng đang chuẩn bị tâm lý cho người dân trước nguy cơ xung đột tái diễn. Các biện pháp được triển khai bao gồm huấn luyện lực lượng bán quân sự, quảng bá các khóa huấn luyện sử dụng tên lửa phòng không vác vai và tổ chức các cuộc mít tinh.

Trong nỗ lực ngăn chặn một cuộc tấn công tiềm tàng, một số quan chức Iran cảnh báo lực lượng nước này có thể tiến hành các chiến dịch xâm nhập trên bộ vào lãnh thổ các nước láng giềng. Cuối tuần qua, ông Mohsen Rezaei, một quan chức an ninh cấp cao của Iran, tuyên bố Tehran có thể nhắm mục tiêu vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng như các trung tâm dữ liệu và tuyến cáp internet trên khắp khu vực.

Một số nguồn tin cho biết Tehran cũng đã cảnh báo riêng với các quan chức Arab rằng Iran có thể tấn công những mục tiêu trong khu vực, trong đó có các cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia, nếu xung đột tái diễn. Kịch bản này sẽ làm gia tăng sức ép an ninh đối với Riyadh, vốn đang đối mặt với mối đe dọa từ lực lượng Houthi tại Yemen.

Quân đội Mỹ cũng đang chuẩn bị cho khả năng giao tranh tái diễn. Theo Wall Street Journal, Mỹ đã điều một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba cùng một đơn vị viễn chinh Thủy quân Lục chiến tới Trung Đông. Trong khi đó, Lầu Năm Góc cân nhắc điều thêm khí tài phòng không và đạn dược tới các căn cứ trong khu vực.

Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump loại trừ khả năng tiến hành một cuộc tấn công trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Tuy nhiên, ông từng công khai cân nhắc phương án tấn công cơ sở hạt nhân Pickaxe Mountain của Iran, trong khi các quan chức Mỹ cho biết quân đội đang chuẩn bị nhiều phương án cho những cuộc tấn công mới.

Những động thái tăng cường năng lực quân sự của cả hai bên cho thấy, dù xung đột đã kéo dài hơn 7 tháng, chưa bên nào sẵn sàng từ bỏ cuộc đối đầu đang rơi vào thế bế tắc. Thay vào đó, cả Mỹ và Iran đều tìm cách phá vỡ thế giằng co theo hướng có lợi cho mình. Washington gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran, đồng thời đẩy mạnh hoạt động hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, với số lượng tàu được hộ tống thành công ngày càng tăng.

Trong khi đó, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền tại Vịnh Ba Tư ngày càng gia tăng. Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), đơn vị thuộc Hải quân Hoàng gia Anh, ít nhất ba tàu thương mại đã bị tấn công vào cuối tuần qua tại khu vực trong và xung quanh eo biển Hormuz. Hôm 11/10, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây hỏa hoạn trên tàu chở dầu Petro Dolphin mang cờ UAE gần Oman, khiến hai thủy thủ Ấn Độ mất tích.

Trong một diễn biến khác, cuộc tấn công bằng tên lửa của lực lượng Houthi nhằm vào sân bay ở Riyadh hôm 10/10 được cho là đã khiến ít nhất 13 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương. Đây là vụ tấn công gây thương vong lớn nhất nhằm vào các mục tiêu của Mỹ hoặc đồng minh vùng Vịnh trong cuộc xung đột liên quan đến Iran. Các cuộc tấn công này cho thấy những mục tiêu kinh tế trọng yếu tại Trung Đông dễ bị tấn công nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định nối lại chiến dịch quân sự.

Tehran sẵn sàng cho tình trạng thời chiến

Theo một số nguồn thạo tin, chính phủ Iran cũng đã thông báo với các bên trung gian rằng Tehran sẽ gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào nhân sự Mỹ, trong đó có phương án tìm cách đánh chìm tàu chiến Mỹ tại Trung Đông và tiêu diệt thủy thủ đoàn.

Giao tranh trực tiếp giữa Mỹ và Iran phần lớn đã lắng xuống kể từ khi ông Trump hủy kế hoạch leo thang quân sự quy mô lớn vào cuối tháng 7. Một trong những nguyên nhân là lo ngại về nguồn cung tên lửa đánh chặn cần thiết để bảo vệ các mục tiêu trên khắp khu vực.

Iran đã tận dụng khoảng thời gian giao tranh tạm lắng để khôi phục các cơ sở sản xuất tên lửa và UAV, đồng thời bổ sung kho vũ khí. Trong các bình luận được truyền thông có liên hệ với IRGC đăng tải hồi đầu tháng 9, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ca ngợi những nỗ lực này, song cũng thừa nhận những khó khăn trong chuỗi cung ứng.

Tehran cũng tăng cường các biện pháp bảo vệ quanh những cơ sở hạt nhân và các hầm ngầm an ninh. Theo phân tích hình ảnh vệ tinh của Vantor do Viện Khoa học và An ninh Quốc tế - tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Washington, thực hiện, Iran đã triển khai các biện pháp phòng thủ thụ động, chẳng hạn đắp các ụ đất tạm thời, quanh Núi Pickaxe và cơ sở hạt nhân Natanz. Những biện pháp này nhằm ngăn chặn nguy cơ các lực lượng bộ binh đối phương đột kích.

Các quan chức Iran cũng tích cực công khai những nỗ lực chuẩn bị cho tình huống xung đột tái diễn. Cuối tháng 9, Thiếu tướng Gholamreza Jalali, quan chức phụ trách các kế hoạch ứng phó khẩn cấp quốc gia, cho biết các sân bay, cảng biển và nhà máy điện của Iran đã “sẵn sàng cho tình trạng thời chiến”. Theo ông, các cơ sở này đã được trang bị hầm trú ẩn và dự trữ nguồn lực để duy trì hoạt động trong tình huống khủng hoảng.

Truyền thông Iran liên tục phát sóng hình ảnh các cuộc mít tinh ủng hộ chính quyền diễn ra hằng ngày. Một số người dân cho biết quy mô các cuộc tập hợp đã tăng lên, đồng thời lan rộng tới nhiều địa điểm hơn trong những tuần gần đây. Tại Tehran, các biển quảng cáo đang giới thiệu những khóa huấn luyện dân sự về cách sử dụng tên lửa phòng không vác vai và súng trường bắn tỉa.

Tháng trước, IRGC tuyên bố đã huấn luyện thành công những nữ đặc nhiệm đầu tiên về chiến thuật du kích, sử dụng vũ khí và điều khiển UAV. Thông tin được công bố kèm hình ảnh do Fatehin, một đơn vị tinh nhuệ thuộc lực lượng dân quân tình nguyện Basij của Iran, cung cấp.

“Cả trong lời nói lẫn hành động, Cộng hòa Hồi giáo đang tích cực chuẩn bị cho cuộc chiến tiếp theo. Ở khía cạnh này, các biện pháp của chính quyền vừa nhằm răn đe đối phương, vừa phục vụ công tác chuẩn bị cho xung đột”, ông Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao phụ trách chương trình Iran tại Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ, tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, nhận định.

Hồng Anh