Đức, Ba Lan và NATO cùng lên tiếng sau khi Mỹ tuyên bố rút quân

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius ngày 2/5 đã tìm cách giảm nhẹ tác động của quyết định rút 5.000 quân khỏi nước này của Washington, coi động thái này là điều đã được dự đoán trước và sử dụng nó để nhấn mạnh nhu cầu của châu Âu trong việc tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh của mình.

"Chúng ta, người châu Âu, phải nhận nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình. Nếu chúng ta muốn duy trì quan hệ xuyên Đại Tây Dương, chúng ta phải củng cố cột trụ châu Âu trong NATO", ông Pistorius nói.

Vị Bộ trưởng cho biết, việc Mỹ rút bớt quân là "điều đã được dự kiến" và coi đây là cơ hội thúc đẩy châu Âu tự cường quốc phòng. "Đức đang đi đúng hướng" khi đẩy mạnh mở rộng các lực lượng vũ trang của mình (Bundeswehr), đẩy nhanh mua sắm vũ khí và xây dựng hạ tầng quân sự, ông nhấn mạnh.

Binh sĩ Mỹ tại Grafenwöhr, trụ sở của Bộ Tư lệnh Huấn luyện Quân đoàn 7. Ảnh: DW

Quyết định của Mỹ được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng xuyên Đại Tây Dương leo thang, đặc biệt sau những bất đồng công khai về xung đột Iran và tranh chấp thuế quan.

Việc rút một lữ đoàn hoàn chỉnh và hủy bỏ kế hoạch triển khai tiểu đoàn hỏa lực tầm xa sẽ làm giảm sự hiện diện Mỹ tại Đức từ khoảng 35.000-40.000 xuống còn khoảng 33.000 quân.

Lầu Năm Góc cho biết, việc rút quân dự kiến sẽ hoàn tất trong vòng 6-12 tháng tới, nhưng không nói rõ căn cứ nào sẽ bị ảnh hưởng, cũng như liệu quân đội sẽ trở về Mỹ hay được tái triển khai trong châu Âu hoặc nơi khác.

Phía NATO phản ứng thận trọng nhưng đồng thuận với thông điệp tự cường của Đức. Người phát ngôn NATO Allison Hart cho biết liên minh "đang làm việc với Mỹ để hiểu chi tiết" quyết định rút quân.

Theo vị phát ngôn viên, động thái này "nhấn mạnh nhu cầu châu Âu phải đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng". Quan điểm này phù hợp với cam kết lâu nay của NATO về việc củng cố "cột trụ châu Âu" trong liên minh.

Ủy ban châu Âu cũng lên tiếng, coi sự hiện diện quân sự Mỹ tại châu Âu là "đóng góp quan trọng cho răn đe và phòng thủ chung của NATO", đồng thời khẳng định các nước EU đang tăng chi tiêu quốc phòng với tốc độ chưa từng có.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng với ngân sách eo hẹp và những thiếu hụt lớn về năng lực quân sự, khu vực này sẽ mất nhiều năm nỗ lực phối hợp và đầu tư lớn để lấp đầy khoảng trống do Mỹ để lại và đáp ứng tốt hơn được nhu cầu an ninh của chính mình.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk bày tỏ lo ngại sâu sắc trước "xu hướng thảm họa" trong quan hệ Mỹ - châu Âu. Ông cảnh báo nguy cơ "tan rã liên minh" và kêu gọi tất cả các bên hành động khẩn cấp để củng cố đoàn kết xuyên Đại Tây Dương.

"Chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng thảm khốc này", ông Tusk viết trên X ngày 2/5.

Căng thẳng không chỉ dừng ở Đức mà còn lan sang Italy và Tây Ban Nha khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục chỉ trích và đe dọa rút quân khỏi 2 quốc gia này.

Minh Đức