Hà Nội duyệt quy hoạch sông Hồng cho tối đa 1,2 triệu dân: Những khu dân cư nào phải di dời?

© Ảnh : TTXVN - Nguyễn Quang Hải

Hà Nội quy hoạch lại hai bờ sông Hồng, xác định 3 nhóm dân cư ngoài đê

Khu vực nghiên cứu có diện tích khoảng 11.418,96 ha, thuộc địa giới hành chính 16 phường, xã gồm Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam, Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù và Hồng Vân.

Phạm vi quy hoạch kéo dài từ cầu Hồng Hà ở phía tây đến cầu Mễ Sở ở phía đông, với ranh giới hai bên cơ bản được xác định đến hệ thống đê tả ngạn và hữu ngạn sông Hồng.

Theo định hướng mới, sông Hồng sẽ trở thành trục không gian xanh trung tâm, kết hợp các chức năng văn hóa, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và phát triển đô thị. Hà Nội đặt mục tiêu kết nối không gian hai bờ thành một chỉnh thể thống nhất, khai thác lợi thế cảnh quan, lịch sử và văn hóa của khu vực ven sông.

Quy hoạch dự báo dân số khu vực từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Trong đó, mức 1,2 triệu người là ngưỡng tối đa phục vụ tính toán nhu cầu đất đai và khả năng đáp ứng của hạ tầng, không phải chỉ tiêu dân số bắt buộc phải đạt.

Quy mô dân số cụ thể còn phụ thuộc vào điều kiện thoát lũ, an toàn đê điều và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng xã hội, kỹ thuật.

Một nội dung đáng chú ý là phương án tổ chức lại không gian dân cư ngoài đê. Thay vì áp dụng một phương án chung, Hà Nội sẽ phân loại các khu vực theo điều kiện thực tế, giá trị lịch sử, văn hóa, khả năng bảo đảm an toàn và yêu cầu phát triển hạ tầng.

Theo đó, các khu dân cư được chia thành ba nhóm: giữ lại để cải tạo, chỉnh trang có điều kiện; di dời một phần do yêu cầu phòng, chống lũ hoặc bảo đảm hạ tầng thiết yếu; và tái thiết đô thị.

Những khu vực không bảo đảm an toàn thoát lũ hoặc nằm trong phạm vi xây dựng các tuyến đường, nút giao và công trình hạ tầng thuộc diện xem xét di dời, tái thiết. Đối với làng xóm lâu đời, làng nghề truyền thống và khu vực có giá trị lịch sử, quy hoạch ưu tiên bảo tồn không gian lõi, kết hợp chỉnh trang hạ tầng và kiểm soát phát triển.

Các dự án phục vụ tái định cư, sắp xếp dân cư được định hướng tại các phường Lĩnh Nam, Long Biên, Bồ Đề và xã Bát Tràng. Phương án cụ thể đối với từng khu vực sẽ tiếp tục được xác định trong các bước triển khai sau.

Song song với tổ chức lại dân cư, quy hoạch đặt yêu cầu bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và đê điều lên hàng đầu. Việc sử dụng bãi sông, xây dựng công trình và phát triển hạ tầng phải được kiểm chứng bằng mô hình thủy văn, thủy lực, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu.

Không gian đô thị được tổ chức theo hướng thấp dần về phía bờ sông. Khu vực sát sông dành cho không gian ngập nước; tiếp đến là công viên, cây xanh, quảng trường tại vùng bán ngập. Những nơi ít chịu ảnh hưởng của ngập lụt có thể bố trí dịch vụ du lịch và công trình thấp tầng có khả năng tháo lắp, trong khi khu vực gần đê được định hướng phát triển các chức năng thương mại, dịch vụ, văn phòng, nhà ở, y tế và giáo dục.

Hình thành trục đại lộ, công viên và các trung tâm đô thị ven sông

Theo quy hoạch, toàn tuyến sông Hồng từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở được chia thành ba đoạn với những chức năng phát triển khác nhau.

Đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long ưu tiên cảnh quan sinh thái, bảo tồn thiên nhiên và không gian làng xóm, kết hợp các hoạt động nghiên cứu, trải nghiệm, thể dục thể thao và phát triển đô thị mật độ thấp. Các công trình cao tầng được định hướng tại khu vực Chu Phan - Tráng Việt và quanh cầu Thượng Cát, gắn với những đầu mối giao thông quan trọng.

Đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì được xác định là khu vực phát triển đô thị hỗn hợp, tập trung các trung tâm văn hóa, nghệ thuật, thương mại, tài chính quốc tế, du lịch và đổi mới sáng tạo.

Tại bờ hữu sông Hồng, Hà Nội định hướng hình thành không gian “Phòng khách đô thị” với hệ thống công viên, công trình công cộng và các khu dân cư được cải tạo, tái thiết. Ở bờ tả, thành phố phát triển các khu chức năng đô thị hiện đại, kết hợp nhà ở, công trình công cộng và công viên ven sông. Khu vực này cũng dự kiến bố trí tháp điểm nhấn kiến trúc gắn với trục Hồ Tây - Cổ Loa.

Đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở được định hướng phát triển công viên đô thị, công viên chuyên đề, không gian nghỉ dưỡng sinh thái, đồng thời kết hợp các khu chức năng đô thị với cảng hàng hóa, cảng hành khách và bến thủy nội địa phục vụ du lịch.

Về giao thông, quy hoạch xác định hệ thống đường dọc sông kết hợp các cầu vượt sông, tạo mạng lưới kết nối giữa hai bờ và các khu đô thị. Các loại hình giao thông công cộng, đường thủy và đường sắt đô thị cũng được định hướng phát triển đồng bộ.

Trong giai đoạn đầu, Hà Nội ưu tiên triển khai trục đại lộ cảnh quan hai bên sông, công viên công cộng tại phường Phú Thượng, công viên bãi sông phường Hồng Hà, khu Phòng khách đô thị, khu tái định cư tại phường Lĩnh Nam, khu đô thị định cư tại phường Long Biên và dự án giải phóng mặt bằng độc lập.

Những dự án thành phần còn lại sẽ được triển khai theo kế hoạch ở các giai đoạn tiếp theo. Thành phố cũng tiếp tục rà soát, điều chỉnh các nội dung quy hoạch xây dựng đợt đầu để bảo đảm phù hợp với định hướng phát triển chung và khả năng kết nối hạ tầng của Thủ đô.