Cháu gái làm việc từ xa, bị dì khẳng định "không phải đi làm thật": Một câu nói chạm đúng nỗi ấm ức của hàng triệu người

Một bà dì nhắn cháu gái rủ đi ăn trưa giữa giờ làm, vì tin chắc "làm ở nhà thì có bận gì đâu". Câu chuyện chạm đúng nỗi ức của dân làm từ xa.

Làm việc từ xa đã thành chuyện bình thường với rất nhiều người, nhưng không phải ai cũng coi đó là "đi làm thật". Một cô gái kể lại cuộc trò chuyện với bà dì thuộc thế hệ trước, người đinh ninh rằng cứ ngồi nhà là rảnh rỗi và kém trách nhiệm hơn người tới văn phòng. Màn đáp trả của cô, cộng thêm những con số từ nghiên cứu, cho thấy định kiến này đã lỗi thời tới mức nào.

Cuộc nhắn tin kinh điển: "Ở nhà à? Rảnh thì đi ăn trưa nhé"

Câu chuyện được một cô gái chia sẻ trên diễn đàn của trang YourTango, và lập tức nhận về vô số đồng cảm từ những người cùng cảnh làm việc từ xa. Hôm đó, đang giờ làm thì cô nhận được tin nhắn của dì hỏi có đang ở nhà không. Cô trả lời thật: đang ở nhà, nhưng đang làm việc.

Bà dì vẫn hồn nhiên rủ cháu đi ăn trưa, rồi nhờ ghé qua lấy giúp vài thứ. Cô gái phải nói rõ là mình họp cả ngày. Đáp lại, bà dì hỏi cháu có biết "nhiều nơi đang bắt nhân viên quay lại văn phòng không", kèm theo quan điểm rằng người làm ở nhà thường kém năng suất và thiếu trách nhiệm hơn.

Cô gái không đồng tình. Với cô, chuyện bắt quay lại văn phòng là vô lý: ngồi ở công ty xem một cuộc họp Zoom với ngồi nhà xem đúng cuộc họp đó thì khác gì nhau, ngoài việc tốn thêm tiền xăng và thời gian di chuyển. Cô còn chỉ ra một điểm mà người ngoài ít để ý: trong một cuộc họp cả trăm người, làm online cô vẫn có thể nêu ý kiến qua khung chat, còn ngồi chen trong phòng họp lớn thì gần như chẳng có cơ hội lên tiếng. Quan trọng hơn cả, sếp hoàn toàn có công cụ đo lường hiệu suất, và thứ được tính cuối cùng là công việc có hoàn thành hay không, chứ không phải bạn ngồi ở đâu.

Điều khiến cô mệt mỏi là tư duy "cứ phải có mặt ở văn phòng mới là làm việc" vẫn ăn sâu trong nhiều người lớn tuổi. Bao giờ họ mới hiểu rằng ngồi ở công ty không đồng nghĩa với làm việc hiệu quả, cô đặt câu hỏi.

Không chỉ một người: Hàng loạt dân công sở kể chuyện y hệt

Bên dưới bài đăng, rất nhiều người vào kể câu chuyện của chính mình, cho thấy đây không phải nỗi ấm ức cá biệt. Một người kể mẹ mình, vốn là giáo viên đã nghỉ hưu, cứ một mực cho rằng ai cũng phải tới văn phòng, dù bà không hề biết các công ty công nghệ vận hành ra sao. Người khác thẳng thắn nhắc lại trải nghiệm ở văn phòng cũ: phần lớn đồng nghiệp dành ít nhất nửa thời gian để tán gẫu, pha cà phê, ngó thực đơn rồi bàn nhau trưa nay ăn gì, gọi điện về nhà. Nói cách khác, có mặt ở công ty không hề đồng nghĩa với việc đang làm việc.

Một bình luận khác chạm tới điểm cốt lõi: nhiều người lớn tuổi tin rằng nếu mọi việc đều làm được ở nhà thì tức là bạn chẳng có việc gì để làm, trong khi sự thật ngược lại hoàn toàn.

Nghiên cứu nói gì: Làm ở nhà, năng suất có khi còn nhỉnh hơn

Định kiến là một chuyện, số liệu lại là chuyện khác. Theo khảo sát của Gallup, khoảng một nửa lao động toàn thời gian tại Mỹ có công việc làm được từ xa, và tính đến giữa năm 2025, phần lớn nhóm này vẫn đang làm theo hình thức kết hợp hoặc hoàn toàn từ xa. Làm việc tại nhà đã thành một phần bình thường của đời sống công sở, dù vài doanh nghiệp vẫn cố kéo nhân viên trở lại bàn giấy.

Đáng chú ý nhất là nghiên cứu kéo dài hai năm của giáo sư kinh tế Nicholas Bloom (Đại học Stanford) thực hiện tại Ctrip, hãng du lịch lớn của Trung Quốc. Nhóm nhân viên tổng đài được chia ngẫu nhiên thành hai nhóm làm tại nhà và tại văn phòng. Kết quả: nhóm làm tại nhà tăng 13% hiệu suất, trong đó 9% đến từ việc làm nhiều phút hơn mỗi ca nhờ ít nghỉ giải lao và ít nghỉ ốm, 4% còn lại đến từ môi trường yên tĩnh hơn. Đi kèm là tỷ lệ nghỉ việc giảm tới 50%. Thành công đến mức công ty mở rộng chính sách này cho toàn bộ nhân viên, và khi mọi người được tự chọn nơi làm, mức lợi ích gần như tăng gấp đôi lên 22%. 

Một khảo sát của ConnectSolutions cũng cho kết quả tương tự: 77% người làm từ xa thấy mình năng suất hơn, trong đó 30% làm được nhiều việc hơn trong thời gian ngắn hơn, và 24% làm được nhiều hơn trong cùng khoảng thời gian.

Với độc giả Việt, câu chuyện này quen tới mức gần như ai cũng từng gặp một phiên bản của bà dì kia, một người họ hàng tin rằng "ở nhà thì rảnh", một người lớn trong nhà nghĩ con cháu đang chơi điện thoại. Bài học rút ra không phải là văn phòng vô dụng, mà là chỗ ngồi không quyết định giá trị công việc. Người làm từ xa vẫn dậy sớm vào việc luôn thay vì mất cả tiếng kẹt xe, vẫn họp, vẫn chạy deadline, chỉ là họ làm điều đó trên ghế sofa nhà mình. Thoải mái hơn không có nghĩa là lười hơn, và đó là điều cần được nói ra rõ ràng.

Lâm Hạ