Chuyên gia: Mỹ và châu Âu phải bồi thường cho châu Phi vì 400 năm nô lệ

© AP Photo / Peter Dejong

"Nghị quyết của LHQ là một bước rất quan trọng hướng tới việc các cường quốc phương Tây từng tham gia buôn bán nô lệ châu Phi, như Anh, Mỹ, Đức, Bồ Đào Nha và toàn bộ châu Âu, bắt đầu xây dựng các kế hoạch bồi thường cho châu Phi", Estenssoro, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu cao cấp thuộc Đại học Santiago de Chile nhận định.

Trước đó, Đại hội đồng LHQ đã thông qua nghị quyết công nhận buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương là một tội ác nghiêm trọng. Ba quốc gia – Mỹ, Israel và Argentina – đã bỏ phiếu chống. 123 quốc gia ủng hộ nghị quyết, bao gồm Nga và Trung Quốc, trong khi một số cường quốc thực dân cũ như Anh, Pháp và Đức bỏ phiếu trắng.

Theo chuyên gia, biện pháp này tuy không mang tính ràng buộc pháp lý đối với các quốc gia, nhưng thể hiện sự tiến bộ đáng kể và là "tin tốt lành, vì việc xây dựng kế hoạch bồi thường trước hết đòi hỏi phải thừa nhận mức độ nghiêm trọng của tội ác đã gây ra".

"Điều đầu tiên và quan trọng nhất sau cuộc bỏ phiếu này là các quốc gia từng buôn bán nô lệ phải xin lỗi; đây là điều kiện cần thiết để ngồi vào bàn đàm phán và bắt đầu lập kế hoạch bồi thường kinh tế", ông Estenssoro nói.

Nhà nghiên cứu lưu ý rằng mức bồi thường, tương xứng với thiệt hại về người và vật chất, không hề nhỏ: các cường quốc buôn bán nô lệ "phải dành một phần GDP của họ cho người dân châu Phi trong ít nhất 50 năm tới".

"Các cường quốc lớn đã xây dựng nền kinh tế của họ dựa trên lao động nô lệ của người bản địa và người châu Phi, vì vậy điều quan trọng là phải xây dựng các kế hoạch bồi thường nhằm thúc đẩy sự phát triển của các quốc gia ở phía Nam toàn cầu", ông bổ sung.

Ông Estenssoro mô tả ba quốc gia bỏ phiếu chống nghị quyết là "phản động": Hoa Kỳ, Argentina và Israel.

"Đây là những quốc gia phản động, chủ yếu là Hoa Kỳ và Israel, những nước sẽ không tham gia vào các sáng kiến như vậy và cũng không thể bị thuyết phục. Bất kỳ sự bồi thường nào cũng sẽ cần đến sự cưỡng chế", ông nói.